Τετάρτη, 13 Δεκεμβρίου 2017
greek english french
Αρχική arrow Επικαιρότητα arrow Ανακοινώσεις - Δηλώσεις - Ομιλίες arrow Ομιλία ΑΝΥΠΕΞ κας Μ. Ξενογιαννακοπούλου σε Ημερίδα της Ε. Επιτροπής στην Αθήνα (30.11.2010)

Ομιλία ΑΝΥΠΕΞ κας Μ. Ξενογιαννακοπούλου σε Ημερίδα της Ε. Επιτροπής στην Αθήνα (30.11.2010)

Τετάρτη, 01 Δεκέμβριος 2010

Στην ημερίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με θέμα ‘’Ευκαιρίες για την ενδυνάμωση της ασφάλειας, της σταθερότητας και της ανάπτυξης μέσω της διεύρυνσης της ΕΕ στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης’’ μίλησε χθες (Τρίτη) η Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών κα Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου.

Το πλήρες κείμενο της ομιλίας της έχει ως εξής:

"Θα ήθελα κι εγώ να ευχαριστήσω και να σας συγχαρώ γι΄ αυτή την πρωτοβουλία, για ένα θέμα και μία διαδικασία που έχει ιδιαίτερη επικαιρότητα.

Κύριοι Πρέσβεις, κυρίες και κύριοι, χαίρομαι ιδιαίτερα που βρίσκομαι σήμερα εδώ και θα ήθελα ξεκινώντας να μου επιτρέψετε να συγχαρώ για την ανάληψη των καθηκόντων του το νέο Διευθυντή της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Αθήνα, τον κ. Πάνο Καρβούνη, που είμαστε φίλοι και συνάδελφοι από παλιά και ξέρω πόσο πολύ θα προσφέρει με την παρουσία του στις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Όπως, επίσης, με την ευκαιρία αυτή να χαιρετίσω και την παρουσία του κ. Δημήτρη Κούρκουλα, που κι αυτός έχει αναλάβει πρόσφατα θέση Διευθυντή στην κρίσιμη Γενική Διεύθυνση Διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και να ευχηθώ και σε εκείνον καλή συνέχεια στα νέα καθήκοντά του.

Είναι αλήθεια ότι όταν μιλάμε για τη διεύρυνση, πολλές φορές ξεχνάμε να αναφερθούμε στο γενικότερο πολιτικό πλαίσιο και στην ιστορική πορεία που έχει αυτή η διαδικασία για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει νομίζω στη συζήτησή μας και στον προβληματισμό μας να ξαναφέρουμε τέσσερις βασικές παραδοχές.

Η πρώτη παραδοχή, που μας πάει πίσω στη θεμελίωση των τότε Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, είναι ότι πίσω από τη διαδικασία της διεύρυνσης βρίσκεται ο στόχος και το όραμα της ενοποίησης της Ευρώπης, μέσα από μία διαδικασία ειρηνική και δημοκρατική. Κάτι που βέβαια είναι και ένα πρωτόγνωρο φαινόμενο συνολικά στον κόσμο και αναδεικνύει τη μεγάλη σημασία που έχει η ευρωπαϊκή ενοποίηση όλες αυτές τις δεκαετίες.

Είναι ανάγκη να θυμόμαστε αυτόν τον γενικό στόχο και το όραμα, που έδωσε την αρχική δυναμική στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, η οποία στη συνέχεια απέκτησε νέα χαρακτηριστικά, αλλά θα πρόσθετα και ακόμα μεγαλύτερη σημασία και αναγκαιότητα στο νέο παγκοσμιοποιημένο σκηνικό. Η Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση αποκτά νέα σημασία για να μπορέσουν οι λαοί της Ευρώπης να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις και τα προβλήματα που δημιουργεί η παγκοσμιοποίηση.

Η δεύτερη παραδοχή είναι ότι η διαδικασία της διεύρυνσης είναι ο αναγκαίος συνεκτικός ιστός, είναι η αναγκαία κινητήρια δύναμη και η πολιτική εκείνη που σταθεροποιεί και δίνει προοπτική και προστιθέμενη αξία στην Ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική. Γιατί ξέρουμε πολύ καλά ότι δεν μπορεί ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση να είναι ένα νησί αποκομμένο μέσα στον ευρύτερο γεωπολιτικό της περίγυρο, όπως επίσης ότι η διαδικασία αυτή έρχεται μέσα από την προοπτική που δίνει, μέσα από την πολιτική που εφαρμόζει, να δημιουργήσει σταθερότητα, ασφάλεια, ειρήνη, αναπτυξιακή προοπτική, συνολικά στον ευρωπαϊκό χώρο και φυσικά στις χώρες που έχουν την προοπτική για την τελική προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η τρίτη παραδοχή και αναφέρθηκε και ο Πάνος Καρβούνης προηγούμενα σε αυτό, είναι ότι βέβαια αυτή η διαδικασία γίνεται με συγκεκριμένα κριτήρια, με μια σειρά από προϋποθέσεις που βασίζονται αφενός στις βασικές αρχές της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, για την Ειρήνη, τη Δημοκρατία, το Διεθνές Δίκαιο, τα θεμελιώδη δικαιώματα. Και, αφετέρου, σε αυτό που λέμε Κοινοτικό Κεκτημένο, σε αυτό δηλαδή που από κοινού μέσα από αυτή τη δημοκρατική διαδικασία οι λαοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν κατακτήσει μέσα από την εξέλιξη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Η τέταρτη παραδοχή μας φέρνει στις διαπιστώσεις για το σήμερα, καθώς κάθε φορά που η Ευρωπαϊκή Ένωση έκανε ένα μεγάλο βήμα στην πορεία της διεύρυνσής της, έκανε ταυτόχρονα και ένα μεγάλο βήμα στην εσωτερική της ανάπτυξη και εμβάθυνση. Ανάπτυξη θεσμική και δημοκρατική, ανάπτυξη οικονομική και κοινωνική. Αυτό ήταν αναγκαίο για να μπορεί κάθε φορά η διευρυνσιακή διαδικασία να συμβαδίζει με το επόμενο στάδιο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Πώς έχουν όμως τα πράγματα σήμερα; Η τελευταία μεγάλη διεύρυνση είχε στρατηγική σημασία για την Ευρώπη. Ήταν η διεύρυνση που ήρθε μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου να ενοποιήσει την Ευρώπη προς τα Ανατολικά, καθώς και με την Κύπρο και τη Μάλτα, δίνοντας και την ίδια δυναμική στο Νότο και στο Μεσογειακό χώρο, εξίσου στρατηγικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αλλά, δυστυχώς, είδαμε το δεύτερο σκέλος, δηλαδή η εμβάθυνση τα τελευταία δέκα χρόνια ότι δεν προχώρησε με τον ίδιο ρυθμό. Είδαμε πόσο δύσκολη ήταν η θεσμική διαδικασία όσον αφορά τη Συνθήκη της Λισσαβόνας, πώς ξεκίνησε από το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα και πώς κατέληξε και με πόση δυσκολία μέσα από τη διαδικασία επικύρωσής της.

Είδαμε συνολικά την ευρύτερη διεθνή κρίση και πως αποτυπώθηκε στο εσωτερικό της Ένωσης, την ανασφάλεια και το κλίμα εσωστρέφειας που έχει δημιουργηθεί στα κράτη-μέλη, αλλά και κεντρικά σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Είδαμε την αδυναμία μίας γρήγορης ανταπόκρισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο απέναντι στα φαινόμενα της κρίσης, είτε αφορούν μεμονωμένα κράτη-μέλη είτε αφορούν την ευρωπαϊκή διάσταση της κρίσης, και είναι και ιδιαίτερα επίκαιρη βέβαια αυτή η συζήτηση ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σε λίγες εβδομάδες.

Και βέβαια, η Ευρωπαϊκή Ένωση, λόγω όλων αυτών των καταστάσεων και των δυσκολιών, δεν μπόρεσε να έχει εκείνη την ανάπτυξη των πολιτικών εσωτερικά, που θα απαιτούσε η συγκυρία.

Να αναφέρω χαρακτηριστικά ότι τα χρηματοδοτικά μέσα που διαθέτουμε  και οι πολιτικές μας είναι ακόμη καθηλωμένες στην ουσία σε έναν Κοινοτικό Προϋπολογισμό των 15 κρατών-μελών σε μία Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 κι όπως ελπίζουμε του χρόνου και με την Κροατία των 28 κρατών-μελών.

Σήμερα χρειάζεται να δώσουμε μια νέα πολιτική δυναμική στη διαδικασία της διεύρυνσης, ιδιαίτερα στο χώρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Μια περιοχή που όταν μιλάμε για την ειρήνη, τη σταθερότητα, τη συνεργασία, έχει ιδιαίτερο νόημα και αξία αυτή η ευρωπαϊκή προοπτική. Η Ελλάδα έχει στηρίξει κάθε στάδιο αυτής της διαδικασίας και συνεχίζουμε βέβαια να τη στηρίζουμε με όλες μας τις δυνάμεις. Μια διαδικασία, βέβαια, που ταυτόχρονα πρέπει να έχει και την αντίστοιχη πολιτική βούληση για την εσωτερική διαδικασία της εμβάθυνσης.

Αναφερόμενη κατ΄ αρχάς στην περιοχή της Βαλκανικής, ήδη από το 2003 στην τότε Ελληνική Προεδρία με τη Σύνοδο της Θεσσαλονίκης, τέθηκε μία ατζέντα η οποία ήταν κρίσιμη πολιτικά, καθώς διαμόρφωσε την  ευρωπαϊκή προοπτική για το χώρο της Βαλκανικής.

Σήμερα, όπως έχει τονίσει ο Πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου σε αυτήν την κατεύθυνση κινούμαστε, ώστε με τον στόχο της Ατζέντα 2014, δέκα χρόνια μετά από τη Θεσσαλονίκη και πάλι στην επόμενη Ελληνική Προεδρία, να δοθεί ξανά μία νέα δυναμική σε αυτήν την ενταξιακή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων.

Και, το 2014 έχει και έναν μεγάλο ιστορικό συμβολισμό για μας όλους τους λαούς των Βαλκανίων. Δεν είναι απλώς ότι συμπίπτει χρονικά με την Ελληνική Προεδρία. Είναι τα εκατό χρόνια από τα γεγονότα που συνέβησαν το 1914 στο χώρο της Βαλκανικής, που πυροδότησαν τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και μια σειρά  δραματικών εξελίξεων για τους λαούς της Βαλκανικής, των οποίων βέβαια τις πληγές τις βλέπουμε ακόμα.

Από κει και πέρα, επειδή δεν πρέπει να είμαστε  απαισιόδοξοι, αλλά να βλέπουμε και τη δυναμική των πραγμάτων, πρέπει να παραδεχθούμε ότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα αυτά τα χρόνια που μεσολάβησαν. Η Βουλγαρία και η Ρουμανία έχουν ενταχθεί πλήρως και είναι πλέον κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Κροατία όπως ελπίζουμε και υποστηρίζουμε να μπορέσει μέσα στην επόμενη χρονιά να ενταχθεί στην Ε.Ε., και αυτό θα δώσει δυναμική στη διαδικασία της διεύρυνσης.

Επίσης χαιρόμαστε ιδιαίτερα, και υποστηρίξαμε θερμά, που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πήρε εντολή  από το Συμβούλιο για να φέρει γνωμοδότηση σε σχέση με τη Σερβία. Χαιρετίζουμε το γεγονός ότι η Επιτροπή προτείνει για το Μαυροβούνιο το καθεστώς της υπό ένταξη χώρας. Ως προς την ευρωπαϊκή προοπτική της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, με ειλικρίνεια ελπίζουμε να υπάρξει μία αμοιβαία αποδεκτή λύση στο ζήτημα του ονόματος στο πλαίσιο της διαδικασίας του ΟΗΕ, καθώς αυτό αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την περαιτέρω πρόοδο της χώρας αυτής προς της Ε.Ε.

Όπως, επίσης, ενθαρρύνουμε την ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας. Και, θα ήθελα εδώ να αναφερθώ και στο σημαντικό γεγονός ότι από τις 15 Δεκεμβρίου θα εφαρμόζεται η  απελευθέρωση των θεωρήσεων σε σχέση με την Αλβανία και τη Βοσνία Ερζεγοβίνη, κάτι που ήδη έχει γίνει για την Π.Γ.Δ.Μ., τη Σερβία και το Μαυροβούνιο, και αποτελεί ένα σημαντικό βήμα σε αυτή την πορεία.

Χρειάζεται σήμερα να επανατοποθετήσουμε αυτή την διαδικασία μέσα στο συνολικό όραμα και τη συνολική προοπτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και σ’αυτό το πλαίσιο φυσικά να συνεχίσουμε την προσπάθειά μας.

Θα ήθελα επίσης να αναφερθώ στην Τουρκία. Η Ελλάδα έχει κάνει στην πράξη ξεκάθαρη τη θέση της. ‘Ηταν καταλυτική η στάση της Ελλάδας όσον αφορά την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας και παραμένει. Είναι μία θέση ειλικρινής και σαφής, γιατί εμείς βλέπουμε στο τέλος αυτού του δρόμου την πλήρη ένταξη της Τουρκίας και αυτό είναι ένα κρίσιμο ζήτημα συνολικά για την ενταξιακή διαδικασία. Για να έχει πραγματικά αξιοπιστία, αποτέλεσμα και προοπτική πρέπει να έχει και  τελικό στόχο. Μόνο έτσι δίνει κίνητρο και επιτυγχάνει ουσιαστική αξιολόγηση ως προς τη συμμόρφωση κάθε υποψήφιας χώρας με τις αναγκαίες προϋποθέσεις.

Γιατί, βέβαια, είναι αναγκαίο και η Τουρκία από την πλευρά της να καταβάλλει ακόμα περισσότερες προσπάθειες, προκειμένου να ανταποκριθεί στα αναγκαία κριτήρια, στις αναγκαίες δεσμεύσεις που θέτει η ενταξιακή πορεία.

Κι εδώ αναφέρομαι φυσικά στις σχέσεις καλής γειτονίας και στο σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου όχι μόνο στα λόγια αλλά και έμπρακτα, στην ανάγκη συμμόρφωσης με το πρόσθετο Πρωτόκολλο και ομαλοποίησης των σχέσεων με την Κυπριακή Δημοκρατία. Και φυσικά, στην περαιτέρω πρόοδο, καθώς έχουν γίνει κάποια βήματα, αλλά απαιτείται ακόμα μεγαλύτερη πρόοδος όσον αφορά στα θέματα των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και των θρησκευτικών ελευθεριών. Καθώς, και στη συνέχεια της προσπάθειας που γίνεται εσωτερικά στην Τουρκία για την οικονομική και κοινωνική μεταρρύθμιση, προκειμένου να παραμείνει ζωντανή αυτή η διαδικασία και να υπάρχει το αναγκαίο ενταξιακό υλικό για τις διαπραγματεύσεις όσον αφορά στα ειδικά κεφάλαια.

Και, σε αυτό το πλαίσιο, όπως ξέρετε  ο Υπουργός Εξωτερικών, ο Δημήτρης Δρούτσας, έκανε την πρόταση μετά τις εκλογές στην Τουρκία που είναι στο επόμενο εξάμηνο, να υπάρξει μία Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης  με την Τουρκία, προκειμένου ακριβώς να δοθεί μια νέα  δυναμική σ’αυτήν την ενταξιακή διαδικασία.

Κυρίες και κύριοι, πιστεύω πραγματικά ότι είμαστε σε μία φάση κρίσιμων αποφάσεων, που χρειάζεται πάνω απ΄ όλα ισχυρή πολιτική βούληση. Για να προχωρήσουμε μπροστά, χρειάζεται να έχουμε επιβεβαίωση και επικαιροποίηση του οράματος της ευρωπαϊκής ενοποίησης στη βάση των αρχών της αλληλεγγύης, της ισόρροπης ανάπτυξης και κοινής ευημερίας για τους λαούς μας.

Και αυτό μας αφορά τόσο στο εσωτερικό της Ε.Ε., για τις αποφάσεις που πρέπει να λάβουμε για να αντιμετωπίσουμε την κρίση και να δώσουμε μια νέα δυναμική στην ευρωπαϊκή αναπτυξιακή και κοινωνική στρατηγική. Και, ταυτόχρονα την αντίστοιχη πολιτική βούληση την οποία πρέπει να επιδείξουμε όσον αφορά στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική σε σχέση με την προοπτική της διεύρυνσης και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση."