Κυριακή, 17 Δεκεμβρίου 2017
greek english french
Αρχική arrow Επικαιρότητα arrow Ανακοινώσεις - Δηλώσεις - Ομιλίες arrow Ομιλία ΥΠΕΞ Δημήτρη Δρούτσα στη Διεύθυνση Δημόσιας Διοίκησης του Μαυροβουνίου (Ποντγκόριτσα, 27.01.11)

Ομιλία ΥΠΕΞ Δημήτρη Δρούτσα στη Διεύθυνση Δημόσιας Διοίκησης του Μαυροβουνίου (Ποντγκόριτσα, 27.01.11)

Παρασκευή, 28 Ιανουάριος 2011

Φέρνοντας την Ευρώπη στην καρδιά των Δυτικών Βαλκανίων: Η ιστορία του Μαυροβουνίου

Βασικά σημεία:

· Η Ελλάδα δεν βλέπει την ευρωπαϊκή πορεία του Μαυροβουνίου – και των Δυτικών Βαλκανίων στο σύνολό τους – απλά ως  μια γραφειοκρατική διαδικασία. Η ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής διεύρυνσης στα Βαλκάνια είναι κάτι που μας επηρεάζει άμεσα. Και για τον λόγο αυτό είχαμε πάντα – και εξακολουθούμε να έχουμε – ένα όραμα για τα Βαλκάνια: έναν ενιαίο χώρο στον οποίο άνθρωποι, αγαθά και υπηρεσίες κυκλοφορούν ελεύθερα, μια ευρωπαϊκή γειτονιά στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

· Το 2009, όταν διατυπώσαμε την πρωτοβουλία για την «Ατζέντα 2014», η θετική συγκυρία [του 2003] είχε χαθεί και έπρεπε να την αναζωογονήσουμε.  Για τον λόγο αυτό, πήραμε αυτή την πρωτοβουλία και πιστεύω ότι μπορώ να ισχυρισθώ ότι πετύχαμε τον πρώτο στόχο, που ήταν ακριβώς να φέρουμε και πάλι τη διαδικασία της διεύρυνσης και τα Δυτικά Βαλκάνια στην κορυφή της ατζέντας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

· Η Ελλάδα θα ασκήσει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης το πρώτο εξάμηνο του 2014, επομένως θα χτίσουμε πάνω στο επιτυχημένο παράδειγμα της Ατζέντας της Θεσσαλονίκης του 2003 και στόχος μας είναι να συγκαλέσουμε ξανά μια νέα σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων, μια «Θεσσαλονίκη ΙΙ». Στόχος μας εκεί είναι να υιοθετήσουμε μια πολιτική διακήρυξη που θα θέτει συγκεκριμένους, φιλόδοξους και συνάμα ρεαλιστικούς στόχους για την ολοκλήρωση της ενταξιακής πορείας των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων.

· Το να ανοίξουν ενταξιακές διαπραγματεύσεις με όλες τις επίδοξες υποψήφιες χώρες και όχι μόνο με τη χώρα σας είναι εύκολο, είναι μια πολιτική απόφαση που θα λάβουν τα κράτη μέλη. Το δυσκολότερο είναι η πραγματική σύναψη ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Αυτό είναι πολύ δύσκολο, χρειάζεται χρόνο, θα υπάρξουν υποχωρήσεις, θα δούμε κράτη μέλη να παρουσιάζουν τις δικές τους απαιτήσεις και τις ιδιαίτερες ευαισθησίες και συμφέροντά τους.

· Τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις που τίθενται από την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι «ενοχλητικά εμπόδια» που πρέπει να ξεπεραστούν. Το αντίθετο θα έλεγα. Λειτουργούν ως χρήσιμο κίνητρο για την προσαρμογή με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στα ευρωπαϊκά πρότυπα. Η εκπλήρωσή τους σημαίνει ότι η χώρα έχει ενσωματώσει τις ιδρυτικές αρχές και αξίες της Ευρώπης.

· Είμαι πεπεισμένος ότι το μέλλον, το άμεσο μέλλον του Μαυροβουνίου αλλά και ολόκληρης της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων, βρίσκεται στην ευρωπαϊκή οικογένεια, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε αυτή την κοινότητα αξιών. Αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος, πιστεύω, για να προχωρήσουμε μπροστά. Δεν υπάρχουν εναλλακτικές.  Και μείνετε βέβαιοι ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο πλευρό σας, όπως βρισκόταν πάντα στο πλευρό του Μαυροβουνίου, ως αξιόπιστος εταίρος και φίλος στο δρόμο προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας (μετάφραση από την αγγλική):

Αγαπητέ Milan, σε ευχαριστώ πάρα πολύ για τα θερμά λόγια υποδοχής και για τη φιλοξενία που μας παρέχεις, σήμερα και αύριο, κατά τη διάρκεια της συνάντησής μας για τη Διαδικασία Συνεργασίας Νοτιοανατολικής Ευρώπης.  Μπορεί να διακρίνετε μια ελαφριά προφορά όταν μιλάω Αγγλικά, μια ελαφριά γερμανική προφορά, και συγκεκριμένα αυστριακή προφορά, την οποία απέκτησα τα χρόνια που πέρασα στην Αυστρία, στη Βιέννη. Από εκείνη την εποχή είναι ιδιαίτερα ισχυροί οι προσωπικοί μου δεσμοί με τον Leopold Maurer, τον οποίο χαίρομαι που βλέπω σήμερα στο ακροατήριο. 

Να ξεκινήσω λέγοντας ότι είναι ιδιαίτερη χαρά μου που βρίσκομαι σήμερα εδώ και πρέπει να σας πω ότι είμαι πολύ ενθουσιασμένος που μου δίνεται η ευκαιρία να μιλήσω σε ανθρώπους της δημόσιας διοίκησης – τους ανθρώπους που ετοιμάζουν το ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας τους – της χώρας σας. Στόχος μου δεν είναι να δώσω απλά μια διάλεξη, αλλά πραγματικά ενδιαφέρομαι να ακούσω τις σκέψεις σας για την Ευρώπη, για το μέλλον της Ευρώπης ίσως, αλλά και για το μέλλον σας στους κόλπους της Ευρώπης.  Πώς εσείς βλέπετε το μέλλον της χώρας σας στην Ευρώπη και όπως είπε και ο Υπουργός Milan, είμαι φυσικά στη διάθεσή σας να απαντήσω οποιεσδήποτε ερωτήσεις έχετε.

Γιατί – και επιτρέψτε μου να ξεκινήσω τη συζήτησή μας με αυτό - η αλήθεια είναι ότι εμείς οι Υπουργοί που συμμετέχουμε σε συναντήσεις κεκλεισμένων των θυρών στις Βρυξέλλες, συζητούμε σχετικά με ζητήματα όπως η διεύρυνση στα Δυτικά Βαλκάνια, χωρίς τη συμβολή των ανθρώπων που ζουν στην περιοχή και υφίστανται τις συνέπειες των αποφάσεών μας. Αν και θεωρώ ότι γνωρίζω τα συναισθήματα των λαών της περιοχής, διότι η Ελλάδα είναι κομμάτι της περιοχής και για τον λόγο αυτό πιστεύω ότι ίσως η Ελλάδα είναι και η πιο αξιόπιστη φωνή εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά ζητήματα διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Δυτικά Βαλκάνια.  Πιστεύω ότι η Ελλάδα έχει την πιο αξιόπιστη φωνή, όταν η Ελλάδα λέει ότι θέλει να δει ολόκληρη την περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων, όλες τις γειτονικές μας χώρες να ενταχθούν πλήρως στην Ευρωπαϊκή Ένωση.  Εκτός των συνεδριακών χώρων, πολλοί από τους συναδέλφους μου έχουν να αντιμετωπίσουν την κοινή γνώμη που πάσχει από αυτό που ονομάζουμε «διερυνσιακή κόπωση». Αυτή είναι μια από τις πιο σύγχρονες λέξεις που χρησιμοποιούμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά δυστυχώς αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα, την οποία πρέπει να λάβουμε υπόψη μας.  Και η «διευρυνσιακή» κόπωση έχει επίσης να κάνει και με αυτή τη συνεχή «θεσμική ψυχανάλυση», στην οποία υποβάλλει τον εαυτό της η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτοντας ερωτήματα όπως: Είμαστε ένας διακυβερνητικός ή ένας υπερεθνικός οργανισμός; Θέλουμε μια Ευρώπη των κρατών και των εθνών ή μια Ευρώπη των λαών;  Αυτά είναι τα ερωτήματα που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη της Ένωσης και η κοινή γνώμη καθ’όλη τη διάρκεια της ιστορίας της.

Ήθελα, λοιπόν, να μου πείτε τη γνώμη σας, αφότου ολοκληρώσω αυτή τη σύντομη εισαγωγή, σχετικά με το πώς υποδέχθηκαν οι συμπολίτες σας την περυσινή απελευθέρωση του καθεστώτος θεωρήσεων. Για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και πολλούς από τους Ευρωπαίους εταίρους μας, αυτή η απόφαση ήταν, αν θέλετε, το επόμενο στάδιο σε μια προαποφασισμένη διαδικασία. Ήταν όμως μια σημαντική εξέλιξη το γεγονός ότι η χώρα σας εκπλήρωσε τα κριτήρια και ήρθη η υποχρέωση θεωρήσεως, γιατί αυτό είχε τεράστιο πρακτικό αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή των κατοίκων του Μαυροβουνίου.  Σήμαινε ότι δεν υπάρχουν πια ουρές αναμονής έξω από τα Προξενεία, σήμαινε το τέλος μιας εποχής περιορισμών. Ίσως σήμαινε επίσης το τέλος κάποιων εσόδων από την υποχρέωση θεώρησης για ορισμένες χώρες, όπως η Ελλάδα, αλλά αυτό είναι κάτι που είμασταν διατεθειμένοι να αφήσουμε κατά μέρος.

Ήταν πολύ σημαντικό και για εμάς στην Ελλάδα, επειδή τη συγκεκριμένη Πρωτοχρονιά, όταν ήρθη η υποχρέωση θεώρησης για το Μαυροβούνιο και ορισμένες άλλες χώρες της περιοχής, υπήρξε σημαντική αύξηση των επισκεπτών στη χώρα μας από το Μαυροβούνιο, τη Σερβία και την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, και χρειάστηκε και εμείς να προβούμε σε ειδικές διευθετήσεις προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τον αυξανόμενο όγκο αφίξεων στα σύνορα.

Θέλω να πω με αυτό ότι η Ελλάδα δεν βλέπει την ευρωπαϊκή πορεία του Μαυροβουνίου – και των Δυτικών Βαλκανίων στο σύνολό τους – απλά ως  μια γραφειοκρατική διαδικασία. Η ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής διεύρυνσης στα Βαλκάνια είναι κάτι που μας επηρεάζει άμεσα. Και για τον λόγο αυτό είχαμε πάντα – και εξακολουθούμε να έχουμε – ένα όραμα για τα Βαλκάνια: ένα όραμα για τα Βαλκάνια ως έναν ενιαίο χώρο στον οποίο άνθρωποι, αγαθά και υπηρεσίες κυκλοφορούν ελεύθερα. μια ευρωπαϊκή γειτονιά, αν θέλετε, στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Και είναι γεγονός ότι δεν φθάσαμε ως εδώ εν μια νυκτί.  Δεδομένης της πολυτάραχης πρόσφατης ιστορίας της περιοχής, πρέπει να είμαστε ρεαλιστές. Η περιοχή μας, η περιοχή των Βαλκανίων δεν είναι η πιο εύκολη περιοχή, χρειάστηκε να επενδύσουμε πολλή ενέργεια και να καταβάλουμε πολλές προσπάθειες για να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στην περιοχή με βάση τη συνεργασία και τις σχέσεις καλής γειτονίας.  Οι σχέσεις καλής γειτονίας είναι και για εμάς λέξη-κλειδί όταν μιλάμε για τη μελλοντική διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Έτσι, η Διαδικασία Συνεργασίας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SEECP), της οποίας ασκεί την Προεδρία σήμερα το Μαυροβούνιο, ήταν μια πρωτοβουλία στην οποία η Ελλάδα συμμετείχε από την αρχή.

Η διεύρυνση, είμαι πεπεισμένος γι’αυτό, αποδείχθηκε μια από τις πιο επιτυχημένες πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο Leopold Maurer,  που βρίσκεται σήμερα εδώ, εργάζεται εδώ και πολλά χρόνια στο αρμόδιο τμήμα, τη Γενική Διεύθυνση Διεύρυνσης και το ξέρει καλά.

Αυτά είναι πράγματα που δεν πρέπει να ξεχνάμε όταν συζητούμε τη μελλοντική πορεία της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τα Δυτικά Βαλκάνια. Και πάλι κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας της ΕΕ το 2003, ήταν που τέθηκε ο ακρογωνιαίος λίθος, αν θέλετε, της πολιτικής της Ένωσης για τα Δυτικά Βαλκάνια, η γνωστή σε όλους «Ατζέντα της Θεσσαλονίκης», η οποία αποτέλεσε την αφετηρία της ευρωπαϊκής προοπτικής για την περιοχή στο σύνολό της.

Έτσι, σήμερα, που η «κόπωση» είναι τόσο διαδεδομένη, δεν μπορούμε να σταματήσουμε στα μισά του δρόμου. Και θα ήθελα να μου δώσετε επιχειρήματα στη διάρκεια της συζήτησής μας, ώστε στο επόμενο Συμβούλιο των Υπουργών στις Βρυξέλλες να μπορώ να υποστηρίξω ότι παρά τον αυξανόμενο σκεπτικισμό και την επικρατούσα «διευρυνσιακή κόπωση», χρειάζεται να επανεπιβεβαιώσουμε την ακλόνητη προσήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ευρωπαϊκή προοπτική των δυτικών Βαλκανίων – ιδίως σε μια περίοδο που βλέπουμε ξανά κάποιες εξελίξεις στην άμεση γειτονιά μας που δεν συνιστούν την καλύτερη εικόνα – και αυτό είναι το καλύτερο μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, ότι οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων είναι σταθερές και η διεύρυνση προς τα Δυτικά Βαλκάνια κάτι πειστικό για την κοινή γνώμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Να σας θυμίσω ότι προς το σκοπό αυτό, η Ελλάδα προώθησε μια νέα πρωτοβουλία, την «Ατζέντα 2014», για να επιταχύνει τη διαδικασία της ένταξης των εταίρων και φίλων μας από τα Δυτικά Βαλκάνια στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Το μήνυμά μας ήταν πολύ απλό, αλλά και πολύ σαφές, ότι η πλήρης ένταξη είναι ένας εφικτός στόχος. Ότι η περιοχή πρέπει να παραμείνει στην κορυφή της ατζέντας της Ένωσης και τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή, όχι μόνον για να ανανεώσουμε την προσήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην περιοχή στον ύψιστο βαθμό, αλλά και για να χαράξουμε μια σαφή πορεία προς τα εμπρός με απτούς όρους, στη βάση της υπάρχουσας αιρεσιμότητας.

Θα προσπαθήσω να σας εξηγήσω με κάποια απλά λόγια τους λόγους για τους οποίους η Ελλάδα αποφάσισε να λάβει την πρωτοβουλία αυτή και γιατί αποφασίσαμε να επιλέξουμε το 2014 ως ημερομηνία.  Εγώ πρώτος είμαι πολύ ρεαλιστής σχετικά με τις εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση και γνωρίζω ότι χρειάζεται καιρός για να εξελιχθούν τα πράγματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να ξεκινήσουμε πραγματικά να λέμε «ναι» στην «Ατζέντα 2014». Για μένα ήταν πολύ σαφές ότι αυτή η χρονιά, το 2014, είναι ίσως μη ρεαλιστική και υπερβολικά φιλόδοξη καταληκτική ημερομηνία. 

Αλλά όπως είπα, πρέπει επίσης να αντιμετωπίσουμε την κοινή μας γνώμη, την κοινή γνώμη των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βλέπετε σαφώς ότι η κοινή μας γνώμη είναι διστακτική, είναι επιφυλακτική σχετικά με την ιδέα της περαιτέρω διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Έτσι, αίσθησή μου και πεποίθησή μου είναι ότι πρέπει να «παίξουμε», αν θέλετε, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε και να αξιοποιήσουμε τους συμβολισμούς και το 2014 ήταν μια συμβολική ημερομηνία, επειδή κλείνουν 100 χρόνια από την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου που ξέσπασε στην περιοχή μας, στο Σαράγεβο. Έτσι θέλαμε να πούμε και να υπενθυμίσουμε στην κοινή γνώμη και στα κράτη-μέλη της Ένωσης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι στον πυρήνα της ένα ειρηνευτικό εγχείρημα, ίσως το πιο επιτυχημένο ειρηνευτικό εγχείρημα που έχουμε δει στην ήπειρό μας, κι αυτό πρέπει να υπενθυμίζουμε επίσης στους λαούς της Ευρώπης και να χρησιμοποιήσουμε αυτή την έννοια του ειρηνευτικού εγχειρήματος.  Διότι είμαι βαθιά πεπεισμένος ότι οι ανοιχτές πληγές που αντιμετωπίζουμε και υπάρχουν ακόμη στην περιοχή μας μπορούν να ξεπεραστούν και να επιλυθούν καλύτερα μέσω της ενταξιακής διαδικασίας στην Ένωση.  Για τον λόγο αυτό, η Ελλάδα επέλεξε το 2014 ως μια συμβολική ημερομηνία και όχι με σκοπό να πει ότι πρέπει να γίνουν όλα, αλλά γιατί το πρώτο πράγμα που έπρεπε να κάνουμε είναι να αφυπνίσουμε, αν θέλετε, αυτή την ιδέα στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ότι τα Δυτικά Βαλκάνια είναι κομμάτι της Ευρώπης και πρέπει να γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Όπως είπα, το 2003 δημιουργήσαμε αυτή τη θετική συγκυρία, διαμορφώσαμε αυτή την ιδέα.  Αίσθησή μας είναι ότι λίγα χρόνια μετά, το 2009, όταν διατυπώσαμε αυτή την πρωτοβουλία για την «Ατζέντα 2014», αυτή η θετική συγκυρία είχε χαθεί και έπρεπε να την αναζωογονήσουμε.  Για τον λόγο αυτό, πήραμε αυτή την πρωτοβουλία, την «Ατζέντα 2014» και πιστεύω ότι μπορώ να ισχυρισθώ ότι πετύχαμε τον πρώτο στόχο, που ήταν ακριβώς να φέρουμε και πάλι τη διαδικασία της διεύρυνσης και τα Δυτικά Βαλκάνια στην κορυφή της ατζέντας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πιστεύω ότι με τη συνάντηση που είχαμε με όλες τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων επί Ισπανικής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυτό το καλοκαίρι στο Σαράγεβο ήταν μια πρώτη ένδειξη, ένα πρώτο σημαντικό σημάδι ότι τα Δυτικά Βαλκάνια είναι και πάλι στην κορυφή της ατζέντας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Να πω επίσης και να δηλώσω ξεκάθαρα ότι το ευρωπαϊκό μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων θα καταστεί και πάλι μια σημαντική προτεραιότητα υπό την επόμενη Ελληνική Προεδρία της Ένωσης. Η Ελλάδα θα ασκήσει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης το πρώτο εξάμηνο του 2014, επομένως θα χτίσουμε πάνω στο επιτυχημένο παράδειγμα της Ατζέντας της Θεσσαλονίκης του 2003 και στόχος μας είναι να συγκαλέσουμε ξανά μια νέα σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων, μια «Θεσσαλονίκη ΙΙ», αν θέλετε να το πούμε κάπως έτσι τώρα. Στόχος μας εκεί είναι να υιοθετήσουμε μια πολιτική διακήρυξη που θα θέτει συγκεκριμένους, φιλόδοξους και συνάμα ρεαλιστικούς στόχους για την ολοκλήρωση της ενταξιακής πορείας των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων.  Έχουμε τρεις βασικούς στόχους, τους οποίους θα ήθελα εν συντομία να σας περιγράψω:

Πρώτον, να δημιουργήσουμε μια ομάδα που αποκαλούμε «Ομάδα 2014», η οποία αποτελείται από κράτη μέλη που θα σχηματίσουν «προπαρασκευαστικές συμμαχίες» με υποψήφιες χώρες και θα συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία, πράγμα που σημαίνει ότι ομάδες κρατών-μελών θα συνεργάζονται στενά με την υποψήφια χώρα με σκοπό την προετοιμασία της ένταξης στην Ένωση.

Δεύτερον, να αναπτύξουμε στενούς δεσμούς συνεργασίας μεταξύ των υποψήφιων χωρών σε περιφερειακό επίπεδο, να ενισχύσουμε τις υφιστάμενες πλατφόρμες συνεργασίας και να δώσουμε μεγαλύτερη έμφαση στη διάδραση ανάμεσα στις πλατφόρμες αυτές. Πιστεύω ότι χρειάζεται να αξιοποιήσουμε την εμπειρία που έχουμε ήδη αποκτήσει μέσα από πλατφόρμες περιφερειακής συνεργασίας όπως η Διαδικασία Συνεργασίας Νοτιοανατολικής Ευρώπης και το Συμβούλιο Περιφερειακής Συνεργασίας (RCC).  Πιστεύω στο στόχο για την πλήρη ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, και πιστεύω σθεναρά ότι αυτός θα είναι ο νέος καταλυτικός παράγοντας αλλαγής και προόδου. Θα είναι το κίνητρο για μεταρρυθμίσεις και η βάση για την αξιολόγηση των κυβερνήσεων της περιοχής και αυτή θα είναι η βασική υπόσχεση της Ευρώπης που θα επιβεβαιώνει ότι τα Δυτικά Βαλκάνια ανήκουν σε αυτή την οικογένεια. Δεν έχουμε σκεφθεί πραγματικά ποια μπορεί να είναι αυτή η καταληκτική ημερομηνία, αλλά θα χρησιμοποιήσω την ίδια επιχειρηματολογία και την ίδια φιλοσοφία, αν θέλετε, με αυτή που χρησιμοποιήσαμε με την πρωτοβουλία «Ατζέντα 2014», όταν μιλήσαμε για την 100η επέτειο από την κήρυξη του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Μπορώ άνετα να φανταστώ ότι σε ένα ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα η καταληκτική ημερομηνία θα ήταν το 2018, δηλαδή τα 100 χρόνια μετά το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

Να πως επίσης πολύ ευθέως και ξεκάθαρα ότι το Μαυροβούνιο έχει ειδικούς δεσμούς και ειδική θέση στην πορεία αυτή. Μια ιδιαίτερη θέση καθώς αποτελεί ένα πραγματικά επιτυχημένο παράδειγμα που χρησιμεύει ως πυξίδα για τους «συνοδοιπόρους» του στην περιοχή. Αρκεί μόνο να κοιτάξουμε τα επιτεύγματα της χώρας σας τον τελευταίο χρόνο περίπου.

Ήταν μια πολύ σημαντική χρονιά για τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες του Μαυροβουνίου. Λίγο πριν το τέλος του 2009, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να υλοποιήσει το καθεστώς απελευθέρωσης των θεωρήσεων για τους πολίτες του Μαυροβουνίου, όπως ανέφερα νωρίτερα. Τον Μάιο του 2010, τέθηκε σε ισχύ η Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (SAA). Τέλος, απέκτησε καθεστώς υποψήφιας χώρας από το Συμβούλιο του Δεκεμβρίου 2010, που είναι ίσως η σημαντικότερη εξέλιξη στην ευρωπαϊκή πορεία του Μαυροβουνίου.

Να πω επίσης ότι στηρίξαμε την πρόταση της Επιτροπής να δοθεί καθεστώς υποψήφιας χώρας στο Μαυροβούνιο και την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να αναγνωρίσει την πρόοδο που έχει σημειώσει μέχρι τώρα το Μαυροβούνιο. Επιπλέον, είναι και ένα ανοιχτό κάλεσμα, αν θέλετε, για να ακολουθήσετε το δρόμο των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων και προσαρμογών με ακόμη μεγαλύτερο σθένος. Και ήταν πραγματικά ένα μήνυμα ενθάρρυνσης και αισιοδοξίας για τον λαό του Μαυροβουνίου, που ισχύει για τα δυτικά Βαλκάνια στο σύνολό τους, επειδή δεν πρέπει να υποτιμάμε τα μηνύματα αυτά που απευθύνονται στην περιοχή, όταν ένα μέρος της όλης περιοχής, μια χώρα της περιοχής αυτής είναι επιτυχής.

Η πρόκληση τώρα είναι να αντιμετωπίσουμε επιτυχώς τα εναπομείναντα καθήκοντα. Η Γνωμοδότηση της Επιτροπής, όπως όλοι γνωρίζουμε, τόνισε επτά βασικές προτεραιότητες που πρέπει να εκπληρωθούν. Και το Συμβούλιο του Δεκεμβρίου 2010 δήλωσε στα Συμπεράσματά του ότι, εφόσον η Επιτροπή αξιολογήσει ότι το Μαυροβούνιο έχει επιτύχει τον απαραίτητο βαθμό συμμόρφωσης προς τα κριτήρια ένταξης και έχουν εκπληρωθεί ιδίως οι βασικές προτεραιότητες, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα εξετάσει την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Έτσι, η Γνωμοδότηση θα πρέπει να λειτουργήσει ως κίνητρο και να πω εδώ ότι σας ενθαρρύνουμε να προχωρήσετε με την ατζέντα των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων. Η επιτυχής υλοποίησή τους – ιδίως ως προς το κράτος δικαίου και τη μεταρρύθμιση του δικαστικού σώματος, την καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος, την ενίσχυση των δυνατοτήτων της δημόσιας διοίκησης, αναφέροντας ίσως τις πιο σημαντικές – θα είναι το εισιτήριο για την επόμενη φάση.

Οι επτά βασικές προτεραιότητες της Επιτροπής δεν είναι στενά συνδεδεμένες μόνο με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και την αιρεσιμότητα της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, αλλά είναι και αλληλένδετες και αλληλοτροφοδοτούμενες. Για παράδειγμα, ένα ισχυρό νομοθετικό σώμα είναι ένα κεντρικό στοιχείο της δημοκρατίας.

Παρομοίως, το δικαστικό σώμα και το κράτος δικαίου δεν είναι απλά τεχνικές απαιτήσεις, αλλά μια βασική προϋπόθεση για τον πλήρη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.Το ίδιο ισχύει και για την καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος που είναι επίσης κεφαλαιώδους σημασίας για τη σωστή λειτουργία της οικονομίας της αγοράς.Τέλος, η μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα δεν είναι απλά ένα κριτήριο για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων, είναι επίσης κλειδί για την επιτυχημένη του πορεία ώστε – να μην το ξεχνάμε αυτό – και αυτό είναι ένα πολιτικό μήνυμα, να ανοίξουν ενταξιακές διαπραγματεύσεις με όλες τις επίδοξες υποψήφιες χώρες και όχι μόνο με τη χώρα σας.

Αυτό είναι εύκολο, είναι μια πολιτική απόφαση που θα λάβουν τα κράτη μέλη.  Το δυσκολότερο είναι η πραγματική σύναψη ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Αυτό είναι πολύ δύσκολο, χρειάζεται χρόνο, θα υπάρξουν υποχωρήσεις, θα δούμε κράτη μέλη να παρουσιάζουν τις δικές τους απαιτήσεις και τις ιδιαίτερες ευαισθησίες και συμφέροντά τους. Τότε θα γίνει η πραγματική δουλειά και πιστεύω ότι ως εκπρόσωποι της δημόσιας διοίκησης, είναι η σειρά σας να διαδραματίσετε ρόλο.

Συνολικά, αυτές οι βασικές προτεραιότητες που προανέφερα δεν είναι απλά «προϋποθέσεις» για την ένταξη εν τέλει του Μαυροβουνίου. Είναι αναγκαίες για την προετοιμασία του Μαυροβουνίου ώστε να λειτουργήσει ως ισότιμος εταίρος στους κόλπους της ευρωπαϊκής οικογένειας, μόλις ενταχθεί ως κράτος μέλος. Με άλλα λόγια, τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις που τίθενται από την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι «ενοχλητικά εμπόδια» που πρέπει να ξεπεραστούν. Το αντίθετο θα έλεγα. Λειτουργούν ως χρήσιμο κίνητρο για την προσαρμογή με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στα ευρωπαϊκά πρότυπα. Η εκπλήρωσή τους σημαίνει ότι η χώρα έχει ενσωματώσει τις ιδρυτικές αρχές και αξίες της Ευρώπης.

Και ας μην ξεχνάμε ότι ο ρυθμός με τον οποίο κάθε χώρα των Δυτικών Βαλκανίων προχωρά προς την Ευρωπαϊκή Ένωση εξαρτάται πρωτίστως από την ίδια την υποψήφια χώρα. Εξαρτάται από τις επιδόσεις της κάθε χώρας και όσο το συντομότερο η χώρα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της ένταξης, τόσο καλύτερα θα προχωρήσει η διαπραγματευτική διαδικασία.

Υπό την έννοια αυτή, η ιστορία του Μαυροβουνίου – θα το επαναλαμβάνω συνέχεια – είναι ένα πετυχημένο παράδειγμα. Είναι ένα πραγματικά επιτυχημένο παράδειγμα χάρη και σε εσάς, δεν είναι το μοναδικό έργο της πολιτικής ηγεσίας της χώρας και άτομα σαν τον καλό μου φίλο Milan. Οφείλονται σε εσάς, στην καρδιά της δημόσιας διοίκησης της χώρας, στην κινητήρια δύναμη αν θέλετε της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας. Σας απευθύνω λοιπόν έκκληση να μην αφήσετε τα πράγματα στη μέση.

Σας εύχομαι από τα βάθη της καρδιάς μου δύναμη και κάθε επιτυχία στην πορεία αυτή, στη συνέχιση και την ολοκλήρωση της επιτυχημένης ιστορίας του Μαυροβουνίου στο δρόμο προς την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.  Και να πω και πάλι, κάτι που είπα δημοσίως ξανά σήμερα: είμαι πεπεισμένος ότι το μέλλον, το άμεσο μέλλον του Μαυροβουνίου αλλά και ολόκληρης της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων, βρίσκεται στην ευρωπαϊκή οικογένεια, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε αυτή την κοινότητα αξιών.  Αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος, πιστεύω, για να προχωρήσουμε μπροστά. Δεν υπάρχουν εναλλακτικές.  Και μείνετε βέβαιοι ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο πλευρό σας, όπως βρισκόταν πάντα στο πλευρό του Μαυροβουνίου, ως αξιόπιστος εταίρος και φίλος στο δρόμο προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.


Και πάλι σας ευχαριστώ πολύ για το χρόνο σας και είμαι στη διάθεσή σας για οποιεσδήποτε ερωτήσεις και για μια συζήτηση μαζί σας.