Τρίτη, 17 Οκτωβρίου 2017
greek english french
Αρχική arrow Επικαιρότητα arrow Συναντήσεις - Δράσεις - Συμμετοχές arrow Χαιρετισμός Ειδ. Γραμματέα Θρησκευτικής και Πολιτιστικής Διπλωματίας, Δρ Ε. Λιανού Λιάντη, στην παρουσίαση του ντοκιμαντέρ «Μπεν-Γκουριόν: Επίλογος» κατά την έναρξη της 5ης Εβδομάδας Ισραηλινού Κινηματογράφου (03.05.2017)

Χαιρετισμός Ειδ. Γραμματέα Θρησκευτικής και Πολιτιστικής Διπλωματίας, Δρ Ε. Λιανού Λιάντη, στην παρουσίαση του ντοκιμαντέρ «Μπεν-Γκουριόν: Επίλογος» κατά την έναρξη της 5ης Εβδομάδας Ισραηλινού Κινηματογράφου (03.05.2017)

Τετάρτη, 03 Μάιος 2017

Όταν στα μέσα του 20ου αιώνα - έπειτα από πολλές γενεές - ο εβραϊκός λαός απέκτησε εθνικό κέντρο, η οντολογική του ταυτότητα ήταν συνυφασμένη με την έννοια της διασποράς, εμπεριέχουσα πληθώρα τοπικών παραδόσεων, που ζητούσαν τη σύνθεση στην προοπτική ενός νέου έθνους-κράτους.

Η σύνθεση που προέκυψε εντός του Ισραήλ είχε, φυσικά, ως κοινό παρονομαστή την Εβραϊκότητα τόσο ως θρησκευτική όσο και ως εθνική ταυτότητα· αλλά σε αυτή τη σύνθεση συνέβαλε η εξαιρετική και βαθειά γνώση του ελληνικού πολιτισμού από την αρχετυπική μορφή Ιουδαίου πολιτικού και στοχαστή, του Δαβίδ Μπεν-Γκουριόν. Ο επονομαζόμενος «πατέρας του ισραηλινού κράτους» εντρύφησε από πολύ νωρίς στα ελληνικά γράμματα, μέσω της μελέτης της πλατωνικής φιλοσοφίας και των μεγάλων ιστορικών. Ωστόσο, μη ικανοποιούμενος από τη μεταφραστική απόδοση των κλασσικών έργων, έμαθε σε αρκετά προχωρημένη ηλικία την ελληνική γλώσσα προκειμένου να έχει τη δυνατότητα ανάγνωσής τους από το πρωτότυπο. Πράγματι, η ελληνομάθειά του έφθασε σε τόσο υψηλό επίπεδο, ώστε προέβαινε σε κριτικές παρατηρήσεις ακόμη και για την απόδοση των κλασσικών έργων στη νεώτερη ελληνική.

Στις 9 Μαρτίου 1960 ο Μπεν-Γκουριόν αναγορεύθηκε επίτιμος διδάκτορας της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Brandeis των ΗΠΑ. Εκεί, απευθυνόμενος σε ακροατήριο 3.000 κορυφαίων επιστημόνων, διπλωματών και κρατικών αξιωματούχων, ανέπτυξε εισήγηση με θέμα «Επιστήμη και Ηθική: Η Συνεισφορά της Ελλάδας, της Ινδίας και του Ισραήλ», όπου σημείωσε τα εξής:

«Θα αδικούσαμε την πραγματικότητα αν υποστηρίζαμε ότι το μεγαλείο της αρχαίας Ελλάδας περιοριζόταν αποκλειστικά στα πεδία του ωραίου και της διανόησης. Στα έργα του Πλάτωνα, του Αριστοτέλη και του Πλωτίνου, συναντούμε έναν βαθύ πόθο για το αγαθό και το δίκαιο. Θα αδικούσαμε, επίσης, την πραγματικότητα εάν λέγαμε ότι το μεγαλείο του αρχαίου Ισραήλ εμφανιζόταν μόνον στα θρησκευτικά και ηθικά μηνύματα των Προφητών του. Τα βιβλία της Αγίας Γραφής πλημμυρίζουν από μεγαλειώδη ομορφιά και βαθιά σοφία. Είναι αλήθεια, όμως, ότι το κέντρο βάρους της ελληνικής μεγαλοφυΐας βρισκόταν στη σφαίρα της τέχνης και της φιλοσοφίας, καθώς το κέντρο βάρους της βουδιστικής διδασκαλίας οριζόταν από την απελευθέρωση του ατόμου από τον πόνο και τα δεινά. Στους Προφήτες του Ισραήλ το κεντρικό θέμα ήταν η υπεροχή της θρησκευτικής και ηθικής συνείδησης».

Τον Δεκέμβριο του 1950 αποφάσισε να επισκεφθεί την Ελλάδα. Αυτό ήταν το πρώτο του ταξίδι στο εξωτερικό μετά την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ πριν από σχεδόν δύο χρόνια και χαρακτηρίσθηκε ως ιδιωτικό, δεδομένου ότι εκείνη την εποχή οι δύο χώρες δεν είχαν επίσημες διπλωματικές σχέσεις. Στην Αθήνα επισκέφθηκε ένα από τα μεγάλα βιβλιοπωλεία και ζήτησε έργα των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων Ιάμβλιχου, Πρόκλου και Ευσέβιου. Μετά από αυτό, συναντήθηκε με τον τότε πρωθυπουργό της Ελλάδας, Σοφοκλή Βενιζέλο, κατόπιν αιτήσεώς του, και έχοντας συμφωνήσει προηγουμένως ότι δεν θα μιλούσαν για πολιτική. Ο Βενιζέλος καλωσόρισε τον ομόλογο του με τον εβραϊκό χαιρετισμό «Σαλόμ» και ο Μπεν-Γκουριόν απάντησε στα ελληνικά «Ειρήνη».

Μπορούμε να πούμε, ότι στον Δαβίδ Μπεν-Γκουριόν αρμόζουν οι στίχοι που έγραψε ο Κωνσταντίνος Καβάφης για τους Ασμοναίους βασιλείς Αλέξανδρο Ιανναίο και Αλεξάνδρα:

Ιουδαίοι καλοί, Ιουδαίοι αγνοί, Ιουδαίοι πιστοί -προ πάντων.
Αλλά, καθώς που το απαιτούν η περιστάσεις,
και της ελληνικής λαλιάς ειδήμονες·
και μ’ Έλληνας και μ’ ελληνίζοντας
μονάρχας σχετισμένοι.

Αυτή η σχέση με τον ελληνικό πολιτισμό και την ελληνική γλώσσα δημιουργεί μια αίσθηση συγγένειας και για τούτο είμαστε ευτυχείς με την παρουσίαση στην Ελλάδα του ντοκιμαντέρ «Μπεν-Γκουριόν: Επίλογος», το οποίο περιέχει αποσπάσματα από μία άγνωστη μέχρι σήμερα συνέντευξη με τον ιδρυτή του Ισραήλ. Ο δημιουργός του ντοκιμαντέρ, ο διακεκριμένος παραγωγός και σκηνοθέτης Yariv Mozer είναι ήδη γνωστός στο ελληνικό κοινό για τα βραβευμένα έργα του «Σαλιγκάρια στη βροχή» (2013) και «Οι αόρατοι άνθρωποι» (2012).

Με αυτές τις σύντομες σκέψεις, θα ήθελα να σας χαιρετήσω, ευχόμενος καλή επιτυχία στους διοργανωτές της Εβδομάδας Ισραηλινού Κινηματογράφου, ενός καλλιτεχνικού γεγονότος που βοηθά την πολιτιστική κατανόηση του φίλου Ισραηλινού λαού.