Κυριακή, 26 Φεβρουαρίου 2017
greek english french
Αρχική arrow Εξωτερική Πολιτική arrow Παγκόσμια Ζητήματα arrow Αφοπλισμός - Όπλα Μαζικής Καταστροφής

Αφοπλισμός - Όπλα Μαζικής Καταστροφής

Η διασπορά των Όπλων Μαζικής Καταστροφής (Πυρηνικών, Χημικών, Βιολογικών), των φορέων τους, καθώς και των σχετικών τεχνολογιών, αποτελεί σήμερα μία από τις σοβαρότερες απειλές για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.

Η χρήση των Όπλων Μαζικής Καταστροφής (ΟΜΚ) έρχεται σε πλήρη αντίθεση με ότι πρεσβεύει το Διεθνές Δίκαιο και, ειδικότερα, το Ανθρωπιστικό Δίκαιο.

Η Ελλάδα, συνεπής στις θέσεις της για τη Μη Διασπορά, υποστηρίζει την οικουμενικοποίηση (globalization) όλων των Συνθηκών που αφορούν στον περιορισμό ή την απαγόρευση των Όπλων Μαζικής Καταστροφής (ΟΜΚ), η οποία, άλλωστε, είναι και επίσημη Κοινή Θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Στο πλαίσιο αυτό, η χώρα μας έχει υπογράψει και επικυρώσει όλες ανεξαιρέτως τις Διεθνείς Συμφωνίες για τη Μη Διασπορά των ΟΜΚ: τη Συνθήκη Μη Διασποράς (ΝΡΤ/Non Proliferation Treaty), τη Συνθήκη για την Πλήρη Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών (CTBT/Comprehensive Test Ban Treaty), τη Σύμβαση για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (CWC/ Chemicals Weapons Convention) και τη Σύμβαση για την Απαγόρευση των Βιολογικών και Τοξινικών Όπλων (BTWC/ Biological & Toxin Weapon Convention).

Επιπλέον, η Ελλάδα υποστηρίζει την ανάγκη άρσης του μακροχρόνιου αδιεξόδου που παρατηρείται στις διαπραγματεύσεις για την σύναψη συνθήκης για το σχάσιμο υλικό (FMCT/Fissile Material Cut-off Treaty), ώστε να ολοκληρωθεί από πλευράς διεθνούς δικαίου  ο εποπτικός μηχανισμός των πυρηνικών εξοπλισμών (παραγωγή – δοκιμές – διασπορά).

Η Ελλάδα είναι, επίσης, μέλος όλων των Καθεστώτων Ελέγχου (Control Regimes) Εξαγωγών που αφορούν στα Όπλα Μαζικής Καταστροφής, τους φορείς τους, τη σχετική τεχνολογία και τα υλικά που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τους. Τα Καθεστώτα αυτά είναι: NSG (Nuclear Suppliers Group) για αγαθά διττής χρήσης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν και στα πυρηνικά όπλα, MTCR (Missile Technology Control Regime) για τους βαλλιστικούς πυραύλους, AG (Australia Group) για τα χημικά και βιολογικά όπλα, WA (Wassenaar Arrangement) για τα συμβατικά όπλα και τα υλικά διττής χρήσης και, τέλος, η Επιτροπή Zangger (ZC/Zangger Committee) για τη διακίνηση συγκεκριμένων τύπων πυρηνικού καυσίμου.

Απέναντι στον υπαρκτό κίνδυνο διασποράς πυρηνικών όπλων, η Ελλάδα υπήρξε εξ’ αρχής ένθερμος υποστηρικτής της δημιουργίας «αποπυρηνικοποιημένων ζωνών» σε ευαίσθητες περιοχές του πλανήτη. Σήμερα υφίστανται 7 περιφερειακές ζώνες ελεύθερες από πυρηνικά όπλα (Συνθήκες Ανταρκτικής/1961, Τλατελόλκο για Λ.Αμερική και Καραϊβική/1969, Ραροτόνγκα για Ν.Ειρηνικό/1986, Μπανγκόγκ για Ν.Α. Ασία/1997, Μογγολίας/2000, Σεμέι για Κ. Ασία/2009 και Πελιντάμπα για Αφρική/2009), μικρής σχετικά γεωπολιτικής σημασίας, ενώ εκκρεμεί η μακροχρόνια διαπραγμάτευση για τη δημιουργία της Αποπυρηνικοποιημένης Ζώνης στη Μ. Ανατολή, η οποία, όταν και εφόσον δημιουργηθεί, θα είναι καταλυτικής σημασίας για τον πυρηνικό αφοπλισμό.

Συμβατικά Όπλα

Η σημαντικότερη διεθνής συμφωνία που διέπει τον τομέα των Συμβατικών Όπλων είναι η Σύμβαση Απαγόρευσης ή Περιορισμού Χρήσης Ορισμένων Συμβατικών Όπλων (CCWC), που αποτελείται από πέντε πρωτόκολλα και απαγορεύει τη χρήση:  α) όπλων, των οποίων τα θραύσματα στο ανθρώπινο σώμα δεν ανιχνεύονται ακτινολογικά, β) ναρκών, γ) όπλων εμπρηστικού χαρακτήρα δ)  όπλων που επιφέρουν τύφλωση ή δραματική μείωση της όρασης και ε) των εκρηκτικών καταλοίπων. Η Ελλάδα έχει υπογράψει και επικυρώσει και τα πέντε προαναφερθέντα πρωτόκολλα.

Η Ελλάδα έχει επίσης υπογράψει και επικυρώσει (2002) τη Σύμβαση της Οττάβα, που απαγορεύει τη χρήση των ναρκών κατά προσωπικού, ενώ το 2010 ολοκλήρωσε την άρση και καταστροφή των ναρκών στα καταγεγραμμένα ναρκοπέδια ανά την ελληνική επικράτεια, τέσσερα (4)  χρόνια πριν τη συμβατική υποχρέωση της.

Η χώρα μας παρακολουθεί και συμμετέχει, από το 2001, στις συναντήσεις του Προγράμματος Δράσης των Ηνωμένων Εθνών για  την Παράνομη Διακίνηση Μικρών και Ελαφρών Όπλων (ΜΕΟ), που διεξάγονται ανά διετία με σκοπό την προώθηση στενότερης συνέργειας μεταξύ των κρατών για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας όπλων, μέσω της ισχυροποίησης της εθνικής τους νομοθεσίας, αλλά και της διακρατικής και περιφερειακής συνεργασίας. 

Τέλος, η Ελλάδα είχε από την αρχή υποστηρίξει τη διαπραγματευτική διαδικασία για τη Συνθήκη Εμπορίας Όπλων (ATT/Arms Trade Treaty),  που επιχειρεί να καθιερώσει μία νομικά δεσμευτική παγκόσμια συνθήκη που θα εποπτεύει τη νόμιμη διακίνηση των σημαντικότερων κατηγοριών συμβατικών όπλων. Βασικός στόχος της, νομικά δεσμευτικής, Συνθήκης Εμπορίας Όπλων είναι η ρύθμιση της νόμιμης εμπορίας, με σκοπό τον περιορισμό της παράνομης διακίνησης συμβατικών όπλων.

Η Συνθήκη τέθηκε σε εφαρμογή στις 24 Δεκεμβρίου 2014 (90 μέρες μετά την κατάθεση του 50ου κυρωτικού οργάνου). Η πρώτη συνάντηση κ-μ της ΑΤΤ διεξήχθη στο Μεξικό, ενώ η δεύτερη συνάντηση θα διεξαχθεί στη Γενεύη, τον Αύγουστο τ.ε.. H χώρα μας έχει υπογράψει τη Συνθήκη τον Ιούνιο του 2013 και την   κύρωσε με το Ν. 4365/2016 που κυκλοφόρησε σε ΦΕΚ στις 12.2.2016 (ΦΕΚ 16Α).

Τελευταία ενημέρωση Παρασκευή, 29 Ιούλιος 2016