Σάββατο, 23 Σεπτεμβρίου 2017
greek english french

Τρομοκρατία

Οι επαναλαμβανόμενες τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη, καθώς και η έξαρση της τρομοκρατικής δραστηριότητας στις χώρες της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής έχουν κατευθύνει τις προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας σε τομείς πέραν της καταστολής της τρομοκρατικής δράσης τρομοκρατικών οργανώσεων, όπως η Αλ-Κάϊντα. Το φαινόμενο της συνεχιζόμενης μετάβασης ξένων μαχητών από πολλές χώρες στην Συρία και το Ιράκ και η απειλή για τις χώρες προέλευσης κατά την επιστροφή τους, σε συνδυασμό με την διεθνοποίηση της απειλής και τον βίαιο εξτρεμισμό της οργάνωσης του Ισλαμικού Κράτους (ISIL/Da’esh), έχουν φέρει στο επίκεντρο των συζητήσεων, τόσο στους κόλπους των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων όσο και σε διεθνές επίπεδο, θέματα που σχετίζονται με την πρόληψη της τρομοκρατίας όπως την αποτροπή της ριζοσπαστικοποίησης και στρατολόγησης νέων τρομοκρατών, την αντιμετώπιση του βίαιου εξτρεμισμού και την ανάσχεση των χρηματοδοτικών ροών που τροφοδοτούν την τρομοκρατία.

Στο πλαίσιο του ΟΗΕ, πρωταγωνιστικός είναι ο ρόλος του Συμβουλίου Ασφαλείας το οποίο το 2001 συνέστησε, βάσει της Απόφασης 1373 (2001), την  Επιτροπή κατά της Τρομοκρατίας (Counter-Terrorism Committee), η οποία επιβλέπει την εφαρμογή της πολιτικής κατά της τρομοκρατίας.

Το 2005, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ προχώρησε στη σύσταση της Επιχειρησιακής Ομάδας για την Καταπολέμηση της Τρομοκρατίας (Counter- Terrorism Implementation Task Force), συντονιστικού οργάνου που παρακολουθεί την εμπλοκή όλων των υπηρεσιών του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών. Τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, υιοθετήθηκε η Απόφαση 1624 του Συμβουλίου Ασφαλείας, η οποία καταδικάζει κάθε είδους τρομοκρατική πράξη, ανεξαρτήτως προέλευσης, και καλεί τα κράτη να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να απαγορευθεί κάθε παρότρυνση προς διάπραξη τρομοκρατικής επίθεσης.

Τον Σεπτέμβριο του 2006 ψηφίστηκε από τη Γενική Συνέλευση η Παγκόσμια Στρατηγική των Ηνωμένων Εθνών για την Καταπολέμηση της Τρομοκρατίας (United Nations Global Counter-Terrorism Strategy). Η Στρατηγική αυτή συνιστά το κεντρικό πολιτικό κείμενο του ΟΗΕ, ενώ τα επιμέρους ζητήματα της αντιτρομοκρατικής πολιτικής διαμορφώνονται βάσει αυτού. Το κείμενο της Στρατηγικής έχει ήδη αναθεωρηθεί πέντε φορές (2008, 2010, 2012, 2014, 2016).

Υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, η διεθνής κοινότητα, συνεχίζοντας μια διαδικασία που είχε ξεκινήσει πριν την Απόφαση 1373 (2001) του Συμβουλίου Ασφαλείας, έχει υιοθετήσει 16 διεθνή νομικά κείμενα (international legal instruments) για την τρομοκρατία. Τα κείμενα αυτά  προβλέπουν τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν τα κράτη στο πλαίσιο της τρομοκρατίας, καλύπτουν ευρύ φάσμα των πράξεων που χαρακτηρίζονται τρομοκρατικές και εμπεριέχουν τις γενικές κατευθύνσεις και τη συνολική πολιτική θεώρηση κατά της τρομοκρατίας.

Προς αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων που έχουν εμφανιστεί στο μέτωπο της τρομοκρατίας κατά το τελευταίο διάστημα, όπως το Ισλαμικό Κράτος (ISIL), το φαινόμενο των ξένων μαχητών (foreign fighters) και η χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, το Συμβούλιο Ασφαλείας υιοθέτησε το 2014 τις αποφάσεις 2170 και 2178 και το 2015 τις αποφάσεις 2199,  2214 και 2249, με τις οποίες καλεί τα κράτη να συνεργαστούν για την αντιμετώπισή τους.

Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θεμελιώδες κείμενο της Ε.Ε. αποτελεί η Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Καταπολέμηση της Τρομοκρατίας (European Union Counter Terrorism Strategy), η οποία υιοθετήθηκε τον Νοέμβριο του 2005. Περιλαμβάνει τέσσερις βασικούς στόχους, οι οποίοι συνοψίζονται στους τομείς της πρόληψης, της προστασίας, της καταστολής και της αντιμετώπισης των τρομοκρατικών ενεργειών.

Συντονιστικό ρόλο στην εναρμόνιση των εθνικών πρακτικών, αλλά και της πολιτικής που ακολουθεί η Ε.Ε. στο ζήτημα της τρομοκρατίας έχει ο Συντονιστής Αντιτρομοκρατικής Δράσης της ΕΕ (EU Counter-Terrorism Coordinator).

Στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων του Ιανουαρίου 2015 υιοθετήθηκε η «Στρατηγική για την Καταπολέμηση του Φαινομένου των Ξένων Μαχητών στη Συρία και το Ιράκ», η οποία θέτει προτεραιότητες δράσης, με στόχο την ελαχιστοποίηση της απειλής για την Ευρώπη, την εκπόνηση ευρωπαϊκής επικοινωνιακής στρατηγικής και τη συνεισφορά στη στρατηγική ήττα του ISIL/Da’esh, ενώ το Μάρτιο του ίδιου έτους υιοθετήθηκε η συμπληρωματική Περιφερειακή Στρατηγική για τη Συρία και το Ιράκ, καθώς και για την απειλή του Da’esh, η οποία, μεταξύ άλλων, εστιάζει στην προώθηση της περιφερειακής συνεργασίας, την ενίσχυση των συνόρων και την αποτροπή της διάχυσης της απειλής του Ισλαμικού Κράτους στις χώρες που γειτνιάζουν με τις εστίες των κρίσεων.

Στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της 9ης Φεβρουαρίου 2015 υιοθετήθηκαν ειδικά συμπεράσματα για την εξωτερική πτυχή της καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Μεταξύ άλλων προβλέπονται η ενίσχυση του διαλόγου με χώρες και οργανισμούς στρατηγικής σημασίας (χώρες Maghreb, Ισραήλ, Λίβανο, Σ. Αραβία, Ιορδανία, Αραβικό Σύνδεσμο κ.ο.κ.), η υποστήριξη στον τομέα οικοδόμησης δυνατοτήτων με ενδιαφερόμενες χώρες, καθώς και η αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών, όπως κρίσεις, ανέχεια, διασπορά όπλων καιασθενείς κρατικές δομές

Κατά το Άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 12 Φεβρουαρίου 2015, υιοθετήθηκε δήλωση, η οποία προβλέπει ένα περίγραμμα ενεργειών της ΕΕ και των κρατών-μελών σε σχέση με την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας εστιάζοντας στους εξής τρεις τομείς: α. κατοχύρωση της ασφάλειας των πολιτών β. πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης και διαφύλαξη αξιών και γ. συνεργασία με διεθνείς εταίρους.


Ελληνική δραστηριότητα:

Η Ελλάδα έχει υπογράψει τα διεθνή νομικά κείμενα για την τρομοκρατία.

Η χώρα μας είναι, επίσης, από το 1991, μέλος της Ειδικής Ομάδας Χρηματοοικονομικής Δράσης (Financial Action Task Force, FATF),  ενός διακυβερνητικού οργάνου που σκοπό έχει την προώθηση πολιτικών μέσω 40 συστάσεων (recommendations), οι οποίες στοχεύουν, μεταξύ άλλων, στην καταστολή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.

Κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ (α΄ εξάμηνο 2014), η Ελλάδα είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην προώθηση της πολιτικής της ΕΕ στον τομέα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας και συγκεκριμένα των εξής θεματικών: αντιμετώπιση ριζοσπαστικοποίησης και στρατολόγησης τρομοκρατών, καταπολέμηση χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, διασύνδεση ασφάλειας και ανάπτυξης, καθώς και ροές ξένων μαχητών προς Συρία και Ιράκ.

Στο πλαίσιο των προσπαθειών εξάλειψης των πηγών χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, η Ελλάδα προωθεί διεθνώς το ζήτημα της αντιμετώπισης, ως πηγής χρηματοδότησης, της παράνομης διακίνησης και πώλησης αρχαιοτήτων από το Ιράκ και τη Συρία.

Στον τομέα της εσωτερικής νομοθεσίας, λαμβάνονται όλα τα αναγκαία μέτρα προς την κατεύθυνση της αποτροπής χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Βάσει του Νόμου 3932/2011 λειτουργεί η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες και της Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας και Ελέγχου των Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης, η οποία, μεταξύ άλλων, αποτελεί την εθνική μονάδα που δραστηριοποιείται στην καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.

Τελευταία ενημέρωση Δευτέρα, 06 Φεβρουάριος 2017