Θα ήθελα να λάβω την ευκαιρία από την εδώ παρουσία μου και τη δική σας επιθυμία να συζητήσουμε μαζί, για να μιλήσω για την ελληνική εξωτερική πολιτική και για το πώς η νέα ελληνική Κυβέρνηση βλέπει τα πράγματα από τη δική της οπτική γωνία. Θα προσπαθήσω να σας μεταφέρω τον τρόπο σκέψης μας σε θέματα άμεσου ελληνικού ενδιαφέροντος, αλλά όχι μόνο. Γι’ αυτό, θα περιοριστώ μόνο σε μερικές εισαγωγικές παρατηρήσεις και στη συνέχεια θα είμαι έτοιμος να δεχτώ τις ερωτήσεις σας.
Όπως είπα, είμαστε μια νέα κυβέρνηση στην Ελλάδα, μόλις πριν μερικές μέρες εορτάσαμε τη συμπλήρωση 100 ημερών στην κυβέρνηση. Είναι προφανές και αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η Ελλάδα διέρχεται μια περίοδο γεμάτη προκλήσεις, κυρίως ως προς την οικονομική κατάσταση, στην οποία εμείς ως νέα Κυβέρνηση βρεθήκαμε. Ο πρωταρχικός στόχος της Κυβέρνησης είναι φυσικά να αλλάξει άμεσα την κατάσταση. Η Κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός κ. Γιώργος Παπανδρέου έχουν δείξει από τις πρώτες 100 ημέρες με πολύ ξεκάθαρο τρόπο ότι θα κοιτάξουμε κατάματα τα προβλήματα και, αν μπορώ να το πω με μια φράση: Αυτή είναι μια ελληνική Κυβέρνηση με όραμα για τη χώρα, αλλά ταυτόχρονα διαθέτει ρεαλισμό, άμεση προσέγγιση και πολύ καλή και ακριβή γνώση του τί οφείλει να κάνει. Άρα, οι πρώτες 100 ημέρες ήταν για μας ο χρόνος που χρειαζόταν για να έχουμε πλήρη εικόνα της κατάστασης και να λάβουμε τα πρώτα άμεσα και απαραίτητα μέτρα, για να αντιμετωπίσουμε τις επερχόμενες προκλήσεις. Δε θέλω να πω πολλά στην εισαγωγή μου για την οικονομική κατάσταση, ο ίδιος δεν είμαι ειδικός στα οικονομικά και δεν είμαι και ο αρμόδιος Υπουργός γι’ αυτό, αλλά –εννοείται- θα είμαι στη διάθεσή σας πρόθυμα να απαντήσω σε τυχόν ερωτήσεις σας, καθώς επίσης και να σας δώσω σε αδρές γραμμές το πλαίσιο του πώς προσεγγίζουμε τα πράγματα και πώς θέλουμε να αλλάξουμε την κατάσταση. Αυτό αποτελεί συνδυασμό έκτακτων μέτρων και πραγματικών διαρθωτικών αλλαγών που χρειάζεται η Ελλάδα. Είναι μια δύσκολη περίοδος, γεμάτη προκλήσεις για την Ελλάδα, αλλά τούτη η Κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να κάνει ό,τι είναι απαραίτητο.
Ο Πρωθυπουργός, μόλις πριν δύο ημέρες, απευθύνθηκε στον ελληνικό λαό και ανακοίνωσε τα μέτρα που θα ληφθούν άμεσα από την Κυβέρνηση. Χτες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε τη συναίνεση και την υποστήριξή της στο τριετές πρόγραμμα σταθεροποίησης που η ελληνική Κυβέρνηση είχε εισηγηθεί στην Επιτροπή. Είμαστε σίγουροι ότι οι διεθνείς αγορές θα ανταποκριθούν πολύ γρήγορα στην εξέλιξη αυτή και στις δηλώσεις υποστήριξης των τελευταίων ημερών από πλευράς της Επιτροπής αλλά και κρατών-μελών της Ε.Ε με σημαίνουσα επιρροή.
Η ίδια προσέγγιση ισχύει και για την εξωτερική πολιτική μας. Πρόκειται για μια προσέγγιση με προοπτική για τη χώρα. Γνωρίζουμε ότι έχουμε κάποια ανοικτά θέματα να αντιμετωπίσουμε. Δε θα σας κουράσω τώρα με λεπτομέρειες κατά την εισαγωγή μου, αλλά είμαι σίγουρος ότι θα προκύψουν ερωτήσεις σχετικά, τις οποίες ευχαρίστως θα απαντήσω. Είναι και το Κυπριακό φυσικά. Έχουμε πολύ σημαντικές εξελίξεις στην Κύπρο.
Είναι βεβαίως και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η Κυβέρνηση εγκαινιάζει μια νέα προσπάθεια να αναπτύξει σχέσεις συνεργασίας με την Τουρκία. Στο πνεύμα αυτό, ο Πρωθυπουργός, κ. Γιώργος Παπανδρέου είχε ήδη μια συνάντηση με τον κ. Erdogan. Μόλις πριν μερικές ημέρες, είχα ο ίδιος μια συνάντηση με τον Υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας κ. Davutoglu, στο περιθώριο της Διεθνούς Διάσκεψης του Λονδίνου για το Αφγανιστάν. Επίσης, στην άμεση γειτονιά μας, στα Βαλκάνια, έχουμε το θέμα της ονομασίας της πΓΔΜ, στο οποίο από την πρώτη στιγμή η ελληνική Κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός εξέφρασαν τη βούληση και την επιθυμία τους να προχωρήσουν στην επίλυση του ζητήματος. Αναλάβαμε εξαρχής πρωτοβουλίες, όπως για παράδειγμα το ότι ξεκινήσαμε απευθείας επαφές με τα Σκόπια, και σε επίπεδο Πρωθυπουργών.
Θα ήθελα όμως στην εισαγωγή μου να εστιάσω πιο πολύ σε όσα πιστεύουμε ότι η Ελλάδα μπορεί να προσφέρει στη διεθνή κοινότητα και στις διεθνείς εξελίξεις. Πρώτα απ’ όλα θεωρούμε ότι η άμεση γειτονιά μας, τα Βαλκάνια, είναι μια περιοχή όπου έχουμε δείξει και στο παρελθόν ότι είμαστε, τρόπον τινά, η κινητήρια δύναμη για το μέλλον της περιοχής. Στο σημείο αυτό, αναφέρομαι συγκεκριμένα στη διαδικασία ένταξης των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2003, η Ελλάδα ως προεδρεύουσα χώρα της Ε.Ε τότε, εγκαινίασε μια σαφή ευρωπαϊκή πολιτική για τα Βαλκάνια, η οποία τότε ονομάστηκε «Ατζέντα της Θεσσαλονίκης». Έχουμε την αίσθηση ότι ο δυναμισμός που δημιουργήθηκε τότε για την ευωπαϊκή προοπτική των Βαλκανίων έχει εξασθενίσει, για πολλούς λόγους, και κυρίως εξαιτίας αυτού που ονομάζουμε στην Ευρώπη «ευρωσκεπτικισμό» και «διευρυνσιακή κόπωση» σε πολλά κράτη-μέλη της Ε.Ε. Αυτό είναι το θέμα που θέλουμε να προσεγγίσουμε και έχουμε ήδη αναλάβει μια πρωτοβουλία, που ονομάζεται «Ατζέντα 2014», που σημαίνει ότι θέλουμε να θέσουμε μια ημερομηνία-στόχο για την ενσωμάτωση των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ε.Ε. Και σε αυτό το σημείο ευχαρίστως μπορώ να μπω σε λεπτομέρειες κατά τη συζήτησή μας. Θα ήθελα μόνο να περιγράψω τη φιλοσοφία που διέπει αυτή την πρωτοβουλία, γιατί γνωρίζω καλά τα προβλήματα που υπάρχουν στην περιοχή. Για κάποιες χώρες, το 2014 μπορεί να φαίνεται πολύ κοντινή ημερομηνία για την εκπλήρωση όλων των προϋποθέσεων και κριτηρίων ένταξης. Αυτό που εμείς λέμε είναι ότι θέλουμε να αξιοποιήσουμε τους συμβολισμούς στην προσπάθειά μας αυτή. Ο συμβολισμός που εμπεριέχει η ημερομηνία που επιλέξαμε, το 2014, προκύπτει από τη συμπλήρωση 100 ετών από το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, που ξεκίνησε στο Σεράγεβο. Αυτή η ημερομηνία, με μια απλοϊκή σκέψη, μπορεί να θεωρηθεί η απαρχή των συγκρούσεων που σήμερα παραμένουν ανοικτές και ταλανίζουν τα Βαλκάνια. Η ιδέα μας είναι να δηλώσουμε ότι η Ευρώπη, ως το πλέον επιτυχημένο μοντέλο ειρήνης και συνεργασίας, θα αναλάβει τις ευθύνες της και για την περιοχή των Βαλκανίων και θα συνεισφέρει έμπρακτα και αποτελεσματικά στη διαδικασία ενσωμάτωσης της περιοχής και στην ιδέα δημιουργίας μιας διαρκούς ειρήνης και σταθερότητας. Ως προς την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, θεωρούμε ότι μέσω της συνεργασίας με την Τουρκία μπορούμε να συνεισφέρουμε στη σταθερότητα της περιοχής και σε πολλά άλλα ζητήματα. Η Μέση Ανατολή είχε πάντοτε για την Ελλάδα ιδιαίτερη σημασία. Πιστεύουμε ότι η Ελλάδα έχει μακρούς, παραδοσιακούς δεσμούς με τους λαούς της περιοχής και με τον αραβικό κόσμο, που σημαίνει ότι θεωρούμαστε αξιόπιστοι συνομιλητές γι’ αυτές τις χώρες. Και εκεί, θέλουμε να έχουμε εντονότερη παρουσία εκ νέου και να συνεισφέρουμε στις εξελίξεις. Επίσης, σε θέματα όπως το Ιράν, όπου η Ελλάδα μπορεί να συνεισφέρει θετικά, αξιοποιώντας τους μακρούς παραδοσιακούς δεσμούς με το Ιράν, που δεν είναι μόνο ιστορικοί. Η Ελλάδα έχει το κύρος ενός αξιόπιστου συνομιλητή στην περιοχή.
Τέλος, επιτρέψτε μου να πω δυο λόγια για τον ΟΑΣΕ και την Ελληνική Προεδρία του 2009. Θεωρώ ότι για άλλη μια φορά η Ελλάδα έδειξε ότι μπορεί να αντιμετωπίσει προκλήσεις. Είμαστε υπερήφανοι για τα πολύ θετικά σχόλια που λάβαμε για τον τρόπο που ασκήσαμε την Προεδρία μας και για το ότι καταφέραμε να αφήσουμε μια παρακαταθήκη: τη λεγόμενη «Διαδικασία της Κέρκυρας», τη διαδικασία διαλόγου που ξεκίνησε στο πλαίσιο του ΟΑΣΕ για τη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική Ασφάλειας. Πιστεύουμε ότι αυτό το θέμα μπορεί να συζητηθεί στο πλαίσιο του ΟΑΣΕ με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο, έχοντας τη Ρωσία ως εταίρο. Όπως γνωρίζετε, το Καζακστάν έχει τώρα αναλάβει την Προεδρία του Οργανισμού. Η Ελλάδα παραμένει στη λεγόμενη «Τρόικα», επομένως έχουμε την ευκαιρία και τη δυνατότητα, με θεσμικούς όρους, να συνεισφέρουμε περαιτέρω στις συζητήσεις και στην ανάπτυξη της «Διαδικασίας της Κέρκυρας».
Εν κατακλείδι, θα ήθελα να πω και πάλι ότι έχουμε πλήρη αντίληψη της κατάστασης και των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, αλλά σκοπεύουμε να πράξουμε, και εργαζόμαστε γι’ αυτό, ό,τι χρειάζεται για να αποκαταστήσουμε το κύρος και την εικόνα της Ελλάδας, την οποία είχαμε ενώπιον της διεθνούς κοινότητας στο παρελθόν. Αναφέρομαι ειδικά στο έτος 2004, όταν η Ελλάδα πέτυχε να διοργανώσει και να παρουσιάσει με λαμπρό τρόπο σε όλο τον κόσμο τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Θέλουμε να αναβιώσουμε την εικόνα μιας Ελλάδας που εγγυάται τη σταθερότητα στην περιοχή των Βαλκανίων, μιας Ελλάδας που εξελέγη στο Συμβούλιο Ασφαλείας, που ήταν φυσικά μια μεγάλη τιμή για τη χώρα. Σε αυτό το πνεύμα, μια που βρισκόμαστε εδώ στα Ηνωμένα Έθνη, θα ήθελα να αναφέρω απλώς ότι η Ελλάδα είναι υποψήφια για το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την περίοδο 2012-2015. Θέλουμε να δίνουμε το παρών στις διεθνείς εξελίξεις και, για μια ακόμη φορά, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω που ήρθατε εδώ σήμερα. Είμαι έτοιμος να δεχτώ τις ερωτήσεις σας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Θα ήθελα να σας ρωτήσω για τη συζήτηση γύρω από το αν η Ελλάδα ενδιαφέρεται να ζητήσει βοήθεια από το ΔΝΤ ή πρόκειται για μια ευρωπαϊκή διαδικασία. Χωρίς να προδικάζω την επιλογή, ποιά ζητήματα προκύπτουν σχετικά με αυτό? Και επίσης τι λέτε για τις πρόσφατες απεργιακές κινητοποιήσεις, μήπως η Κυβέρνησή σας βρίσκεται υπό πίεση μεταξύ της Ε.Ε και του ελληνικού λαού?
κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Ως προς αυτό, θα ήθελα κατηγορηματικά να πω ότι δεν υπάρχει καμία σκέψη για προσφυγή στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Θα ήθελα επίσης να επαναλάβω δηλώσεις από πλευράς Επιτροπής που έγιναν μόλις χτες, ότι δηλαδή υπάρχει πλήρης εμπιστοσύνη στις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας, στα μέτρα που ανακοινώθηκαν και στη βούληση που έχει επιδείξει αυτή η νέα Κυβέρνηση και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός κ. Παπανδρέου προσωπικά. Επομένως δεν υπάρχει απολύτως καμία σκέψη για προσφυγή στο ΔΝΤ. Επίσης, επειδή αναφερθήκατε στην εσωτερική κατάσταση της Ελλάδας, θα ήθελα να πω δυο λόγια. Όπως ανέφερα και προηγουμένως, πριν από δύο μέρες ο Πρωθυπουργός απευθύνθηκε στο λαό με πολύ ξεκάθαρα λόγια μιλώντας για την κατάσταση, στην οποία βρίσκεται η χώρα. Ακόμη, ανακοίνωσε τα απαραίτητα μέτρα, των οποίων το φάσμα εκτείνεται από το νέο φορολογικό σύστημα που δίνει βάρος στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, μέχρι μέτρα όπως η άυξηση των ορίων ηλικίας για συνταξιοδότηση, καθώς και άλλα μέτρα που αφορούν διαρθρωτικές αλλαγές στην Ελλάδα. Για παράδειγμα, το σύστημα διακυβέρνησης στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή συνίσταται σε πέντε επίπεδα, από την κεντρική Κυβέρνηση μέχρι την τοπική αυτοδιοίκηση. Όπως εύλογα σκέφτεστε, είναι αρκετά μεγάλο και δυσλειτουργικό, γι’ αυτό και ήδη έχουμε ετοιμάσει νομοσχέδιο, το οποίο μειώνει τα επίπεδα σε τρία. Αυτές είναι πραγματικές, διαρθρωτικές αλλαγές που έχουμε κατά νου. Πέραν αυτών, απαραίτητα μέτρα όπως το πάγωμα των μισθών και των προσλήψεων στο δημόσιο τομέα έχουν ήδη ανακοινωθεί από τον Πρωθυπουργό. Φυσικά, τέτοιου είδους μέτρα έχουν αντίκτυπο σε πολλούς από τους πολίτες και είναι φυσιολογικό να υπάρξουν αντιδράσεις. Όμως είμαστε βέβαιοι ότι ο ελληνικός λαός κατανοεί την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χώρα και ότι η μεγάλη πλειοψηφία του θα υποστηρίξει τα μέτρα αυτά. Ο Πρωθυπουργός ήδη έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για να διαμορφώσει το κατάλληλο κλίμα συναίνεσης και έχει συναντηθεί προσωπικά με τους ηγέτες όλων των πολιτικών κομμάτων που εκπροσωπούνται στο ελληνικό Κοινοβούλιο, για να τους παρουσιάσει την κατάσταση και τα απαραίτητα μέτρα. Οι αρχικές αντιδράσεις που λάβαμε από τα περισσότερα κόμματα, ιδίως αυτά με τη μεγαλύτερη επιρροή και μέγεθος, μας κάνουν να νιώθουμε εμπιστοσύνη ότι θα μπορέσουμε να υπερβούμε τη δύσκολη αυτή κατάσταση. Αλλά και πάλι, ως προς το ΔΝΤ, δεν υπάρχει καμία τέτοια σκέψη και στο πλαίσιο αυτό θα ήθελα να πω ότι δεν υπάρχει ανάγκη για οικονομική βοήθεια από την Ε.Ε καθεαυτή.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Υπάρχει μια διάδοση σήμερα για το κόστος που απαιτεί η διασφάλιση του χρέους της Ελλάδας. Υπάρχουν ανησυχίες στην Ευρώπη ότι αυτό μπορεί να επηρεάσει το ευρωπαϊκό σύστημα. Πώς το αντιμετωπίζετε αυτό? Σας ανησυχεί ότι η κρίση μπορεί να προκαλέσει ρωγμή στην ευρωζώνη?
κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Κατάβαλλουμε το μέγιστο των προσπαθειών μας για την αντιμετώπιση της παρούσας κατάστασης. Θεωρώ ότι είναι σημαντικό το ότι η Επιτροπή και πολλά κράτη-μέλη έχουν εκφράσει πλήρη εμπιστοσύνη στα μέτρα που έχουν ληφθεί και στον τρόπο που η ελληνική Κυβέρνηση αντιμετωπίζει το θέμα. Σε αυτό εμείς θέλουμε να στηριχτούμε. Ως προς το θέμα του ευρώ, δεν πρόκειται για μια κρίση που διέρχεται μόνο η ελληνική οικονομία. Είναι κάτι που μπορεί να ειδωθεί και ως επίθεση εναντίον του ίδιου του ευρώ ως νομίσματος. Επειδή η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια δύσκολη περίοδο, αποτελεί τον πρώτο στόχο της επίθεσης. Γι΄αυτό χρειάζεται η αλληλεγγύη στην Ε.Ε, για να μη βρεθεί το ίδιο το κοινό νόμισμα υπό πίεση.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μιλήσατε για τη Μέση Ανατολή και τον ιδιαίτερο ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή. Μπορείτε να γίνετε πιο συγκεκριμένος ως προς αυτό ειδικά για το Λίβανο?
κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Αν κανείς κοιτάξει στην πρόσφατη ελληνική ιστορία, εύκολα αντιλαμβάνεται και συνειδητοποιεί ότι η Ελλάδα έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στον αραβικό κόσμο. Αναφέρομαι εδώ και στο ίδιο το όνομα Παπανδρέου. Ο Ανδρέας Παπανδρέου, πρώην Πρωθυπουργός, και σήμερα ο Γιώργος Παπανδρέου ως Πρωθυπουργός, έχει νομίζω πολύ καλή φήμη στην περιοχή. Θα ήθελα να προσθέσω σε αυτό ότι ο Γιώργος Παπανδρέου, πέρα από την ιδιότητά του ως Πρωθυπουργός, είναι επίσης και ο Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς. Αυτό μας δίνει ένα ακόμη χρήσιμο εργαλείο. Για παράδειγμα, στη Μέση Ανατολή, στο Ισραήλ και στην Παλαιστίνη συμμετέχουν στο κυβερνητικό σχήμα κόμματα που είναι μέλη της Σοσιαλιστικής Διεθνούς: Το Εργατικό Κόμμα στο Ισραήλ και η Fatah από την πλευρά των Παλαιστινίων. Αυτό, όπως καταλαβαίνετε, μας έχει δώσει πολλές ευκαιρίες στο παρελθόν για στενή επαφή, και σε δεύτερο διπλωματικό επίπεδο τη δυνατότητα να συνεισφέρουμε στις εξελίξεις σε καιρούς που οι επίσημες επαφές μπορεί να ήταν πιο δυσχερείς. Πιστεύουμε ότι όλη αυτή η ιστορική παράδοση έχει προσφέρει στην οικοδόμηση της αξιοπιστίας, την οποία έχουμε στην περιοχή. Είναι κάτι στο οποίο θέλουμε να δώσουμε συνέχεια και με βάση αυτό να προχωρήσουμε περαιτέρω.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ποιά είναι τα συγκεκριμένα μέτρα ή βήματα που έκανε η Ελλάδα για να προσεγγίσει τον κ. Netanyahu και την κυβέρνηση του Ισραήλ? Και πώς θα χαρακτηρίζατε τις σχέσεις που έχετε σήμερα με το κράτος του Ισραήλ?
κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Η Ελλάδα ακολουθεί μια εξωτερική πολιτική, σύμφωνα με την οποία εξυπακούεται για εμάς να έχουμε καλές σχέσεις με όλους τους συνομιλητές μας, ιδιαίτερα στη γειτονιά μας, μια περιοχή άμεσου ενδιαφέροντος για μας. Οι σχέσεις μας με το Ισραήλ βρίσκονται σε πολύ καλό επίπεδο. Εργαζόμαστε για να τις αναπτύξουμε ακόμη περισσότερο. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ επισκέφθηκε την Αθήνα στις αρχές του Δεκεμβρίου, κατά την Υπουργική Διάσκεψη του ΟΑΣΕ και στο πλαίσιο αλλά και στο περιθώριο αυτής της Διάσκεψης είχαμε την πρώτη διμερή συνάντησή μας, η νέα ελληνική Κυβέρνηση με τη νέα κυβέρνηση του Ισραήλ. Προσωπικά, σκοπεύω να επισκεφθώ τη Μέση Ανατολή στο πολύ προσεχές μέλλον, στα πλαίσια της προσπάθειας να δώσουμε και πάλι στην Ελλάδα ισχυρή φωνή και παρουσία στην περιοχή και, βεβαίως, επισκέψεις στο Ισραήλ θα είναι μέρος αυτής της προσπάθειας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Είπατε ότι η Ελλάδα μπορεί να συνεισφέρει στη μείωση των εντάσεων με το Ιράν. Ποιά θα μπορούσε να είναι αυτή η συνεισφορά?
κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Και πάλι, θα ήθελα εδώ να αναφερθώ στη διττή ιδιότητα του Πρωθυπουργού, κ. Γιώργου Παπανδρέου ως Προέδρου της Σοσιαλιστικής Διεθνούς. Αυτό μας δίνει την ευκαιρία να ανοίξουμε νέους διαύλους ή να κρατήσουμε ανοικτούς υπάρχοντες, όταν άλλες, επίσημες οδοί είναι πιο δύσβατες. Επιτρέψτε μου να σας υπενθυμίσω ότι με αυτή του την ιδιότητα, ο κ. Παπανδρέου επισκέφθηκε πριν μερικά χρόνια την Τεχεράνη, όταν προέκυψε στη διεθνή σκηνή με έντονο τρόπο το θέμα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Τότε είχαμε φτάσει σε ένα σημείο που είχαν διακοπεί οι επίσημες συνομιλίες. Μας πλησίασαν τότε – ενώ ο κ. Παπανδρέου ήταν ηγέτης της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης στην Ελλάδα – τα εμπλεκόμενα μέρη και οι εταίροι μας της Ε.Ε, οι οποίοι μετείχαν στη διαπραγματευτική διαδικασία και μας ζήτησαν να βρούμε κάποιο τρόπο να μεσολαβήσουμε, πολύ διακριτικά, όπως και κάναμε, χωρίς να θέλω να υπερβάλλω ως προς το ρόλο που διαδραματίσαμε και που μπορούμε να διαδραματίσουμε. Αυτό συνεισέφερε πολύ στην ενίσχυση της αξιοπιστίας μας στην ευρύτερη περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, και κατόπιν διαβουλεύσεων με τους ευρωπαίους εταίρους μας και άλλους, ο Πρωθυπουργός είχε άλλη μια συνάντηση με την ιρανική ηγεσία, με τον Πρόεδρο Ahmadinejad στο περιθώριο της Διάσκεψης της Κοπενχάγης για την Κλιματική Αλλαγή. Επομένως, πιστεύουμε ότι, αν χρειαστεί, αν είναι πρόσφορο, αν μας ζητηθεί, μπορούμε να συνεισφέρουμε και σε αυτό το ζήτημα.
Επιτρέψτε μου μια ακόμη σύντομη παρατήρηση και, σας παρακαλώ, ας μη με θεωρήσετε υπέρμετρα «ρομαντικό» για το σκεπτικό μου: Πιστεύω ειλικρινά ότι στο σύγχρονο κόσμο και μέσα στο περίπλοκο πλαίσιο διεθνών σχέσεων που ζούμε, οφείλουμε να μπορούμε να χειριζόμαστε και να αξιοποιούμε τους συμβολισμούς. Η Ελλάδα έχει μια μακρά ιστορία, για την οποία είμαστε υπερήφανοι, μια ιστορία συνεισφοράς στην ανθρωπότητα και στη δημοκρατία. Υπάρχουν ακόμα κάποια πράγματα που αγαπά και αξιολογεί ως υψηλά η ανθρωπότητα. Για παράδειγμα οι Ολυμπιακοί Αγώνες και το Ολυμπιακό Πνεύμα που τους συνοδεύει. Η Ολυμπιακή Εκεχειρία, που θελήσαμε να προωθήσουμε στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών ενόψει της Ολυμπιάδας της Αθήνας το 2004, επιτυγχάνοντας μια ομόφωνη απόφαση.
Υπάρχει ένα ακόμη γεγονός που θα λάβει χώρα φέτος, το 2010, η επέτειος 2.500 ετών από τη μάχη του Μαραθώνα. Δεν είναι κάτι που θα ήθελα να υπερεκτιμήσω, αλλά τέτοιες επέτειοι, ακόμα και σήμερα, τέτοια ιστορικά γεγονότα μπορούν να συνεισφέρουν σε κάποιο βαθμό στην οικοδόμηση σχέσεων, εμπιστοσύνης και σε όσα θέλουμε να κάνουμε για τις εξελίξεις στον κόσμο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μπορείτε να μας διευκρινίσετε τη θέση σας ως προς τη διάσταση απόψεων εντός της Ε.Ε για το θέμα των κυρώσεων κατά του Ιράν?
κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Πρώτα απ’ όλα, για να είμαι σαφής, στο πλαίσιο της Ε.Ε δεν έχει ξεκινήσει ακόμη καμία επίσημη συζήτηση για κυρώσεις από πλευράς Ε.Ε. Θέλω να είμαι ξεκάθαρος ως προς αυτό. Για μας, την Ελλάδα, είναι φυσικότερο να θέλουμε να εξερευνήσουμε όλες τις δυνατότητες για διάλογο. Αυτή η αντίληψη δεν ισχύει μόνο για το Ιράν αλλά αποτελεί γενικότερη στάση μας και προσέγγιση της Ελλάδας. Για μας, ο διάλογος κι η αναζήτηση λύσεων με ειρηνικό τρόπο είναι κάτι που θεωρούμε ιερό και πιστεύουμε ότι πάντοτε πρέπει να επιδιώκουμε μέχρι την τελευταία στιγμή να εξερευνούμε όλες τις δυνατότητες. Ωστόσο, αν είναι απαραίτητο και έχει ωριμάσει ο καιρός, τότε η Ελλάδα, βεβαίως, θα συμπαραταχθεί και θα υποστηρίξει τις αποφάσεις της διεθνούς κοινότητας. Για μας όμως, το πιο σημαντικό είναι ο,τιδήποτε αποφασισθεί να εντάσσεται στο πλαίσιο και να έχει τη νομιμοποίηση των Ηνωμένων Εθνών.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μπορείτε να μας δώσετε κάποιες πληροφορίες για το πώς βλέπει η νέα Κυβέρνηση τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τις διαπραγματεύσεις για την Κύπρο? Είστε αισιόδοξοι?
κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Όπως ορθά επισημάνατε, το 1999, ο σημερινός Πρωθυπουργός, κ. Γιώργος Παπανδρέου εγκαινίασε, σε συνεργασία με τον τότε ομόλογό του Ismail Gem, μια νέα προσέγγιση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Εμείς είπαμε αφενός ότι, για να αισθανόμαστε ότι έχουμε ένα σταθερό γείτονα, είναι απαραίτητο η Τουρκία να προχωρήσει σε ορισμένες μεταρρυθμίσεις ώστε να εξελιχθεί σε αυτό που, εμείς τουλάχιστον και η Ε.Ε, θεωρούμε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία. Στο πνεύμα αυτό, είπαμε ότι θα είναι χρήσιμο να ανοίξει η πόρτα της Ε.Ε για την Τουρκία και να προωθηθεί η τουρκική υποψηφιότητα για ένταξη της Τουρκίας ως πλήρες μέλος της Ε.Ε. Θεωρούμε ότι αυτό είναι το σωστό για να συνδράμουμε και να υποστηρίξουμε την Τουρκία στις απαραίτητες εσωτερικές μεταρρυθμίσεις. Πέραν αυτών των κριτηρίων που πρέπει να εκπληρωθούν, υπάρχουν επίσης θέματα ιδιαίτερου ελληνικού ενδιαφέροντος που έχουν μεγάλη σημασία για εμάς. Αυτό σημαίνει ότι θέλουμε να δούμε μια Τουρκία τέτοια που να σέβεται πλήρως το διεθνές δίκαιο, που να σέβεται πλήρως την εδαφική ακεραιότητα όλων των γειτονικών της κρατών, που να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των μειονοτήτων, τις θρησκευτικές ελευθερίες – γνωρίζετε πόσο κοντά στην καρδιά μας βρίσκεται ο θεσμός του Οικουμενικού Πατριαρχείου και τα δικαιώματά του. Πιστεύουμε ότι μέσω της ενταξιακής διαδικασίας, η Τουρκία θα μπορέσει να πραγματοποιήσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις.
Αφετέρου, είπαμε ότι επίσης θέλουμε εμβαθύνουμε τη συνεργασία μας σε διμερές επίπεδο. Γι’ αυτό εξετάζουμε πολύ προσεκτικά σε ποιά πεδία έχουμε κοινά συμφέροντα με την Τουρκία, προκειμένουν να συνεργαστούμε. Επιδίωξή μας είναι να εγκαθιδρύσουμε μια σχέση που χαρακτηρίζεται από συνεργασία παρά από ανταγωνισμό. Θεωρούμε ότι κατά την περίοδο 1999-2004 είχαμε σημειώσει ικανή πρόοδο. Είχαμε μια αλλαγή κυβέρνησης στην Ελλάδα και ίσως η προσέγγιση της προηγούμενης κυβέρνησης ως προς τις σχέσεις με την Τουρκία δεν ήταν η ίδια με τη δική μας. Έχουμε την αίσθηση ότι τα τελευταία χρόνια οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είχαν και πάλι κάποιες εντάσεις και αυτό που επιδιώκουμε τώρα, ως νέα Κυβέρνηση, είναι να επαναφέρουμε το πνεύμα που είχαμε δημιουργήσει την περίοδο 1999-2004. Γνωρίζουμε βεβαίως ότι οι συνθήκες έχουν αλλάξει ως προς την Ε.Ε. Δεν υφίσταται πια το ξεκάθαρο μήνυμα από πλευράς Ε.Ε, το οποίο επιτύχαμε το 1999, και έλεγε ότι η Τουρκία είναι ευπρόσδεκτη στην Ε.Ε, ως πλήρες μέλος αν κάνει από τη δική της πλευρά αυτό που χρειάζεται. Το σημερινό μήνυμα της Ε.Ε παρουσιάζεται αντιφατικό, καθότι κάποια κράτη-μέλη δεν εκφράζονται πλέον το ίδιο ξεκάθαρα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα κάποιες δυνάμεις στην Τουρκία, οι οποίες δεν είναι πεπεισμένες για την αναγκαιότητα όλων αυτών των μεταρρυθμίσεων, να έχουν ενισχύσει
την απήχησή τους εντός της Τουρκίας και γι΄αυτό το λόγο παρατηρούμε ένα είδος αδράνειας. Αυτό ίσως να επέτεινε και την ένταση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Εμείς αυτό που επιδιώκουμε τώρα είναι να επαναφέρουμε το πνεύμα του 1999 στις σχέσεις μας. Υπ’ αυτή την αντίληψη, ο Πρωθυπουργός κ. Παπανδρέου είχε ήδη μια πρώτη συνάντηση με τον ομόλογό του, κ. Erdogan, όπου είχαμε την αίσθηση ότι ο κ. Erdogan ειλικρινά επιθυμεί να εγκαινιάσουμε εκ νέου την οδό της συνεργασίας. Εγώ συναντήθηκα με τον Υπουργό Εξωτερικών, κ. Davutoglu, όπως προείπα, σο περιθώριο της Διάσκεψης του Λονδίνου για το Αφγανιστάν και είχαμε μια πρώτη, πολύ θετική ανταλλαγή απόψεων. Είπαμε ότι πρέπει να καταβάλλουμε προσπάθειες για την εμβάθυνση της συνεργασίας μας με συγκεκριμένα βήματα. Σύντομα θα γίνει μια πρώτη συνάντηση αξιωματούχων των Υπουργείων μας, προκειμένου να εξετάσουμε πεδία όπου μπορούμε να εμβαθύνουμε τη συνεργασία μας. Αυτό που έχουμε κατά νου, σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι να συνεργαστούμε σε ζητήματα όπως οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στη Μεσόγειο. Αυτό έχει ύψιστη σημασία και για τις δύο χώρες και τους δύο λαούς. Πιστεύουμε ότι αν ενώσουμε τις δυνάμεις μας σε αυτό το θέμα, μπορούμε ,ίσως, να βρούμε κατάλληλους τρόπους να αντιμετωπίσουμε τις συνέπειες αυτές. Μια που μιλήσαμε προηγουμένως για τη Μέση Ανατολή, περιφερειακή συνεργασία μπορεί να υπάρξει και σε θέματα σχετικά με τη Μέση Ανατολή. Αυτό είναι προς εκτίμηση, να δούμε αν μπορούμε να κάνουμε κάτι από κοινού γι’ αυτό. Έχοντας στο νου, για παράδειγμα, μια πρωτοβουλία που είχαν αναλάβει από κοινού ο κ. Παπανδρέου με τον κ. Gem: Επισκέφθηκαν μαζί το Yasser Arafat στη Ραμάλα, όταν αντιμετώπιζε μια δύσκολη περίοδο, και εν συνεχεία επισκέφθηκαν πάλι μαζί τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ Ariel Sharon. Και πάλι συμβολικές κινήσεις. Δύο χώρες, που παραδοσιακά θεωρούνται ανταγωνιστικές στην περιοχή, ένωσαν τις δυνάμεις τους για να στείλουν το μήνυμα της ειρήνης σε μια άλλη περιοχή που ταλανίζεται από εντάσεις. Αυτό είναι το πνεύμα, στο οποίο θέλουμε να συνεχίσουμε και για μας, στην Ελλάδα, είναι σημαντικό να εξευρεθεί λύση στο θέμα της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο, που θεωρούμε ως το μόνο εκκρεμές ζήτημα μεταξύ των δύο χωρών, ζήτημα που, ειρήσθω εν παρόδω, είναι νομικής φύσης. Γι’ αυτό η Ελλάδα λέει «ας το προσπαθήσουμε». Δε μπορεί να είναι μια διαδικασία με αόριστη έκβαση. Πρέπει να πραγματοποιήσουμε αυτή την προσπάθεια επίλυσης εντός εύλογου χρονοδιαγράμματος και λέμε ότι, αν δε μπορούμε να φτάσουμε σε μια συμφωνία αφ’ εαυτών, τότε ας απευθυνθούμε από κοινού στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Ζητώ συγγνώμη που μακρυγόρησα. Τώρα, σε ότι αφορά την Κύπρο και τις σημερινές εξελίξεις. Καταρχάς, το Κυπριακό είναι το υπ'αριθμόν ένα ζήτημα στην ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας, όπως πολύ καλά γνωρίζετε. Είναι υψίστης σημασίας για εμάς. Η Ελλάδα στηρίζει τις προσπάθειες του Προέδρου Δημήτρη Χριστόφια στις συνομιλίες του με τον τουρκοκύπριο ηγέτη κ. Ταλάτ. Ο κ. Χριστόφιας χαίρει της αμέριστης στήριξής μας στη διαδικασία αυτή. Δεν μπορώ να πω ότι είμαι σε θέση να εκφράσω την ίδια αισιοδοξία για το παρόν στάδιο των διαπραγματεύσεων. Σίγουρα θεωρούμε την περίοδο αυτή και τις προσπάθειες αυτές ως ιδιαίτερα σημαντικές και χρήζουν στήριξης από ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα. Τούτου λεχθέντος, όσον αφορά τα ζητήματα αυτά, πρέπει να είμαστε αντικειμενικοί και ρεαλιστές, αλλά το παρόν στάδιο των διαπραγματεύσεων δεν μας επιτρέπει να είμαστε ιδιαίτερα αισιόδοξοι. Επιτρέψτε μου να πω εδώ γιατί φθάνω σε αυτό το συμπέρασμα. Αυτό που είδαμε από τις τελευταίες προτάσεις του κ. Ταλάτ μας αναγκάζει να τις χαρακτηρίζουμε ως βήμα προς τα πίσω και όχι ως ένα βήμα προς την αναγκαία, σωστή κατεύθυνση. Αυτό που είδαμε από τις τελευταίες προτάσεις του κ. Ταλάτ είναι ξανά οι ιδέες και η ρητορική του παρελθόντος, που κάνουν λόγο για δύο ανεξάρτητα κράτη τα οποία θα σχηματίζουν ένα είδος συνομοσπονδίας. Αυτό είναι εντελώς εκτός του πλαισίου και της βάσης των σχετικών αποφάσεων του ΟΗΕ, αλλά και εκτός του πλαισίου που συζητείται μέχρι τώρα από τους δύο ηγέτες. Κι έτσι δεν μας κάνει να νιώθουμε μεγάλη πεποίθηση και αισιοδοξία προς το παρόν. Ελπίζουμε ότι τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες, θα επιτευχθεί πραγματική πρόοδος. Το θεωρούμε ως μια ευκαιρία, αλλά αντιτιθέμεθα στα επιχειρήματα και τις δηλώσεις που ακούμε συχνά: ότι δήθεν πρόκειται για την τελευταία ευκαιρία να βρεθεί λύση στο Κυπριακό, ότι δήθεν αν δεν εκμεταλλευτούμε την ευκαιρία αυτή δεν πρόκειται ποτέ να επιλυθεί το Κυπριακό ζήτημα. Θα ήθελα να πω ότι αυτή δεν μπορεί να είναι η τελευταία ευκαιρία και θα πρέπει πάντα να το έχουμε αυτό κατά νου, ότι δηλαδή χρειαζόμαστε μια λύση που να είναι πραγματικά βιώσιμη και προς το συμφέρον και των δύο κοινοτήτων. Σίγουρα, ο χρόνος παίζει κι αυτός ένα ρόλο, αλλά ο χρόνος δεν μπορεί να είναι ο απώτερος παράγοντας που θα κρίνει την ποιότητα του τελικού αποτελέσματος. Και μια τελευταία φράση για το Κυπριακό, επειδή πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό. Πρώτιστα, λέμε ότι η επίλυση του Κυπριακού που επιζητάμε θα πρέπει να είναι μια «Κυπριακή» λύση. Εννοούμε δηλαδή ότι οι δύο κοινότητες, η ελληνοκυπριακή και η τουρκοκυπριακή, θα πρέπει να μπορούν να συζητούν και να διαπραγματεύονται το μέλλον τους μεταξύ τους, χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις και πιέσεις. Το δεύτερο πράγμα που λέμε είναι – και αυτό προσωπικά το θεωρώ ύψιστης σημασίας – είναι ότι η λύση που θα συμφωνηθεί πρέπει να είναι μια ευρωπαϊκή λύση κι αυτό σημαίνει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι η Κύπρος θα είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μετά από την εξεύρεση αμοιβαίως αποδεκτής λύσης. Με άλλα λόγια, η Κύπρος θα πρέπει να μπορεί να λειτουργήσει πλήρως και αποτελεσματικά εντός της ΕΕ. Κάτι τέτοιο είναι προς το συμφέρον και των Ελληνοκύπριων και των Τουρκοκύπριων, όλων των Κυπρίων. Είναι προς το συμφέρον της ίδιας της Ένωσης, προκειμένου να μπορέσει να λειτουργήσει απρόσκοπτα. Για το λόγο αυτό, λέμε ότι οι συζητήσεις για την εξεύρεση λύσης πρέπει να σέβονται πλήρως τους ευρωπαϊκούς κανόνες, αυτό που εμείς αποκαλούμε το κοινοτικό κεκτημένο. Πιστεύω ότι αυτό μπορεί να είναι το κλειδί για την οριστική επίλυση του ζητήματος.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η ερώτησή μου αφορά τη σχέση σας με τον ΟΑΣΕ και την πολύ καλή σας σχέση με το Καζακστάν και (εκτός μικροφώνου…) στα ανθρώπινα δικαιώματα. Υπάρχει δυνατότητα να παρακολουθούμε τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Καζακστάν; Είναι πολύ σοβαρό, κλιμακώνεται…
κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Σας ευχαριστώ για την ευκαιρία που μου δίνετε να πω λίγα λόγια για την Προεδρία του Καζακστάν στον ΟΑΣΕ. Είναι γεγονός ότι υπάρχουν ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπισθούν σε εσωτερικό επίπεδο, αλλά θεωρούμε ότι ο ΟΑΣΕ αποφάσισε με συναίνεση να αναθέσει στο Καζακστάν την Προεδρία του ΟΑΣΕ για το 2010. Πιστεύω ότι πρόκειται για ένα πολύ θετικό και σημαντικό μήνυμα εκ μέρους του ΟΑΣΕ που το Καζακστάν μπορεί να ασκήσει την Προεδρία ενός τόσο σημαντικού Οργανισμού. Και τη θεωρώ ως μια ευκαιρία για το Καζακστάν προκειμένου να αποδείξει στη διεθνή κοινότητα τι είναι ικανό να πράξει, και να δείξει στη διεθνή κοινότητα την καλύτερη εικόνα της χώρας του. Για τον λόγο αυτό, βλέπω την Προεδρία του Καζακστάν στον ΟΑΣΕ ως μια μεγάλη ευκαιρία και ένα πολύ θετικό μήνυμα για ολόκληρη την περιοχή της κεντρικής Ασίας. Πρόκειται σίγουρα για μια πρόκληση, αλλά και για ένα θετικό μήνυμα. Το Καζακστάν σίγουρα θα έχει την πλήρη υποστήριξή μας κατά τη διάρκεια της Προεδρίας του. Η Ελλάδα συμμετέχει στη λεγόμενη «Τρόικα» και θα είναι πάντα στη διάθεσή της (Προεδρίας) για να συμπορευθεί μαζί της.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: (εκτός μικροφώνου)… Πως κρίνετε αυτή τη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας και τι περιμένει η Ελλάδα από αυτήν; Υπάρχουν ζητήματα στην Ευρώπη πέραν του Κυπριακού και των ελληνοτουρκικών, υπάρχει επίσης η Ρουμανία, Μολδαβία, η Ουκρανία, η Ρωσία κ.ο.κ. Η συμφωνία του 1975 όρισε ότι οποιεσδήποτε αλλαγές στη διατύπωση ή στα ζητήματα θα πρέπει (εκτός μικροφώνου…). Τι συνιστά αυτή η νέα αρχιτεκτονική και τι περιμένει η Ελλάδα από αυτήν;
κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Πρόκειται ακριβώς για τον πυρήνα όσων επιδίωξε η Ελλάδα κατά τη διάρκεια της Προεδρίας του ΟΑΣΕ, τη λεγόμενη διαδικασία της Κέρκυρας που εγκαινιάσαμε τον Ιούνιο του 2009. Αναφέρατε διάφορες χώρες όπως την Ουκρανία και φυσικά τη Ρωσία. Πιστεύουμε ότι δε μπορεί να υπάρξει σοβαρή συζήτηση για μια ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας χωρίς να συμπεριλάβει τις χώρες αυτές, λαμβάνοντας υπόψη τις θέσεις και τις ευαισθησίες τους αν θέλετε. Για τον λόγο αυτό πιστεύουμε ότι ένας οργανισμός σαν τον ΟΑΣΕ αποτελεί το πιο κατάλληλο βήμα για μια τέτοια συζήτηση. Κι αυτό πιστεύω ότι κατορθώσαμε κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας με τη διαδικασία της Κέρκυρας. Και αυτό συνεχίσαμε με την Υπουργική Σύνοδο του ΟΑΣΕ στην Αθήνα τον Δεκέμβριο. Χαιρόμαστε επίσης που κατά τη διάρκεια της υπουργικής Συνόδου στην Αθήνα καταλήξαμε σε δήλωση σχετικά με το ζήτημα αυτό επειδή έτσι, πρώτ' απ' όλα, έχουμε δημιουργήσει τα κατάλληλα θεμέλια για τη συνέχιση της διαδικασίας και της συζήτησης αυτής και δείχνουμε στους εταίρους μας στον ΟΑΣΕ ότι λαμβάνουμε τη συζήτηση αυτή στα σοβαρά.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αναφέρατε τη μάχη του Μαραθώνα. Δεν ξέρω κατά πόσο αυτό το ζήτημα βοήθησε στη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Ιράν, αλλά θα ήθελα να αναφερθώ σε ένα άλλο ζήτημα αρχαίας ιστορίας που αφορά τη διαμάχη για το θέμα της ονομασίας της πΓΔΜ. Τι είναι αυτό που μπορεί να φέρει η δική σας κυβέρνηση στην όλη συζήτηση και δεν έφεραν οι προηγούμενες; Τι μπορείτε να κάνετε αυτή τη φορά για να επιλύσετε αυτό το ζήτημα;
κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Καταρχάς, σχετικά με τη μάχη του Μαραθώνα, σίγουρα πρόκειται για εντελώς διαφορετική εποχή, αλλά και πάλι πιστεύω ότι η χρήση τέτοιων συμβολισμών μπορεί να βοηθήσει. Σχετικά με την πΓΔΜ, καταρχάς, η νέα Κυβέρνηση και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός δήλωσαν αμέσως μετά τις βουλευτικές εκλογές ότι επιθυμούν να βρεθεί λύση. Η θέση μας επ’αυτού είναι πολύ σαφής και το ίδιο ισχύει και για τις προτάσεις και τις σκέψεις μας σχετικά με αυτό. Μιλάμε για μια λύση που θα συνίσταται σε μία ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό, που θα ισχύει έναντι όλων, erga omnes κατά την νομική ορολογία. Επιτρέψτε μου να σας εξηγήσω εν συντομία γιατί πιστεύουμε ότι η προσέγγιση αυτή από πλευράς της Ελλάδας είναι πολύ αντικειμενική και μπορεί πραγματικά να αποτελέσει το κλειδί για την επίτευξη λύσης. Το πρώτο ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε είναι ότι είναι απαράδεκτο ένα μέρος μιας ιστορικής περιοχής να ισχυρίζεται ότι εκπροσωπεί ολόκληρη την περιοχή. Για τον λόγο αυτό, πιστεύουμε ότι μια ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό μπορεί να κάνει αυτό το διαχωρισμό με πολύ σαφείς όρους. Το δεύτερο ζήτημα είναι ότι, αμέσως μόλις οι δυο μας χώρες συμφωνήσουν επί της ονομασίας, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί από όλους γιατί ειδάλλως θα έχουμε απλά μια συνέχιση ή διαιώνιση της παρούσας κατάστασης. Θα δούμε και πάλι τα Σκόπια να ξεκινούν ένα είδος κούρσας για να πείσουν τρίτες χώρες να τους αναγνωρίσουν με διαφορετική ονομασία από αυτή που έγινε κοινώς αποδεκτή. Αυτή είναι η λογική της θέσης μας και της πρότασής μας. Έτσι, η νέα κυβέρνηση εξαρχής δήλωσε: είμαστε εδώ, έτοιμοι να επιταχύνουμε τις διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του ΟΗΕ. Προς το σκοπό αυτό, δηλώσαμε ότι θέλουμε επίσης να καθιερώσουμε απευθείας επαφές με τα Σκόπια, κάτι που δεν υπήρχε τα προηγούμενα χρόνια. Για τον λόγο αυτό, ο Πρωθυπουργός προσκάλεσε τον κ. Γκρούεφσκι σε απευθείας συναντήσεις, λέγοντας: "δε γνωριζόμαστε ακόμη, ας συναντηθούμε για να δούμε τι πιστεύετε εσείς γι'αυτό, τι πιστεύω εγώ για εκείνο". Υπάρχει πραγματική βούληση να συζητήσουμε και να βρούμε μια λύση. Αυτή είναι η στάση της ελληνικής κυβέρνησης, μια πραγματική βούληση με μια πολύ εποικοδομητική στάση στο πλαίσιο του ΟΗΕ να διαπραγματευθούμε και να βρούμε μια λύση. Αυτό περιμένουμε και από τα Σκόπια, από την πολιτική τους ηγεσία. Δεν μπορώ να πω ότι η πολιτική ηγεσία των Σκοπίων ήταν ιδιαίτερα ειλικρινής στο παρελθόν, οι δηλώσεις της σίγουρα δεν ήταν εποικοδομητικές και χρήσιμες, αλλά ελπίζουμε πραγματικά ότι θα αλλάξει τη στάση της. Και όπως έχουμε ήδη πει, η Ελλάδα έχει καλύψει τη μισή απόσταση στο δρόμο για την εξεύρεση λύσης, περιμένουμε τώρα και από τα Σκόπια να μας συναντήσουν στα μισά του δρόμου. Και μιας και αναφέρατε την προηγούμενη φορά που ήμασταν στην κυβέρνηση και το ότι δεν βρέθηκε τότε λύση, ναι, δυστυχώς αυτό ισχύει. Όμως, πρέπει να προσθέσω ότι τότε η ελληνική Κυβέρνηση είχε παρόμοια στάση με αυτή την οποία παρουσιάζουμε σήμερα. Μετά τις εκλογές του 2004, συνειδητοποιήσαμε ότι μεταξύ 1999 και 2004, οι περισσότερες συναντήσεις και συζητήσεις μας διεξάγονταν με τα Σκόπια, ενώ η Τουρκία ερχόταν δεύτερη με μικρή διαφορά. Αυτό αποδεικνύει την προσέγγιση της Κυβέρνησης αυτής. Θα ήθελα να πω επίσης ότι το 2001 και το 2002 βρεθήκαμε πολύ κοντά σε λύση με τα Σκόπια. Δυστυχώς, τότε ξέσπασε εμφύλια σύγκρουση με αποτέλεσμα να καταστεί αδύνατο για την τότε πολιτική ηγεσία των Σκοπίων να προχωρήσει παραπέρα. Αλλά αυτή είναι η στάση μας. Τείνουμε, με κάθε ειλικρίνεια, χείρα φιλίας στα Σκόπια και ιδίως στο γειτονικό λαό και καλούμε ιδίως την πολιτική ηγεσία της γειτονικής μας χώρας να μη συμβάλει στη δημιουργία οποιασδήποτε αρνητικής εικόνας της Ελλάδας ως δήθεν εχθρού, ως της χώρας που κρατά κλειδωμένο το μέλλον των γειτόνων της. Κάτι τέτοιο δεν ισχύει, δεν ισχύει ούτε στο παραμικρό. Θεωρώ επίσης αναγκαίο να υπενθυμίσω στην κοινή γνώμη της γειτονικής μας χώρας όσα έκανε η Ελλάδα για τη χώρα τους από την πρώτη στιγμή της ίδρυσής της, από πλευράς οικονομικής και πολιτικής υποστήριξης, και να θυμίσω επίσης ότι το εννοούμε ειλικρινά ότι θέλουμε να προσφέρουμε τη στήριξή μας στα Σκόπια.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Δεν αναφέρατε τίποτα για Μακεδονική εθνότητα ή γλώσσα; Δεν αποτελεί πλέον κομμάτι των διαπραγματεύσεων;
κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Η εντολή του ΟΗΕ είναι, νομίζω, πολύ σαφής.