Α6- Διεύθυνση Αραβικών Χωρών και Μέσης Ανατολής
Διπλωματικές σχέσεις
Οι διπλωματικές σχέσεις Ελλάδος-Ιράν βρίσκονται σε πολύ καλό επίπεδο. Η Ελλάδα διατηρεί Πρεσβεία στην Τεχεράνη. Αντίστοιχα το Ιράν εκπροσωπείται στην Ελλάδα με την Πρεσβεία του στην Αθήνα.
ΙΙ. Πολιτικές σχέσεις
Οι πολιτισμικές ομοιότητες Ελλήνων και Ιρανών, που αποτελούν δύο από τους αρχαιότερους λαούς, αποτελούν σταθερή βάση περαιτέρω ανάπτυξης των σχέσεών τους σε όλους τους τομείς. Ειδικότερα, υπάρχουν περιθώρια για την αύξηση των εν γένει διμερών εμπορικών -οικονομικών σχέσεων, ενώ στόχος μας παραμένει η εξισορρόπηση του ελλειμματικού σε βάρος της χώρας μας εμπορικού ισοζυγίου. Μεταξύ των τομέων που προσφέρονται για την ανάπτυξη συνεργασίας περιλαμβάνονται ενδεικτικά οι εξής: Πετρελαϊκός, αγροτοβιομηχανικός, ναυτιλιακός, αλιευτικός, φαρμακευτικός, ιατρικών και παραϊατρικών προϊόντων, κατασκευαστικός, επικοινωνών, συντήρησης πολιτικών αεροσκαφών, τουρισμού.
Η Ελλάδα, ως κράτος μέλος της Ε.Ε., στηρίζει ενεργά τους κοινοτικούς διάλογους με το Ιράν στους τομείς: α) των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, β) του Ολοκληρωμένου διαλόγου ΕΕ – Ιράν που περιλαμβάνει τις τέσσερις ενότητες ευρύτερου ενδιαφέροντος της ΕΕ (Διαπραγματεύσεις περί επίτευξης Συμφωνίας Εμπορίου και Συνεργασίας, Ανθρώπινα Δικαιώματα, Μεσανατολικό και Τρομοκρατία).
Η χώρα μας παρακολουθεί τις εξελίξεις στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Αποδέχεται το δικαίωμα ανάπτυξης πυρηνικής τεχνολογίας αποκλειστικά για ειρηνικούς σκοπούς, χωρίς ωστόσο να τροποποιεί στο ελάχιστο την πάγια θέση της υπέρ της μη διασποράς των Όπλων Μαζικής Καταστροφής και της δημιουργίας ζώνης ελεύθερης από πυρηνικά όπλα στη Μέση Ανατολή., Παράλληλα, η χώρα μας εφαρμόζει τις κυρώσεις που έχουν αποφασισθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (1737/2006,1747/2007,1803/2008) και τις συνακόλουθες Κοινές Θέσεις της Ε.Ε., ενώ στηρίζει τις διεθνείς προσπάθειες για εξεύρεση διπλωματικής λύσης στο επίμαχο αυτό ζήτημα και απεύχεται την κλιμάκωση των εντάσεων, οι συνέπειες των οποίων, για την ευρύτερη περιοχή, θα είναι ανυπολόγιστες.
Στο διμερές επίπεδο, σημειώνεται η επίσημη επίσκεψη του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κ. Στεφανόπουλου το 1999, την οποία ο Ιρανός Πρόεδρος Khatami ανταπέδωσε επισκεπτόμενος την Αθήνα το 2002.
Το Ιράν έχουν επίσης επισκεφθεί ο τότε Υπουργός Εξωτερικών κ. Παπανδρέου (1999, 2001), ο τότε Υπουργός Γεωργίας κ. Ανωμερίτης (1999) και ο τότε Υπουργός Ανάπτυξης κ. Τσοχατζόπουλος (2002).
Το 2001 επισκέφθηκαν επίσημα τη χώρα μας ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Dr. Kharrazi (7-8 Μαρτίου), καθώς και ο Ιρανός Υπουργός Άμυνας (19-21 Μαρτίου). Επίσης, ο τότε ΥΦΥΠΕΞ κ. Λοβέρδος επισκέφθηκε την Τεχεράνη (12 Απριλίου 2002), στο πλαίσιο της ανταλλαγής απόψεων με Ιρανούς αξιωματούχους ενόψει της ανάληψης της προεδρίας της ΕΕ από την χώρα μας. Την επίσκεψη ανταπέδωσε ο τότε Ιρανός Υφυπουργός για θέματα Ευρώπης, κ. Ahani, (Μάρτιος 2003).
Ο κ.Ahani επισκέφθηκε ξανά την Αθήνα (Ιούνιος 2004) και συναντήθηκε με τον Υφυπουργό Εξωτερικών κ. Στυλιανίδη. Κατά την επίσκεψη ανακοινώθηκε πρόσθετη οικονομική βοήθεια της Ελλάδος ύψους 100.000 Ευρώ για τους πληγέντες στο σεισμό του Bam.
Στην Αθήνα συναντήθηκαν οι Υπουργοί Εσωτερικών και Δημόσιας Τάξης του Ιράν, του Πακιστάν και της Τουρκίας με τον Έλληνα ομόλογό τους (15 -16 Δεκεμβρίου 2005) με κύριο θέμα συζήτησης την λαθρομετανάστευση και τα μέτρα επαναπατρισμού των προσφύγων.
Ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν κ. Μοτακί επισκέφθηκε την χώρα μας στις 14/7/2006 όπου είχε συνομιλίες με τον Πρωθυπουργό κ. Καραμανλή και τον Υφυπουργό Εξωτερικών κ. Βαληνάκη, ενώ συμμετείχε και σε Σύνοδο του Προεδρείου της Σοσιαλιστικής Διεθνούς.
Ο Υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν κ. Asefi πραγματοποίησε επίσκεψη στην Αθήνα, στις 17/11/2006, όπου συναντήθηκε με την Υπουργό Εξωτερικών κα Μπακογιάννη και τον Υφυπουργό Εξωτερικών κ. Στυλιανίδη.
Στον τομέα των διμερών επαφών που πραγματοποιήθηκαν εντός του 2008 μπορούν να αναφερθούν:
Η συνάντηση των δύο Υπουργών Εξωτερικών στην Ν. Υόρκη στο περιθώριο της Γεν. Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών.
Η μετάβαση του Γεν. Γραμματέα του Υπουργείου Εξωτερικών Πρέσβυ κ. Αγαθοκλή στην Τεχεράνη (6-9.10.2008)
Η επίσκεψη του Γεν. Γραμματέα ΔΟΣ&ΑΣ κ. Σκυλακάκη στην Τεχεράνη (6-8.12.2008).
Ανθρωπιστική βοήθεια: Η Ελλάδα συνέδραμε αμέσως το Ιράν μετά το φονικό σεισμό στην πόλη Bam (Δεκέμβριος 2003) με οικονομική και ανθρωπιστική βοήθεια. Ελληνικοί Μη Κυβερνητικοί Οργανισμοί, υπό την αιγίδα του Υπουργείου των Εξωτερικών, δραστηριοποιούνται στην πόλη, έχοντας αναλάβει προγράμματα συνδρομής των σεισμοπλήκτων. Στις 10/12/2006 παραδόθηκαν από την κατασκευάστρια ΜΚΟ «Ευρωπαϊκή Προοπτική» στους κατοίκους του Bam 55 νέες κατοικίες, οι οποίες κατασκευάστηκαν με συγχρηματοδότηση του Υπουργείου Εξωτερικών, του ανωτέρω ΜΚΟ και του Ισλαμικού Επαναστατικού Ιδρύματος Στέγασης του Ιράν.
ΙΙΙ. Συμβατικό πλαίσιο
Κατά τα τελευταία έτη έχουν υπογραφεί συμφωνίες στους τομείς των οδικών και εναέριων μεταφορών, διμερείς συμφωνίες συνεργασίας στους τομείς του τουρισμού και της γεωργίας, ενώ έχουν συνέλθει μέχρι στιγμής τέσσερις Μικτές Διυπουργικές Επιτροπές σε επίπεδο Υφυπουργών Εξωτερικών, οι οποίες αφορούν στην οικονομική συνεργασία. Η σύγκλησης της πέμπτης ΜΔΕ αναμένεται να πραγματοποιηθεί εντός του 2009. Με το Ιράν έχει επίσης υπογραφεί σειρά Μνημονίων Συνεννοήσεως (το κυριότερο στον τομέα του Φυσικού αερίου μεταξύ της Ελληνικής εταιρείας ΔΕΠΑ και της Ιρανικής εταιρείας NIOC). Επίσης, υπάρχει ενδιαφέρον για την προώθηση Συμφωνίας Ναυτιλιακής Συνεργασίας και της επανεργοποίησης της απ' ευθείας αεροπορικής σύνδεσης Αθήνας -Τεχεράνης. Τέλος, εκκρεμεί η από ελληνικής πλευράς κύρωση των Συμφωνιών Αποφυγής Διπλής Φορολογίας και Προστασίας των Επενδύσεων.
ΙV. Πολιτιστικές σχέσεις
Η Ελλάδα διατηρεί σταθερά την παρουσία της στο πολιτιστικό γίγνεσθαι του Ιράν. Κατά το 2004 πραγματοποιήθηκαν στην πόλη Kashan εκδηλώσεις υπό τον τίτλο «Ελληνική Πολιτιστική Εβδομάδα», έκθεση ζωγραφικής του Δήμου Αμαρουσίου στο εκθεσιακό κέντρο "Nyavaran" της Τεχεράνης, ενώ ιδιαίτερη επιτυχία γνώρισε η συναυλία «Από τον Πόντο στην Περσία», η οποία έλαβε χώρα στη μεγαλύτερη αίθουσα συναυλιών της Τεχεράνης "Vahdat Ηall" με συμμετοχή Ελλήνων και Ιρανών Μουσικών.
Επιπλέον η Ελλάδα έχει εξ αρχής στηρίξει την ιδέα του Ιρανού πρώην Προέδρου κ. Khatami περί «Διαλόγου των Πολιτισμών» και έχει συμμετάσχει σε συναντήσεις των εκπροσώπων των τεσσάρων αρχαιότερων πολιτισμών (Ελλάς – Ιράν – Αίγυπτος – Ιταλία).
V. Ομογένεια
Η Ελληνική Κοινότητα Τεχεράνης περιλαμβάνει περίπου 80 μέλη, οι γονείς των οποίων βρήκαν καταφύγιο στο Ιράν μετά την Μικρασιατική Καταστροφή. Υφίσταται μεγαλοπρεπής Ελληνορθόδοξος Ναός στο κέντρο της ιρανικής πρωτεύουσας, ο οποίος λειτουργεί τη Μεγάλη Εβδομάδα με Ιερέα που αποστέλλει το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.
VI. Οικονομικές και Εμπορικές σχέσεις
Το Ιράν αποτελεί πολύ σημαντικό εμπορικό εταίρο της Ελλάδας στον χώρο Μ. Ανατολής-Β. Αφρικής, βάσει του όγκου διμερούς εμπορίου. Το εξωτερικό εμπόριο Ελλάδος-Ιράν παρουσιάζει έντονες αυξομειώσεις χαρακτηρίζεται δε, από το μεγάλο έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου σε βάρος της χώρας μας, γεγονός το οποίο οφείλεται στις μεγάλες εισαγωγές αργού πετρελαίου ιρανικής προέλευσης.
Για περισσότερα δείτε σημείωμα Β3 Διευθύνσεως
VII. Στοιχεία Πρεσβείας
Τελευταία ενημέρωση: Νοέμβρης 2009