Α3 Διεύθυνση Νοτιοανατολικής Ευρώπης

I. Διπλωματικές σχέσεις:

Η Ελλάδα εκπροσωπείται στην Αλβανία με Πρεσβεία στα Τίρανα, στο πλαίσιο της οποίας λειτουργεί Προξενικό Γραφείο, Γραφείο Εμπορικών και Οικονομικών Υποθέσεων, Γραφείο Τύπου, Γραφείο Ακολούθου Αμύνης και Γραφείο Αστυνομικού Συνδέσμου. Επίσης, στην Αλβανία λειτουργούν δύο Γενικά Προξενεία της Ελλάδος, στο Αργυρόκαστρο και στην Κορυτσά.

II. Πολιτικές σχέσεις:

Οι διμερείς σχέσεις Ελλάδος – Αλβανίας είναι πολύ καλές, γεγονός που αντικατοπτρίζεται και από τη συχνότητα και το επίπεδο ανταλλαγής επισκέψεων. Τα τελευταία έτη έχουν γίνει βήματα στην κατεύθυνση της οικοδόμησης κλίματος αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Υπάρχει εκπεφρασμένη πολιτική βούληση των Κυβερνήσεων των δύο χωρών για περαιτέρω προώθηση των διμερών σχέσεων και διεύρυνση της διμερούς συνεργασίας.

Όσον αφορά στις ανταλλαγές επισκέψεων και πρόσφατες διμερείς συναντήσεις αναφέρονται:

-Συνάντηση των δύο Πρωθυπουργών, κ.κ. Παπανδρέου και Berisha, στο πλαίσιο της άτυπης τριμερούς συνάντησης των Πρωθυπουργών Ελλάδος, Αλβανίας, ΠΓΔΜ, με πρωτοβουλία του Ελληνα Πρωθυπουργού, στις Πρέσπες (27.11.2009). Επίσης, ο κ. Πρωθυπουργός, στο περιθώριο της Υπουργικής Συνόδου ΟΑΣΕ (Αθήνα, 1-2.12.09) συναντήθηκε με τον Αλβανό Υπουργό Εξωτερικών κ. Meta και συζήτησαν τις προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης των ελληνικών επενδύσεων στην Αλβανία και εν γένει την προώθηση της διμερούς συνεργασίας.

-Ο κ. Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών, στο πλαίσιο πρώτης περιοδείας του στις χώρες των Δυτ. Βαλκανίων, επεσκέφθη τα Τίρανα, στις 20-21.11.2009.

- Επίσημη επίσκεψη του Αλβανού Προέδρου κ. Topi στην Ελλάδα, 25-27.11.07. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Παπούλιας είχε πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στην Αλβανία το Νοέμβριο 2005.

Στις 27 Απριλίου 2009 υπεγράφη μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας. Συμφωνία καθορισμού των θαλασσίων ζωνών, συμπεριλαμβανομένης τη υφαλοκρηπίδας, στο πλαίσιο επίσημης επίσκεψης του τότε Πρωθυπουργού στα Τίρανα.

Στις 9 Φεβρουαρίου 2009 υπεγράφη μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας, Συμφωνία για τα Στρατιωτικά Κοιμητήρια των πεσόντων του ελληνο-ιταλικού πολέμου του 1940-41, στην Αλβανία. Η συμφωνία προβλέπει δύο Κοιμητήρια, στην Κλεισούρα και τους Βουλιαράτες, για τον ενταφιασμό των ηρωικώς πεσόντων σε κατάλληλο χώρο, την ανέγερση μνημείου και την απότιση του οφειλόμενου φόρου τιμής. Η Συμφωνία υπεγράφη στα Τίρανα, από τους Υφυπουργούς Αμύνης των δύο χωρών, στο περιθώριο εκεί επίσκεψης της τότε Υπουργού Εξωτερικών, στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας ΟΑΣΕ.

Η Ελλάδα υποστηρίζει σταθερά την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας και την ευρω-ατλαντική ενσωμάτωσή της, αναγνωρίζει την πρόοδο που έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα σε διάφορους τομείς και ταυτόχρονα ενθαρρύνει τα Τίρανα να συνεχίσουν στην κατεύθυνση των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων και στην υλοποίησή τους. Η Ελλάδα συμβάλλοντας έμπρακτα στις προσπάθειες της Αλβανίας, παρέχει οικονομική και αναπτυξιακή βοήθεια σε σειρά τομέων. Κατά τα έτη 1999-2007, διετέθησαν συνολικά 214,52 εκ. ευρώ σε τομείς όπως εκπαίδευση/υποτροφίες, υγεία, παροχή έκτακτης βοηθείας, εκσυγχρονισμός δημοσίου τομέα και οδικών υποδομών. Η Ελλάδα, μεταξύ άλλων, χρηματοδοτεί τον σημαντικό οδικό άξονα Σαγιάδα – Κονίσπολη – Αγ. Σαράντα και την κατασκευή αμφίπλευρων οδών που θα τον συνδέουν με παρακείμενα χωριά, την κατασκευή οδικού δακτυλίου Πωγωνίου και διασύνδεση με την χώρα μας. Επίσης, συμμετέχει και σε πολυμερείς και ευρωπαϊκές αναπτυξιακές δράσεις, όπως το πρόγραμμα «ΑΙΝΕΙΑΣ» που αφορά την εκπαίδευση των Aλβανικών Aρχών στην υλοποίηση της Συμφωνίας Επανεισδοχής που η Αλβανία έχει υπογράψει με την Ευρ. Επιτροπή.

IΙΙ. Διμερείς Οικονομικές και Εμπορικές Σχέσεις:

Η Ελλάδα είναι, μετά την Ιταλία, ο δεύτερος σημαντικότερος εμπορικός εταίρος ενώ συνεχίζει να είναι ο μεγαλύτερος ξένος επενδυτής, με επενδύσεις που υπερβαίνουν μέχρι σήμερα τα 400 εκ. Δολ. ΗΠΑ.

Οι τομείς οι οποίοι έχουν συγκεντρώσει τον κύριο όγκο των ως άνω επενδύσεων είναι:

· η κινητή τηλεφωνία

· οι τράπεζες (δραστηριοποιούνται με υποκαταστήματά τους η Εθνική Τράπεζα, η Alpha Bank, η Εμπορική Τράπεζα, καθώς και η Tirana Bank, θυγατρική της Τράπεζας Πειραιώς)

· η εμπορία πετρελαιοειδών

· οι κατασκευές

-βιομηχανία τροφίμων, κλωστοϋφαντουργία, καπνός

Οι περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις εδρεύουν στα Τίρανα και την Κορυτσά και έχουν δημιουργήσει περίπου 9.000 νέες θέσεις εργασίας στην Αλβανία.

Το ΕΣΟΑΒ-σκέλος Αλβανία προβλέπει χορήγηση 49,89 εκ. Ευρώ για  την πενταετία 2002-6. Το 20% του εν λόγω ποσού προορίζεται για ιδιωτικές παραγωγικές επενδύσεις στην Αλβανία και το 1% για υλοποίηση μικρών έργων. Η Ελλάδα, μεταξύ άλλων, χρηματοδοτεί το σημαντικό οδικό άξονα Σαγιάδα – Κονίσπολη – Αγ. Σαράντα και την κατασκευή αμφίπλευρων οδών που θα τον συνδέσουν με παρακείμενα χωριά, την κατασκευή οδικού δακτυλίου Πωγωνίου και διασύνδεση με τη χώρα μας.

Στο πλαίσιο του Ταμείου Μικρών  Έργων, έχουν εγκριθεί το έργο της επισκευής πεζοδρομίων στην Ερσέκα καθώς και η χρηματοδότηση 16 μικρών έργων στην Νότιο Αλβανία. Ως προς τις ιδιωτικές παραγωγικές επενδύσεις, μέχρι στιγμής δεκαπέντε προτάσεις (15) έχουν εγκριθεί για συγχρηματοδότηση και το ποσοστό απορρόφησης του συνολικού διαθέσιμου ποσού για το σκοπό ανέρχεται στο 100%. Έχει παράλληλα εγκριθεί χρηματοδότηση μικρών αναπτυξιακών έργων στους νομούς Αγ. Σαράντα, Δελβίνου, Πρεμετής και στις περιοχές Κορυτσάς, Τιράνων και Χιμάρας.

ΙV. Διμερείς Πολιτιστικές και Μορφωτικές σχέσεις:

Ρυθμίζονται από τη Συμφωνία Συνεργασίας στους τομείς της Εκπαίδευσης , των Επιστημών και του Πολιτισμού, που υπεγράφη μεταξύ των δύο χωρών στα Τίρανα, το 1998 και το διμερές Πρόγραμμα Πολιτιστικής Συνεργασίας του 2003, που προβλέπει ευρεία συνεργασία και ανταλλαγές στους τομείς της εκπαίδευσης, των αρχείων και βιβλιοθηκών, του πολιτισμού, της επιστήμης, των ΜΜΕ, του αθλητισμού και της νεολαίας. Οι σχέσεις των δύο χωρών στους τομείς της εκπαίδευσης και του πολιτισμού, είναι ιδιαίτερα αναπτυγμένες. Σημαντική πτυχή της διμερούς συνεργασίας είναι η χορήγηση υποτροφιών για προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές, καθώς και η διαπανεπιστημιακή συνεργασία, μέσω συμφωνιών που υπογράφονται απ’ ευθείας μεταξύ ελληνικών και αλβανικών πανεπιστημίων. Στην Αλβανία, στην τριτοβάθμια εκπαίδευση η ελληνική γλώσσα διδάσκεται στην έδρα ελληνικών σπουδών του Πανεπιστημίου Τιράνων. και στην Παιδαγωγική Ακαδημία Αργυροκάστρου. Στην Ελλάδα, η αλβανική γλώσσα διδάσκεται στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και στη Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Στον πολιτιστικό τομέα υπάρχει ευρεία συνεργασία και ειδικότερα στον αρχαιολογικό τομέα επιτελείται σημαντικό έργο με την συνεργασία του Υπ. Πολιτισμού και του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Τιράνων. Σημαντικές πολιτιστικές εκδηλώσεις πραγματοποιούνται τακτικά στην Αλβανία με στόχο τόσο την προβολή του ελληνικού πολιτισμού όσο και την προσέγγιση των δύο λαών μέσω των γραμμάτων και της τέχνης.

V. Εθνική Ελληνική Μειονότητα Αλβανίας:

Στην Αλβανία υπάρχει γηγενής Εθνική Ελληνική Μειονότητα (ΕΕΜ), η παρουσία της οποίας ανάγεται ήδη στον 7ο αιώνα π.Χ. Η ΕΕΜ συνιστά ζωτική γέφυρα αλληλοκατανόησης, φιλίας και συνεργασίας μεταξύ Ελλάδος και Αλβανίας. Ο κύριος όγκος της είναι συγκεντρωμένος στην ευρύτερη περιοχή του Αργυροκάστρου, των Αγ. Σαράντα, του Δελβίνου και της Χειμάρρας, αλλά υπάρχει παρουσία των μελών της ΕΕΜ σε όλη την Αλβανία. Ακριβή στατιστικά στοιχεία για το μέγεθος της μειονότητας δεν υπάρχουν, καθώς δεν έχει εισέτι διενεργηθεί απογραφή με ερώτημα για την εθνική καταγωγή, γεγονός που επισημαίνεται από την ΕΕ, τον ΟΑΣΕ και το Συμβούλιο της Ευρώπης. Στην τελευταία απογραφή του 2001 στην Αλβανία, η Εθνική Ελληνική Μειονότητα δεν συμμετείχε, επειδή δεν συμπεριελήφθη ερώτημα για την εθνική καταγωγή.  Η οργάνωση «Ομόνοια» είναι το κύριο όργανο εκπροσώπησης της ΕΕΜ. Η Ελληνική Κυβέρνηση συνεργάζεται συστηματικά τόσο με τους εκπροσώπους της ομογένειας, όσο και με τις Αλβανικές Αρχές, συμβάλλοντας εποικοδομητικά σε ζητήματα που αφορούν άμεσα στην βελτίωση της κατάστασης της ΕΕΜ στην γείτονα.

VI. Συμβατικό πλαίσιο

Κύριο θεσμικό βάθρο επί του οποίου εδράζονται οι σύγχρονες διμερείς σχέσεις και η συνεργασία των δύο χωρών είναι το Σύμφωνο Φιλίας, Συνεργασίας, Καλής Γειτονίας και Ασφάλειας που υπεγράφη στις 21 Μαρτίου 1996 (κυρώθηκε με το Ν.2568/ΦΕΚ Α΄8/13-1-1998). Στο ευρύτατο πλέγμα ειδικότερων συμφωνιών σε επί μέρους τομείς περιλαμβάνονται Συμφωνίες Οικονομικής, Βιομηχανικής, Τεχνικής και Επιστημονικής Συνεργασίας, Μορφωτικής Συνεργασίας, Στρατιωτικής Συνεργασίας, Αστυνομικής Συνεργασίας, Δικαστικής Αρωγής, οι κυριώτερες εκ των οποίων είναι:

      Συμφωνία Οικονομικής, Βιομηχανικής, Τεχνικής και Επιστημονικής Συνεργασίας (υπεγράφη στα Τίρανα, 19-11-1987, κυρώθηκε με το Ν.1973/91, ΦΕΚ 173/Α/ 20.11.1991)

      Συμφωνία Αμοιβαίας Προώθησης και Προστασίας των Επενδύσεων (κυρώθηκε με το Ν.2069/14.06.1992, ισχύει από 04.01.1995)

      Συμφωνία Αποφυγής Διπλής Φορολογίας Εισοδήματος (κυρώθηκε με το Ν.2755/ΦΕΚ Α΄ 252/19-11-1999)

      Συμφωνία Εμπορικής Ναυτιλίας (Ν.1980/ΦΕΚ Α΄186/09.12.1991)

       Συμφωνία Διεθνών Οδικών Επιβατικών και Εμπορευματικών Μεταφορών (κυρώθηκε με το Ν. 2649/ΦΕΚ Α΄246/3-11-1998)

      Συμφωνία Μορφωτικής Συνεργασίας (κυρώθηκε με το Ν.2829/ΦΕΚ Α΄ 95/16-3-2000) καθώς και το Εκτελεστικό Πρόγραμμα Συνεργασίας.

      Συμφωνία Στρατιωτικής Συνεργασίας (κυρώθηκε με το Ν.3253/ΦΕΚ Α΄ 133/16-7-2004)

      Συμφωνία Παροχής Υποτροφιών στις Ελληνικές Στρατιωτικές Σχολές (κυρώθηκε με το Ν. 2634/ΦΕΚ Α΄159/10-7-1998)

      Συμφωνία για την Αναβάθμιση της Ναυτικής Βάσης του Δυρραχίου (κυρώθηκε με το Ν. 3214/ΦΕΚ Α΄310/31-12-2003)

      Συμφωνία για την κατασκευή και λειτουργία του Στρατιωτικού Νοσοκομείου Αργυροκάστρου (κυρώθηκε με το Ν. 3244/ΦΕΚ Α΄104/1.6.2004)

      Συμφωνία Αστυνομικής Συνεργασίας (κυρώθηκε με το Ν. 2147/ΦΕΚ Α΄96/16-6-1993)

      Συμφωνία Δικαστικής Αρωγής (κυρώθηκε με το Ν. 2311/ΦΕΚ Α΄119/19-6-1995)         

      Συμφωνία για την Εκτέλεση Δικαστικών Αποφάσεων (κυρώθηκε με το Ν. 2313/ΦΕΚ Α΄ 121/19-6-1995)

      Πρωτόκολλο συνεργασίας Ελλάδος-Αλβανίας για την επιτήρηση της θαλάσσιας μεθορίου (υπεγράφη στα Τίρανα, 19.12.2005). Προβλέπει συνεργασία μεταξύ του Λιμενικού σώματος της Ελλάδας και της αστυνομίας συνόρων του αλβανικού υπουργείου εσωτερικών για την αποτελεσματικότερη επιτήρηση της θαλάσσιας μεθορίου μεταξύ των δύο χωρών.

      Μνημόνιο κατανόησης και συνεργασίας στον τομέα της περιβαλλοντικής προστασίας (κυρώθηκε με το Ν.3368/2005 σε ισχύ από 19.07.05 με ΦΕΚ Α’197, 05.08.05)

      Συμφωνία για την ίδρυση μόνιμης Ελληνο-Αλβανικής Επιτροπής για θέματα διασυνοριακών γλυκών υδάτων (υπεγράφη στην Αθήνα, 03.04.03, κυρώθηκε με το Ν.3405/2005, σε ισχύ από 21.11.05 με ΦΕΚ Α’300, 13.12.05)

      Συμφωνία για συνεργασία στον τομέα της υγείας (υπεγράφη στα Τίρανα, 03.09.03, κυρώθηκε με το Ν.3313/2005, σε ισχύ από 10.03.05)

      Πρωτόκολλο συνεργασίας σε θέματα νεολαίας (υπεγράφη στα Τϊρανα, 24.03.06, εγκρίθηκε με Κοινή Υπουργική Απόφαση ΦΕΚ Α’88, 26.04.07)

       Συμφωνία σχετικά με την προστασία των διαβαθμισμένων πληροφοριών (υπεγράφη στην Αθήνα, 14.02.06, κυρώθηκε με το Ν. 3595/2007 ΦΕΚ Α’164, 19.07.07)

      Συμφωνία για συνεργασία στον ενεργειακό τομέα (υπεγράφη στην Αθήνα 13.09.06, κυρώθηκε με το Ν. 3541/2007, σε ισχύ από 29.03.07 ΦΕΚ Α’84, 23.04.07).

·          Συμφωνία για την προστασία και αρωγή των θυμάτων εμπορίας ανηλίκων (κυρώθηκε με το Ν. 3692/2008, ΦΕΚ Α’173/25.8.2008 και τέθηκε σε ισχύ στις 5.12.2008)

VII. Στοιχεία Διπλωματικών Αρχών της Ελλάδος στην Αλβανία:

Πρεσβεία της Ελλάδος στα Τϊρανα: Πρέσβυς, κ. Ν. Πάζιος, Πληρεξούσιος Υπουργός Α'

Ταχυδρομική Δ/νση: Rruga Frederik Shiroka, No.3, Tirana

Τηλέφωνα: (00355 4)  274668 – 274669 - 274670

FAX : (00355 4) 234290 

e-mail:       gremb.tir@mfa.gr

Web-Site: www.greekembassy.al

Γενικό Προξενείο της Ελλάδος στο Αργυρόκαστρο: Γενικός Πρόξενος, κ. I. Ριζόπουλος

Τηλέφωνα: (00355 8426)  2010, 3091, 3804, 3536

FAX : (00355 8426) 8141 

Γενικό Προξενείο της Ελλάδος στην Κορυτσά: Γενικός Πρόξενος, κ. K. Μοάτσος

Τηλέφωνα: (00355 82) 52888, 52889

FAX : (00355 82) 45052

Τελευταία  ενημέρωση: Ιανουάριος 2010