Α3 Διεύθυνση Νοτιοανατολικής Ευρώπης
I.Ευρωπαϊκή Προοπτική
Η Συμφωνία Σύνδεσης και Σταθεροποίησης (ΣΣΣ) Σερβίας-ΕΕ υπεγράφη στις 29.04.08 στο Λουξεμβούργο με την αιρεσιμότητα της πλήρους συνεργασίας με το ICTY. Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, το 66% των Σέρβων πολιτών τάσσεται υπέρ της ευρωπαϊκής προοπτικής της Σερβίας ενώ μόλις το 21% εμφανίζεται αντίθετο. Επιπλέον, στο πλαίσιο της εφαρμογής του Οδικού Χάρτη για την απελευθέρωση των θεωρήσεων, αποφασίστηκε η χορήγηση θεωρήσεων ατελώς σε περισσότερες κατηγορίες πολιτών. Πάντως, παρά την σύλληψη Karadzic (21.07.08) και την έκδοσή του στη Χάγη (30.07.08), δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία Σερβίας-ΕΕ. Πάγιο αίτημα της Σερβίας παραμένει η κατάργηση των θεωρήσεων εισόδου στις χώρες της ΕΕ.
II.Διμερείς σχέσεις
- Συμβατικό Πλαίσιο: Μετά την διάλυση της κρατικής ένωσης Σερβίας & Μαυροβουνίου, η Σερβία κληρονόμησε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της τελευταίας, επομένως και το πυκνό διμερές συμβατικό πλαίσιο με την χώρα μας. Επισημαίνουμε, ενδεικτικά, τις συμφωνίες για αμοιβαίες δικαστικές σχέσεις, για συνεργασία στον επιστημονικό και μορφωτικό τομέα, για την ανάπτυξη του τουρισμού, για τις αεροπορικές μεταφορές, για τις διεθνείς οδικές μεταφορές επιβατών και εμπορευμάτων, για την οικονομική και τεχνολογική συνεργασία, για την αποφυγή διπλής φορολογίας.
- Επίσημες διμερείς επαφές / Συναντήσεις: Επισκέψεις σε υψηλό επίπεδο πραγματοποιούνται τακτικά μεταξύ των δύο χωρών: ενδεικτικά αναφέρουμε:
- Επίσκεψη της κας Υπουργού στο Βελιγράδι, από κοινού με τον τότε ΥΦΥΠΕΞ, κ. Στυλιανίδη (20.04.2007)
- Επίσημη επίσκεψη (19.06.2007) του Υπουργού Εξωτερικών της Σερβίας, κ. Vuk Jeremic, στην Αθήνα.
- Επισκέψεις του κ. Jeremic στην Αθήνα στις 21.01.2008, στις 19.03.2008 και στις 11.09.2008.
- Συνάντηση της κας Υπουργού στην Αθήνα με τον Υπουργό Οικονομίας της Σερβίας, κ.Dinkic στις 20.09.2007 και στις 08.10.2008.
- Επίσκεψη του Αναπληρωτή Πρωθυπουργού και Υπουργού Εσωτερικών κ. Dacic στην Αθήνα στις 17.10.08
- Επίσκεψη του Σέρβου Πρωθυπουργού, κ.Cvetkovic στην Αθήνα, στις 11.11.08.
Πυκνές είναι, επίσης, οι επαφές μεταξύ Υπουργείων και Οργανισμών για διάφορα επί μέρους τομεακά ζητήματα.
- Οικονομικές σχέσεις: Η χώρα μας αποτελεί τον πρώτο ξένο επενδυτή στη Σερβία. Σύμφωνα με στοιχεία του Γραφείου ΟΕΥ της Πρεσβείας Βελιγραδίου, το σύνολο των άμεσων και έμμεσων ελληνικών επενδύσεων, (από το 1996 έως το 2007,) εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 2,5 δισ. € Σημειώνεται η παρουσία 150 μικτών ελληνο-σερβικών εταιρειών, καθώς και 150 αμιγώς ελληνικών, στις οποίες απασχολούνται περίπου 27.000 εργαζόμενοι. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται: οι εταιρείες τηλεπικοινωνιών ΟΤΕ και Intracom, οι τράπεζες Εθνική (144 υποκαταστήματα), Alpha Bank (131 υποκαταστήματα), EFG – Eurobank (103 υποκαταστήματα), Πειραιώς (45 υποκαταστήματα), τα Ελληνικά Πετρέλαια, η Νεοχημική Λαυρεντιάδης και η ΑLAPIS AEBE, οι βιομηχανίες τροφίμων 3E-Coca Cola, Αθηναϊκή Ζυθοποιία, Ελ. Βιομ. Ζάχαρης, τo supermarket “Βερόπουλος”, οι βιομηχανίες Τιτάν, Alumil-Μυλωνάς, Uni-Conti Steel και ο όμιλος Βιοχάλκο, η κτηματική εταιρεία Lamda Development, και ο επενδυτικός όμιλος Marfin (MIG), οι εταιρείες πληροφορικής Ιντραλότ, Unisoft, Oracle και Mellon Tecn., τα γραφεία παροχής νομικών υπηρεσιών IKRP Rokas και Imaco Consultants.
-Μορφωτικές - Πολιτιστικές Σχέσεις: Ο πολιτισμός αποτελεί προνομιακό πεδίο προώθησης των διμερών σχέσεων. Στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου, στο πλαίσιο της Φιλολογικής Σχολής, λειτουργεί, από το 1995, Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών. Η Νέα Ελληνική διδάσκεται από εικοσαετίας στο Τμήμα Κλασικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Βελιγραδίου, καθώς και σε πέντε δημοτικά σχολεία του Βελιγραδίου και σε ορισμένα λύκεια ειδικής κατεύθυνσης, παράλληλα με την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα. Από το Σεπτέμβριο του 2000, η Νέα Ελληνική γλώσσα διδάσκεται και στο Τμήμα Σλαβικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Νις. Επίσης, από το Σεπτέμβριο του 2000 ξεκίνησε η διδασκαλία της σερβικής γλώσσας στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, καθώς και στο Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Σημειώνεται, επιπλέον, ότι έχουν πραγματοποιηθεί πολλές αδελφοποιήσεις ελληνικών πόλεων με πόλεις της Σερβίας. Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η ίδρυση Εστίας του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού στο Βελιγράδι, κίνηση η οποία αναμένεται να προσδώσει ιδιαίτερη ώθηση στην διάδοση του ελληνικού πολιτισμού στη Σερβία και να συμβάλλει αποφασιστικά στην περαιτέρω προσέγγιση των δύο λαών.
- Κατά την περίοδο των πυρκαγιών του Αυγούστου 2007 η σερβική κυβέρνηση συνέβαλε στην κατάσβεση με διάθεση πυροσβεστικών αεροσκαφών και επίγειων δυνάμεων πυροσβεστικής, οι οποίες τιμήθηκαν κατόπιν από το ελληνικό κράτος. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι η Βόρεια (κυρίως) Ελλάδα αποτελεί τον δημοφιλέστερο προορισμό διακοπών για τους κατοίκους της γειτονικής χώρας. Είναι χαρακτηριστικό ότι, για τους πρώτους 10 μήνες του έτους 2006, ο αριθμός των θεωρήσεων εισόδου, που εξέδωσε η ελληνική Προξενική Αρχή στο Βελιγράδι, υπερέβη τις 200.000. Ο αριθμός αυτός ξεπεράστηκε κατά πολύ το 2007 (περίπου 240.000) και σύμφωνα με τελευταία στοιχεία, εντός του 2008 παρατηρήθηκε ακόμα μεγαλύτερη αύξηση. Στον παραπάνω αριθμό πρέπει να προστεθούν και περίπου 50.000 θεωρήσεις που εκδίδει κατ’ έτος το Προξενείο της Ελλάδας στη Νις.
Στοιχεία Πρεσβείας
Τελευταία ενημέρωση: Δεκέμβριος 2008