Πέμπτη, 4 Μαρτίου 2021
greek english french

Πολιτιστική Διπλωματία

Η Ελλάδα προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στην πολιτιστική διπλωματία ως μέσο άσκησης εξωτερικής πολιτικής και προσέγγισης των λαών. Η οικουμενικότητα του Ελληνικού Πολιτισμού αποτελεί συνεκτικό ιστό αναφορικά με την αναζήτηση κοινών καταβολών και ιστορικών δεσμών με άλλες χώρες. Τα διμερή Μορφωτικά και Πολιτιστικά Προγράμματα αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία. Επιπρόσθετα πολλές φορές αναπτύσσονται χωριστές επιμέρους Συμφωνίες και Προγράμματα μεταξύ ενδιαφερομένων φορέων (π.χ. μουσείων).

Εκτός από το διμερές επίπεδο, ιδιαίτερη σημασία προσδίδει η χώρα μας στην προώθηση θεμάτων ενδιαφέροντος της μέσω των μηχανισμών πολυμερούς διπλωματίας. Ειδικότερα, στο πλαίσιο της UNESCO:

Η προστασία, ανάδειξη και αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, συμπεριλαμβανομένης και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, αποτελεί στόχο προτεραιότητας της πολιτιστικής διπλωματίας. Η Ελλάδα πρωτοστατεί στην εκστρατεία κατά της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών και υπέρ της επιστροφής παρανόμως εξαχθέντων πολιτιστικών αγαθών στις χώρες προέλευσής τους, αλλά και στην προστασία των σε περιπτώσεις ένοπλων συρράξεων. Η Ελλάδα διετέλεσε μέλος του Εκτελεστικού Συμβούλιου της UNESCO για την περίοδο 2015-2019,

Ιδιαίτερη σημασία δίδεται στις ακόλουθες επιτροπές της UNESCO

α) Διακυβερνητική Επιτροπή UNESCO για την “Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσής τους ή την Απόδοσή τους σε περίπτωση Παράνομης Κτήσης” (ICPRCP): Ένα από τα κύρια ζητήματα της ημερήσιας διάταξης της Επιτροπής είναι και εκείνο της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα (Ελλάδα-Ην. Βασίλειο) θέμα το οποίο η Ελλάδα έθεσε  από το 1984, όταν η τότε Υπουργός Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη κατέθεσε το ελληνικό αίτημα. Παρά τις αρνητικές αντιδράσεις της βρετανικής πλευράς, η Ελλάδα δεν έχει παύσει να διεκδικεί την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Σημειώνεται ότι η Ελλάδα εξελέγη (Νοέμβριος 2019) στην ICPRCP για την περίοδο 2019-2023.

β) Επικουρική Διακυβερνητική Επιτροπή για την Παρεμπόδιση και Πρόληψη της Παράνομης Εισαγωγής, Εξαγωγής και Μεταβίβασης της Κυριότητας Πολιτιστικών Αγαθών του 1970. H Ελλάδα συμμετέχει στην Επικουρική Διακυβερνητική Επιτροπής Επιτροπή που αποτελεί όργανο εφαρμογής της Σύμβασης του 1970  και  άσκησε την Προεδρία της από το 2015 έως το 2017.

γ) Διακυβερνητική Επιτροπή του 2ου Πρωτοκόλλου (1999) στη Σύμβαση της Χάγης (1954) για την Προστασία των Πολιτιστικών Αγαθών σε Περίπτωση Ένοπλης Σύρραξης. Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στην ως άνω Επιτροπή, άσκησε δε την προεδρία της από το 2014 έως το 2016. Τον Δεκέμβριο 2019 επανεξελέγη ως μέλος στην Διακυβερνητική Επιτροπή για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς σε περίπτωση Ένοπλης Σύρραξης της UNESCO για την περίοδο 2019-2023, γεγονός που αντανακλά το ειδικό βάρος της χώρας μας στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στο πλαίσιο του ΟΗΕ:

Με ελληνική πρωτοβουλία, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθετεί, ανά τριετία, Απόφαση (Resolution) σχετικά με την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης και την επιστροφή παρανόμως εξαχθέντων πολιτιστικών αγαθών στις χώρες προέλευσής τους, σύμπεριλαμβανομένης της καταδίκης της καταστροφής μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς σε περιοχές ενόπλων συρράξεων, αλλά και υπό κατοχή εδαφών, καθώς και της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών από ένοπλες τρομοκρατικές ομάδες.
Η παγκόσμια κληρονομιά της Ελλάδας αναδεικνύεται επίσης, μέσω ιστορικών διεθνών διοργανώσεων, όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες και ο Μαραθώνιος, ή θεσμών που διεθνοποιήθηκαν, όπως ο ελληνικής πρωτοβουλίας θεσμός της “Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης”.

Η εκπαιδευτική διπλωματία υπάγεται στην ευρύτερη άσκηση Δημόσιας Διπλωματίας από τη χώρα μας. Υλοποιείται με διακρατικές εκπαιδευτικές δράσεις, συνεργασία δημοσίων οργανισμών με την κοινωνία των πολιτών, συμμετοχή της χώρας μας σε ευρωπαϊκά και διεθνή εκπαιδευτικά φόρα. Απώτερος στόχος η ανάπτυξη διαπολιτισμικού διαλόγου και η αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των λαών. Σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, διαμορφώνεται η στρατηγική όσον αφορά στη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού σε σχολεία και Ιδρύματα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης εξωτερικού,  με στόχο τη δημιουργία συνεργειών μεταξύ πολιτισμού, εκπαίδευσης και οικονομίας.