Κυριακή, 17 Νοεμβρίου 2019
greek english french
Αρχική arrow Επικαιρότητα arrow Ανακοινώσεις - Δηλώσεις - Ομιλίες arrow Συνέντευξη Υπουργού Εξωτερικών, Ν. Δένδια, στον ρ/σ «Θέμα» και τον δημ/φο Γ. Πρετεντέρη (09.10.2019)

Συνέντευξη Υπουργού Εξωτερικών, Ν. Δένδια, στον ρ/σ «Θέμα» και τον δημ/φο Γ. Πρετεντέρη (09.10.2019)

Τετάρτη, 09 Οκτωβρίου 2019

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πάμε στο Υπουργείο Εξωτερικών και στον Υπουργό, τον κ. Νίκο Δένδια. Καλημέρα σας κ. Υπουργέ.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Καλημέρα κ. Πρετεντέρη, καλημέρα στους ακροατές σας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σας έχει πέσει πάνω σας όλη η μπόρα του πλανήτη, να το πω έτσι, με αυτά που συμβαίνουν τα τελευταία 24ωρα και θα ήθελα την ερμηνεία σας, την ανάλυσή σας και τις εξηγήσεις σας για ό,τι συμβαίνει. Ας αρχίσουμε από τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών. Πως την αξιολογούμε;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Προφανώς, υπάρχει ένας αιφνιδιασμός γενικά της παγκόσμιας κοινής γνώμης από τη θέση του Προέδρου για την άμεση αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από την Συρία και από τα σύνορα με την Τουρκία.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τελικά ήταν τόσο άμεση; Γιατί έλεγαν χτες κάτι άλλο, ότι μπορεί να και να μην είναι μερικοί στρατιώτες, δεν καταλαβαίνω τι συμβαίνει ειλικρινά.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Κύριε Πρετεντέρη, και εμείς και το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν ξέρει να λύνει αινίγματα. Αυτό ανήκει σε άλλη σφαίρα.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σωστό.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Εμείς παρατηρούμε τις θέσεις των συμμάχων, των εταίρων μας και των υπολοίπων χωρών και αναλόγως διαμορφώνουμε στα σημεία ενδιαφέροντός μας την ελληνική εξωτερική πολιτική. Επειδή ήμασταν στην Αίγυπτο με τον Πρωθυπουργό, καταλαβαίνετε ότι με τον Αιγύπτιο συνάδελφό μου προσπάθησα να διαβάσω την κατάσταση στην περιοχή. Από εκεί και πέρα παρατηρούμε τι συμβαίνει.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Οι Αιγύπτιοι τι λένε γι' αυτό;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Δεν μπορώ να σας πω ότι είναι ευτυχείς.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Το αντιλαμβάνομαι. Κανείς δεν είναι ευτυχής. Ποιος είναι ευτυχής; Πλην του Erdogan δεν υπάρχει κανένας άλλος.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Εμείς επιδιώκουμε τη μη αστάθεια στην περιοχή. Θέλουμε η περιοχή να είναι σταθερή, θέλουμε να είναι ασφαλής, θέλουμε να κινείται στο πλαίσιο του διεθνούς Δικαίου. Έχουμε αντίληψη επί της αρχής υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών. Οτιδήποτε διαταράσσει κάτι τέτοιο μας ανησυχεί και εκφράζουμε πάντα τις ανησυχίες μας. Δεν είναι άμεσο θέμα για την Ελλάδα, αλλά είναι ένα θέμα, το οποίο είναι μέσα στον γεωγραφικό μας ορίζοντα. Ούτως ή άλλως, έχουμε πει ότι η Κυβέρνηση Μητσοτάκη θα επαναφέρει την Ελλάδα στα διεθνή fora. Πέρασε η εποχή της απούσας Ελλάδας εξ αιτίας της κρίσης. Βγήκαμε από την κρίση και πρέπει να επανέλθουμε. Κατά συνέπεια, έχουμε θέση σε όλα τα θέματα, βεβαίως με διαφορετικό βαθμό αναλόγως του ενδιαφέροντος και της επιρροής στην Ελλάδα.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Προχθές, προ τριών ημερών, είχαμε εδώ τον κ. Pompeo, τον Υπουργό Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Τον είχαμε τρεις μέρες μάλιστα.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σας προϊδέασε καθόλου ότι θα συμβεί κάτι τέτοιο;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Ο κ. Pompeo έκανε μια ανάλυση, δεν σας κρύβω, για το ενδεχόμενο αυτό. Η ανάλυσή του, όμως, ήταν ότι αυτό τελικά την Τουρκία δεν την συμφέρει. Διότι, η Τουρκία θα βρεθεί να επιχειρεί -αν δοκιμάσει κάτι τέτοιο- κάτω από την Ρωσική Αεροπορία, διότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έχουν φύγει. Και με τον φόβο το κουρδικό στοιχείο να ενωθεί με την Κυβέρνηση της Δαμασκού και η Τουρκία να αντιμετωπίσει εξαιρετικά προβλήματα στο έδαφος. Αυτή ήταν η ανάλυση του Αμερικανού Υπουργού των Εξωτερικών.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μάλιστα. Για τον Erdogan υπάρχει η αίσθηση ότι έχουμε να κάνουμε με έναν απρόβλεπτο πλέον παράγοντα στην περιοχή ή είναι ένας προβλέψιμος που επιδιώκει κάτι;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Εν μέρει. Νομίζω ότι και ο ίδιος, ως τακτική, προβάλλει το απρόβλεπτο, θεωρώντας ότι έτσι καθιστά δυσχερέστερη τη στάση του συνομιλητή του. Εμείς, κ. Πρετεντέρη μιλάμε απλά και με ευθύτητα και επιδιώκουμε να είμαστε προβλέψιμοι, όχι απρόβλεπτοι στην εξωτερική μας πολιτική. Θέλουμε να ξέρουν όλοι που στεκόμαστε, τι επιδιώκουμε, ποια είναι τα συμφέροντά μας, αν θέλετε να χρησιμοποιήσω κάτι πολύ χρησιμοποιημένο αλλά υπαρκτό πάντα, τις κόκκινες γραμμές μας. Μιλάμε πολύ καθαρά. Εξηγούμε σε ποια σκακιέρα παίζουμε, παίζουμε στη σκακιέρα του διεθνούς Δικαίου. Δεν επιτρέπουμε να μετακινηθεί η σκακιέρα στο επίπεδο των κανονιοφόρων που ήταν το 19ο αιώνα. Αυτό είναι απόλυτη ανοησία. Η απόλυτη ανοησία πραγματικά! Όποια χώρα το κάνει αυτό, κάνει μεγάλο και βαρύ λάθος και το πληρώνει στην πορεία του χρόνου. Θέλουμε να είμαστε σοβαροί και προβλέψιμοι παίκτες στην περιοχή. Αλλά, παίκτες στην περιοχή. Δεν θέλουμε να είμαστε απόντες από οτιδήποτε. Θα είμαστε παρόντες σε όλα.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Στο Κυπριακό έχουμε μια κινητικότητα από ό,τι καταλαβαίνω. Πήγατε και επειγόντως, αν δεν απατώμαι, εσπευσμένα…

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Καλά με τους Κύπριους, μη κοροϊδευόμαστε, είναι ένα άλλο κράτος το σεβόμαστε, αλλά είμαστε και οικογένεια.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σωστά.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Άρα το «επειγόντως»…

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Όχι επειγόντως, εσπευσμένα.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Αν πας στο σπίτι του συγγενή σου δεν τρέχει και τίποτε.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Εντάξει. Πήγατε λοιπόν στην Κύπρο. Πώς την περιγράφουν αυτή την κινητικότητα;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Υπάρχει κινητικότητα σε πολλά επίπεδα. Κατ' αρχήν, υπάρχει μια προσπάθεια της Τουρκίας -επίσης λανθασμένη κατά την άποψή μου και προπετής- να αμφισβητήσει την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αλλά πρέπει να το αντιμετωπίσουμε αυτό. Ερώτημα λοιπόν: πως το αντιμετωπίζουμε; Ποια είναι η βέλτιστη μέθοδος; Τι κάνουμε στα διάφορα fora, με προεξάρχον την Ευρωπαϊκή Ένωση, την ευρύτερη οικογένειά μας; Και δεύτερον, επιχειρούμε, όπως πάντα, να ξαναδούμε το Κυπριακό, να δούμε, μπορούμε να κάνουμε κάτι;
Εκεί υπάρχουν οι καλές Υπηρεσίες του Γενικού Γραμματέα (του ΟΗΕ). Η Ελλάδα έχει απόψεις διαχρονικά, η Κύπρος έχει απόψεις. Κυριαρχούσες είναι οι απόψεις της Κύπρου επ’ αυτού του θέματος, προφανώς, αλλά κι εμείς έχουμε την άποψή μας, προσπαθούμε να βοηθήσουμε. Άρα, όλα αυτά πρέπει να τα συζητάμε.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Υπάρχει μια εξέλιξη προς μια ευρύτερη συνεννόηση τριμερή ή πενταμερή; Αυτό ακούμε συνεχώς και δεν το βλέπουμε.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Υπάρχει μια έντονη δραστηριότητα του Γενικού Γραμματέα και είναι επαινετέα. Είδαμε την κα Lute στην περιοχή. Για να σας είμαι και ειλικρινής, δεν μπορώ να πω ότι και η Τουρκία βοηθάει και πάρα πολύ προς αυτή την κατεύθυνση με αυτά που σκαρώνει, διότι όλα φέρνουν κι ένα κλίμα. Δεν μπορεί να γίνεται ο κακός χαμός γύρω-γύρω και να παριστάνεις στο επιμέρους θέμα ότι εκεί επιδιώκεις και είσαι θετικός και προσφέρεσαι. Εν πάση περιπτώσει, όμως, επειδή εμείς διατηρούμε την ψυχραιμία μας, δεν σηκώνεται τόσο εύκολα το φρύδι μας, νομίζω ότι κάνουμε μια προσπάθεια με την Κύπρο να βρούμε μια άκρη. Και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο συνάδελφός μου, και φίλος μου πια, ο Νίκος Χριστοδουλίδης έχουμε μια πολύ σοβαρή και μετρημένη προσπάθεια. Θα δούμε που θα μας πάει.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μάλιστα. Στο θέμα του Αιγαίου αν μου επιτρέπετε, υπάρχει προφανώς μια αύξηση των προσφυγικών ροών και αυτό είναι μέρος του παιχνιδιού του Erdogan, δεν είναι συμπτωματικό, υποθέτω.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Να σας πω: παρ' ότι η Τουρκία πολλές φορές προσπαθεί να μας πείσει ότι πρόκειται περί αποτελέσματος παραγόντων εκτός του ελέγχου της, θα μου επιτρέψετε να διατηρήσω μια μικρή αμφιβολία ως προς αυτό. Ιδίως μάλιστα όταν καμία φορά τους ξεφεύγει κιόλας. Γιατί, ξέρετε, όταν είσαι λίγο περισσότερο εξωστρεφής από ό,τι η πολιτική σου το επιτρέπει… θυμάστε, από τη μια ο Πρόεδρος Ερντογάν μας διαβιβάζει ότι δεν είναι έτσι, από την άλλη βγαίνει και λέει «κι αν ανοίξω τη βρύση;».
Αν τους ανθρώπους τους ονομάζεις με ροή, τους μεταφέρεις στο μυαλό σου ως εικόνα ροής νερού, τους υποτιμάς βαθύτατα. Γιατί εδώ έχουμε να κάνουμε με ανθρώπινες ψυχές. Από την άλλη, όμως, μας λες καθαρά τι κάνεις. Εμείς, και σε αυτό έχουμε μια καθαρή θέση: η Τουρκία πράγματι σηκώνει ένα βάρος. Βέβαια, το σηκώνουν κι άλλες χώρες, οι οποίες δεν κάνουν τέτοια. Πάρτε παράδειγμα την Αίγυπτο, η οποία έχει 5 εκατομμύρια.
Η Τουρκία δικαιούται τη βοήθειά μας. Όχι η Τουρκία ως Τουρκία, οι άνθρωποι αυτοί που είναι στην Τουρκία δικαιούνται τη βοήθειά μας, για να είμαστε συνεννοημένοι και σε αυτό. Τα χρήματα που δίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι χρήματα στην Τουρκία, είναι χρήματα σε αυτούς τους ανθρώπους. Σε αυτό, η Ελλάδα συμφωνεί ότι πρέπει οι άνθρωποι αυτοί να βοηθηθούν. Αλλά όχι να προσπαθεί η Τουρκία να εκβιάσει με το μεταναστευτικό την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η πολιτική της Κυβέρνησης  Μητσοτάκη είναι η δημιουργία ενός μηχανισμού τέτοιου, ο οποίος θα επιτρέπει στην Ελλάδα τον απόλυτο έλεγχο των συνόρων της, με απόλυτο σεβασμό πάντα -σε αυτό είμαστε κάθετοι- στο διεθνές Δίκαιο και στις συνθήκες που η χώρα έχει υπογράψει.
Αλλά εμείς τα παιχνίδια των Τούρκων δεν θα τα αφήσουμε να παίζονται στην πλάτη μας, αυτά δεν γίνονται.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τώρα να πω κάτι όμως για να επιστρέψω και στη δεύτερη ερώτηση που σας έκανα. Έχουμε έναν απρόβλεπτο παράγοντα που είναι ο Erdogan -περίπου το συμφωνήσαμε- που ή εκβιάζει ή πολιτεύεται κατά τρόπο προκλητικό -να το πω έτσι- και έχουμε από την άλλη πλευρά μια υπερδύναμη, τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία άλλα λέει τη μια μέρα, άλλα λέει την άλλη. Ήρθε ο Pompeo, μας είπε ότι «εδώ είμαστε και αν περάσουν τα όρια οι Τούρκοι θα τους πλακώσουμε…»

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Να είμαστε συνεννοημένοι, αυτό απευθυνόταν στην δική μας πλευρά. Δεν καλύπτει -ούτε ζητήσαμε κάτι τέτοιο- ό,τι έχει να κάνει με τη Συρία.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι, αλλά μια υπερδύναμη, η οποία δεν έχει μια σαφή γραμμή και δεν τηρεί τις υποσχέσεις της στο ένα σκέλος, πολύ φοβάσαι δεν το τηρεί και στο άλλο σκέλος.  Δεν είναι μόνο στη μια περίπτωση.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Δεν μας έχει δώσει στο διμερές επίπεδο -γι' αυτό μιλάω τώρα- το δικαίωμα η αμερικανική Διοίκηση να αμφιβάλλουμε για όσα  ειπώθηκαν με τον πιο πανηγυρικό τρόπο -επαναλαμβάνω με τον πιο πανηγυρικό τρόπο. Ουδέποτε από το ’74 μέχρι τώρα έχει γίνει αναφορά στην Τουρκία από Αμερικανό Υπουργό Εξωτερικών. Πόσο μάλλον από Αμερικανό Υπουργό Εξωτερικών που ήρθε στην Αθήνα, υπέγραψε συμφωνία, και, κ. Πρετεντέρη, δεν πήγε στην Άγκυρα. Δεν πήγε.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σωστά, έχετε δίκιο στην επισήμανση αυτή.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Καθαρές κουβέντες. Στα δικά μας αυτιά από την Αθήνα, από τις Ηνωμένες Πολιτείες και από την αμερικανική Διοίκηση διά του Υπουργού Εξωτερικών, του κ. Pompeo, ελέχθησαν καθαρά και σταράτα πράγματα.  Και από ό,τι έχω ως ευρύτερη γνώση  το οποίο -θα μου επιτρέψετε - το καταλαβαίνουν όλοι, δεν έχω κανένα λόγο να αμφιβάλλω ότι αυτά θα τηρηθούν, ως προς εμάς. Το τι έχει κατά νου η Κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών με τους Κούρδους, με τους Σύριους, με την συριακή αντιπολίτευση, αυτό δεν το ξέρω.

[…]

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μάλιστα. Ήταν ο Υπουργός Εξωτερικών ο κ. Νίκος Δένδιας, σας ευχαριστώ πάρα πολύ κ. Υπουργέ.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Εγώ σας ευχαριστώ.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Καλή σας μέρα.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Καλή σας μέρα.