Κυριακή, 22 Σεπτεμβρίου 2019
greek english french
Αρχική arrow Επικαιρότητα arrow Ανακοινώσεις - Δηλώσεις - Ομιλίες arrow Συνέντευξη Υπουργού Εξωτερικών, Γ. Κατρούγκαλου, στην εκπομπή της ΕΡΤ «Για την Ελλάδα», με τον δημ/φο Σπ. Χαριτάτο

Συνέντευξη Υπουργού Εξωτερικών, Γ. Κατρούγκαλου, στην εκπομπή της ΕΡΤ «Για την Ελλάδα», με τον δημ/φο Σπ. Χαριτάτο

Δευτέρα, 10 Ιουνίου 2019

Σ. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ: Κύριε Υπουργέ, έχουμε καιρό να ανταμώσουμε από κοντά.

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Πράγματι. Χαίρομαι πολύ που σας βλέπω.

Σ. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ: Και συνήθως σας ασπάζομαι, αλλά τώρα θα κρατήσω τους τύπους, παρ’ ότι δεν κρύβω τη συμπάθειά μου και την εκτίμηση και το βαθύ σεβασμό στο πρόσωπό σας, γιατί σας έχω ζήσει και στα καθηγητικά σας καθήκοντα και στα υπουργικά, πολιτικά.

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Αμοιβαία είναι τα αισθήματα, αλλά εδώ πρέπει να είστε στις ερωτήσεις σας όσο μπορείτε σκληρότερος.

Σ. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ: Όσο μπορείτε και ξέρετε, επειδή είμαστε και στη δημόσια τηλεόραση θα τρώμε τριπλό ξύλο, μας θέλουν όλοι ως εκδικητές των πεποιθήσεών τους. Όχι όλοι, πολλοί φίλοι μας τηλεθεατές, ίσως γιατί είναι κουρασμένοι, ίσως γιατί έχουν βιώσει ό,τι έχουν βιώσει και είναι απόλυτα σεβαστό αυτό. Καλώς ήρθατε στη δημόσια τηλεόραση, στην παρέα μας Υπουργέ.

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Καλώς σας βρήκα.

Σ. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ: Να πάμε κατευθείαν στην παρέμβαση Κώστα Σημίτη. Πώς την εκτιμάτε προσωπικά και ως εκπρόσωπος της κυβέρνησης, αλλά και με την πλούσια πολιτική εμπειρία που έχετε;

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Προφανώς, ένας πρώην Πρωθυπουργός έχει δικαίωμα να παρεμβαίνει στα πολιτικά πράγματα. Ομολογώ ότι δεν κατάλαβα γιατί παρενέβη αυτή τη στιγμή. Το θέμα των νέων Ιμίων το οποίο έθεσε, νομίζω ότι, τουλάχιστον όπως βλέπω να το ερμηνεύουν συνάδελφοί σας, αλλά και πολιτικοί, δεν υφίσταται με την έννοια της προσδοκίας ενός θερμού επεισοδίου στο Αιγαίο. Μπορώ να σας βεβαιώσω ότι είμαι βέβαιος, ότι ούτε η άλλη πλευρά, επιδιώκει να υπάρχει θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο.

Σ. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ: Τί λέει ο Κώστας Σημίτης, Υπουργέ, που δε μπορείτε να δείτε εσείς ή η κυβέρνηση ή ακόμα και η αξιωματική αντιπολίτευση. Τέτοιου είδους ανησυχία δεν την είχαμε σε τοποθετήσεις ούτε του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Θα σας πω δυο πράγματα, με τα οποία δε συμφωνώ με την ανάλυση αυτή, ή τουλάχιστον με τις ερμηνείες που της δίνονται, γιατί είναι προσεκτική η τοποθέτηση του κ. Σημίτη. Δε λέει ότι επίκειται θερμό επεισόδιο.

Πρώτα να ξεκαθαρίσουμε, λοιπόν, δυο πράγματα: Το ένα είναι ότι και η άλλη πλευρά θεωρεί ότι δεν υπάρχει νικηφόρος πόλεμος στο Αιγαίο. Δεν επιδιώκει πόλεμο. Δεν επιδιώκει ούτε θερμό επεισόδιο σε μια στιγμή που η οικονομία της είναι ιδιαίτερα ευάλωτη. Επιδιώκει την κλιμάκωση της έντασης; Αυτή πράγματι φαίνεται να την επιδιώκει, ειδικά σε ό,τι αφορά την Κύπρο.

Ποια είναι η διαρκής στρατηγική της Τουρκίας που προσδιορίζει και την τακτική της; Να προσπαθεί να γκριζάρει, από πλευράς Διεθνούς Δικαίου, εκείνες τις περιοχές που εμείς ξέρουμε ότι, από τις Διεθνείς Συνθήκες και το Δίκαιο της Θάλασσας, έχουμε δικαιώματα. Και με το «εμείς» αναφέρομαι τόσο στην Ελληνική Δημοκρατία όσο και στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Γιατί, αυτή η πάγια τακτική της Τουρκίας τώρα δεν έχει πιθανότητες να εξελιχθεί, κατά τη γνώμη μου, σε νέα Ίμια: Ο πρώτος λόγος, τον είπα, δεν υπάρχει πρόθεση κλιμάκωσης σε ό,τι αφορά θερμό επεισόδιο. Ο δεύτερος είναι ότι ποτέ στο παρελθόν δεν ήταν τόσο απομονωμένη διεθνώς η Τουρκία και τόσο ενισχυμένο το δικό μας διεθνές διπλωματικό κύρος.

Αυτό δεν έχει να κάνει μόνο σε λόγια. Κάθε τί που κάνει η Τουρκία αυτή τη στιγμή στο Αιγαίο, στο Ανατολικό Αιγαίο και στην Κύπρο, καταγγέλλεται και από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από τις ΗΠΑ ως παράνομη και προκλητική ενέργεια. Αυτό γιατί μας ενδιαφέρει: Γιατί αποκλείει αυτό που είναι ο σκοπός από πλευράς νομικής της Τουρκίας: Να γκριζάρει αυτές τις περιοχές.

Όταν αποδοκιμάζεται αυτή η τακτική σου, είναι προφανές ότι δε δημιουργείς διαφορά, δεν δημιουργείς τετελεσμένα γεγονότα. Αντίθετα, εντείνεις την απομόνωσή σου. Επομένως, χρειάζεται εγρήγορση. Πάντοτε πρέπει να είμαστε προσεκτικοί απέναντι σ’ ένα μεγάλο γείτονα που έχει αναθεωρητική πολιτική και πολλές φορές είναι απρόβλεπτος. Δεν πρέπει όμως να έχουμε φόβο.

Σ. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ: Ξέρετε, η αναφορά περί λύσεων που πρέπει να προσπαθούμε να τις βρούμε ακόμη κι αν δεν είναι πάντα ευχάριστες, αλλά που κατοχυρώνουν την ειρήνη στην περιοχή, ξύπνησε μνήμες: Το «ένα μεγάλο ευχαριστώ στους φίλους μας τους Αμερικάνους», τις δύσκολες εκείνες, κρίσιμες στιγμές με τα Ίμια που χάσαμε τα παλικάρια μας, είναι στιγμές που δεν τ’ αγγίζεις εύκολα, γιατί δεν ξυπνάνε ευχάριστες μνήμες στον ελληνικό λαό και υπενθυμίζουν στιγμές πολιτικής κρίσης και αποτελεσματικότητας, που είναι ακόμη στον αέρα το πώς έχουν αντιληφθεί. Η ιστορία ακόμη δεν έχει καθαρογράψει αυτές τις στιγμές.

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Έχουμε εξασφαλίσει τη μεγαλύτερη διεθνή στήριξη από ποτέ, ώστε να μην υπάρχει καμία απολύτως, όχι απλώς ανάγκη -ποτέ δεν υπάρχει ανάγκη να υποχωρήσεις στα εθνικά σου δίκαια- ούτε καν τέτοια πιθανότητα. Ξανά, επειδή εγώ θέλω να ερμηνεύω καλόπιστα αυτά που γράφει ένας πρώην Πρωθυπουργός, νομίζω ότι το βάρος πρέπει να πέσει στο ότι το 1999 υπήρχε απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που έλεγε ότι για να ξεκινήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Τουρκία, αυτή έπρεπε είτε να έχει λύσει τα θέματα της γειτονίας, είτε να αποδεχτεί την παραπομπή αυτών των θεμάτων στο Διεθνές Δικαστήριο. Και η κριτική που ασκεί εκεί ο κ. Σημίτης είναι στην επόμενη Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας που δεν δέχτηκε αυτός ο όρος να εφαρμοστεί κατά γράμμα, επιτρέποντας -λέει ο κ. Σημίτης- αυτά τα οποία ακολούθησαν.

Εγώ θα έλεγα σε αυτό το κομμάτι της κριτικής να μείνουμε. Δεν μπορώ να φανταστώ ότι ένας πρώην Πρωθυπουργός ζητά να γίνουν υποχωρήσεις. Αυτό που φαντάζομαι ότι θέλει, είναι λύση σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, που είναι η πάγια ελληνική άποψη.

Σ. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ: Φοβάστε την πιθανότητα πρόκλησης ενός θερμού επεισοδίου εντός της κυπριακής ΑΟΖ, Υπουργέ; Έχετε δημιουργήσει τις δυνάμεις, τις συμμαχίες, μέχρι και ο γαλλικός στόλος είναι ανοιχτά της Κύπρου. Με το χέρι στην καρδιά.

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Ακούστε, από πρόθεση θερμό επεισόδιο δεν πρόκειται να γίνει. Αυτό που πρέπει να αποκλείσουμε με κάθε τρόπο που έχουμε στη διάθεσή μας, είναι ατύχημα. Το ατύχημα, μπορεί να προκύψει όταν κλιμακώνεται η ένταση.

Σ. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ: Δεν μπορούμε να το αποφύγουμε, λέτε.

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Τι μπορούμε να κάνουμε όμως, μισό λεπτό. Μια κυβέρνηση δεν λέει ποτέ «δεν μπορώ να…», η κυβέρνηση πρέπει πάντοτε να κάνει αυτό που μπορεί, ώστε να μην. Και το κάνουμε. Τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, για τα οποία συζητάμε με την άλλη πλευρά, δεν είναι μέτρα για να λύσουμε τις διαφορές μας. Είναι για να αποκλιμακώσουμε την ένταση ώστε να αποκρούσουμε ακόμη και το ενδεχόμενο αυτό: από τυχαίο γεγονός να προκύψει κάτι εντελώς ανεπιθύμητο στο Αιγαίο.

Σ. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ: Οι σχέσεις Λευκωσίας – Αθήνας είναι σε εξαιρετικό επίπεδο, τουλάχιστον αυτό έχουμε εισπράξει εδώ από το ρεπορτάζ που κάνουμε ως εκπομπή συνομιλώντας με όλη την Κυπριακή Κυβέρνηση.

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Πάντα ήταν. Και εγώ προσωπικά θέλω να σας πω ότι με τον φίλο και συνάδελφο Νίκο Χριστοδουλίδη είμαστε σε τακτική επαφή και ό,τι έχουμε πετύχει, από κοινού το έχουμε πετύχει. Σας λέω, χωρίς να γίνομαι αναλυτικότερος, ότι έχουμε εξασφαλίσει και από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης στα επικείμενα Συμβούλια και των Υπουργών Εξωτερικών και των Αρχηγών, ό,τι χρειάζεται απέναντι στις κλιμακούμενες προκλήσεις της Τουρκίας.

Σ. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ: Είμαστε έτοιμοι δηλαδή να είμαστε κοντά στους Κύπριους αδελφούς μας, αν γίνει το ατύχημα στην Κυπριακή ΑΟΖ;

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Ποτέ δεν ήμασταν μακριά, έχουμε απόλυτη συναντίληψη και κοινή χάραξη στρατηγικής και, όπως βλέπετε, δεν είμαστε μόνο εμείς και οι Κύπριοι. Έχουμε πετύχει αυτά τα τριμερή σχήματα συνεργασίας που έχουμε, με χώρες από το Ισραήλ μέχρι την Αίγυπτο και τον Λίβανο και την Ιορδανία, με αιχμή όμως τη συνεργασία που έχουμε με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, να έχουμε ενισχύσει καθοριστικά τη διπλωματική μας θέση στην ανατολική Μεσόγειο. Και η πρόθεση των Αμερικανών να συμμετέχουν ως 3+1 σε αυτά τα σχήματα, τι δείχνει; Ότι αντιλαμβάνονται ότι η Ελλάδα δεν είναι απλώς σταθερή Δημοκρατία. Εξάγει τη σταθερότητά της στην περιοχή. Και γι' αυτό τον λόγο, βρισκόμαστε στο καλύτερο από ποτέ επίπεδο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, γιατί υπάρχει μια συναντίληψη συμφερόντων και επειδή έχουμε πάψει να είμαστε και κράτος – πελάτης. Ακριβώς επειδή έχουμε σύμπτωση συμφερόντων, έχουμε αυτό το πολύ καλό επίπεδο. Όχι επειδή κάνουμε -όπως μας κατηγορούν πολλές φορές- ό,τι θέλουν οι σύμμαχοί μας.