Κυριακή, 9 Μαΐου 2021
greek english french
Αρχική arrow Εξωτερική Πολιτική arrow Παγκόσμια Ζητήματα arrow Καταπολέμηση Εμπορίας Ανθρώπων

Καταπολέμηση Εμπορίας Ανθρώπων

ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ (Γ.ΕΘ.ΕΙΣ)


Ι. Αποστολή και Νομικό Πλαίσιο Γ.ΕΘ.ΕΙΣ.

Το Γ.ΕΘ.ΕΙΣ είναι αρμόδιο για την εκπόνηση, το συντονισμό και την εφαρμογή εθνικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση του φαινομένου στο επίπεδο της πρόληψης, της καταστολής και δίωξης των δραστών, αλλά και της προστασίας και αρωγής των θυμάτων. Εκπροσωπεί τη χώρα στο Δίκτυο Εθνικών Εισηγητών της Ε.Ε. και σε Διεθνείς Οργανισμούς που δραστηριοποιούνται σε ζητήματα καταπολέμησης της Εμπορίας Ανθρώπων (ΟΑΣΕ/ΣτΕ/ΟΗΕ) και είναι υπεύθυνο για τη σύνταξη εθνικών εκθέσεων και ερωτηματολογίων προς τους ανωτέρω οργανισμούς, ενώ μεριμνά επίσης και για τη συλλογή στοιχείων για εκθέσεις τρίτων χωρών, όπως η ετήσια έκθεση “Trafficking in Persons (TIP) Report του State Department”. Το Γραφείο συμμετέχει, επίσης, ως συνεργαζόμενος εταίρος σε ευρωπαϊκά και συγχρηματοδοτούμενα έργα που προάγουν την αποστολή του στην πρόληψη και καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων.

Το εθνικό νομικό πλαίσιο για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων είναι πλήρως εναρμονισμένο με τις σχετικές διεθνείς και ευρωπαϊκές συμβάσεις και οδηγίες. Ειδικότερα, η  χώρα μας έχει επικυρώσει τις συμβάσεις των Η.Ε. (Ν. 3875/2010 - Κύρωση και εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά του Διεθνικού Οργανωμένου Εγκλήματος και των τριών Πρωτοκόλλων αυτής) και του Συμβουλίου της Ευρώπης (Ν. 4216/2013-Σύμβαση του ΣτΕ για Δράση Εναντίον της Εμπορίας Ανθρώπων) και έχει ενσωματώσει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/36. Σε συνέχεια της ενσωμάτωσης της Ευρωπαϊκής Οδηγίας στο εθνικό νομικό πλαίσιο με τον Ν.4198/2013 (Περί Πρόληψης και Καταπολέμησης της Εμπορίας Ανθρώπων και Προστασίας των Θυμάτων αυτής), το Υπουργείο Εξωτερικών επιτελεί τον ρόλο της εθνικής συντονιστικής αρχής Καταπολέμησης της Εμπορίας Ανθρώπων, μέσω του Γ.ΕΘ.ΕΙΣ. (Γραφείο Εθνικού Εισηγητή για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων).

ΙΙ. Εθνικό Σχέδιο Δράσης 2019 - 2023

Το Γ.ΕΘ.ΕΙΣ., λειτουργώντας ως Εθνική Συντονιστική Αρχή στο θέμα της καταπολέμησης της Εμπορίας Ανθρώπων, είναι επιφορτισμένο με την υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης (ΕΣΔ) 2019-2023. Το ΕΣΔ του Γ.ΕΘ.ΕΙΣ. αποτελεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσεων για την πρόληψη και την καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων και την προστασία και αρωγή των θυμάτων της. Οι προβλεπόμενες δράσεις δομούνται γύρω από 5 στρατηγικούς άξονες: 1) Πρόληψη, Ευαισθητοποίηση και Περιορισμός της Ευαλωτότητας, 2) Εκπαίδευση και Κατάρτιση Ανθρώπινου Δυναμικού και ανάπτυξη Θεσμικού πλαισίου, 3) Προστασία, Αρωγή, Κοινωνική επανένταξη των Θυμάτων,     4) Δίωξη εγκλημάτων εμπορίας ανθρώπων και Απονομή Δικαιοσύνης, και 5) Προώθηση της συνέργειας μεταξύ αρμόδιων Εθνικών και Διεθνών φορέων.

Σε συνεργασία με την επιτελική δομή ΕΣΠΑ του Υπουργείου Εξωτερικών, επίκειται η προκήρυξη στοχευμένων δράσεων οι οποίες θα συμβάλλουν στους στρατηγικούς στόχους του Ε.Π. «Μεταρρύθμιση Δημόσιου Τομέα 2014-2020», στο πλαίσιο του συντονισμού του κυβερνητικού έργου και των δημοσίων φορέων για την ανάπτυξη και την παρακολούθηση της εφαρμογής των δημόσιων πολιτικών, και ειδικότερα στον τομέα της καταπολέμησης της Εμπορίας Ανθρώπων.

ΙΙΙ. Δράσεις Πρόληψης και Καταπολέμησης της Εμπορίας Ανθρώπων:

1) Εθνικός Μηχανισμός Αναφοράς (Ε.Μ.Α.). Βασική προτεραιότητα του Γ.ΕΘ.ΕΙΣ. αποτέλεσε η δημιουργία του Εθνικού Μηχανισμού Αναφοράς και Παραπομπής Θυμάτων και πιθανών Θυμάτων Εμπορίας Ανθρώπων (Ε.Μ.Α.). Ο Ε.Μ.Α. αποτελεί ένα διεθνώς αναγνωρισμένο συνεργατικό «εργαλείο» αναφοράς, μέσω του οποίου, συναρμόδιοι κρατικοί φορείς,  διεθνείς οργανισμοί και ανθρωπιστικές οργανώσεις συντονίζουν τις ενέργειες ταυτοποίησης, παραπομπής και αρωγής για την έμπρακτη προστασία θυμάτων και πιθανολογούμενων θυμάτων εμπορίας ανθρώπων. Ο Ε.Μ.Α. συστάθηκε επίσημα τον Σεπτέμβριο του 2016 (ΦΕΚ 3003/2016) και συνιστά πλέον το εθνικό ‘εργαλείο’ συγκέντρωσης των απαραίτητων στοιχείων εντοπισμού και προστασίας θυμάτων, λειτουργώντας παράλληλα ως το πλαίσιο για την ανάπτυξη σταθερής συνεργασίας μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων εταίρων. Το Γ.ΕΘ.ΕΙΣ. εποπτεύει τον Ε.Μ.Α., ενώ το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ε.Κ.Κ.Α.) έχει αναλάβει τη διαχειριστική μέριμνα του Μηχανισμού. Ο Ε.Μ.Α. διαθέτει σημεία επαφής από κάθε συναρμόδιο Υπουργείο, καθώς επίσης και από τους εμπλεκόμενους στο πεδίο διεθνείς Οργανισμούς και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Η διεύρυνση του Μηχανισμού με τη συμμετοχή φορέων, όπως η Υπηρεσία Υποδοχής & Ταυτοποίησης, η Υπηρεσία Ασύλου, το  ΣΕΠΕ, τα νοσοκομεία  και η τοπική αυτοδιοίκηση, που έχουν ευρύτερη πρόσβαση σε ευάλωτες ομάδες-στόχους για τα κυκλώματα εκμετάλλευσης, αποτελεί σημαντικό βήμα προς την πραγματική αποτύπωση του φαινομένου της Εμπορίας Ανθρώπων και την ανάλογη αντιμετώπισή του.

2) Εκπαιδεύσεις: Το Γ.ΕΘ.ΕΙΣ. προωθεί και επιβλέπει με τη συνεργασία διεθνών και εγχώριων εταίρων την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και ειδικών προγραμμάτων κατάρτισης δημοσίων υπαλλήλων και επαγγελματιών πρώτης γραμμής επί της νομοθεσίας, καθώς και επί θεμάτων προστασίας και υποστήριξης των θυμάτων.  Σημαντικές εκπαιδεύσεις επαγγελματιών πεδίου έχουν ήδη υλοποιηθεί από το Ινστιτούτο Επιμόρφωσης (ΙΝ.ΕΠ.) του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης, αλλά και από διεθνείς οργανισμούς, όπως το Γραφείο Η.Ε. για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα (UNODC).


3) Εκστρατείες Κοινωνικής Αφύπνισης και Ευαισθητοποίησης: Το Γ.ΕΘ.ΕΙΣ αναλαμβάνει πρωτοβουλίες  ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του ευρύτερου κοινού με στόχο τη μείωση της «Ζήτησης» για υπηρεσίες και προϊόντα που προέρχονται από θύματα Εμπορίας & Εκμετάλλευσης Ανθρώπων, καθώς και την αντιμετώπιση της «κουλτούρας της ατιμωρησίας». Η πολύ-θεματική εκστρατεία κοινωνικής ευαισθητοποίησης «Break the Chain», που πραγματοποιήθηκε με τη μορφή Φεστιβάλ για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 2015, με αφορμή την Πανευρωπαϊκή Ημέρα Καταπολέμησης της Εμπορίας Ανθρώπων, και έχει πλέον θεσμοθετηθεί, διέπεται από την ιδέα συ-στράτευσης του πολιτισμού και της τέχνης με την κοινωνική αφύπνιση και δράση, με  στόχο να φωτιστούν οι πολλές και διαφορετικές οπτικές του φαινομένου της Εμπορίας Ανθρώπων.

Υπάρχει επίσης, συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας σχετικά με τον σχεδιασμό παρεμβάσεων στα σχολεία για την εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση μαθητών και γονέων πάνω στα ανθρώπινα δικαιώματα. Ενδεικτικά, υλοποιήθηκε πρόγραμμα κατάρτισης 200 εκπαιδευτικών σε συνεργασία με το Συμβούλιο της Ευρώπης και το Υπουργείο Παιδείας (“Human Rights for Beginners”), με βασικό κείμενο αναφοράς τους τρεις τόμους του Πλαισίου Αναφοράς Ικανοτήτων για το Δημοκρατικό Πολιτισμό (Reference Framework of Competences for Democratic Culture-RFCDC) του Συμβουλίου της Ευρώπης. Επίσης, βρίσκεται σε επεξεργασία πρόγραμμα κατάρτισης εκπαιδευτικών σε συνεργασία με τον UNODC στο οποίο θα περιλαμβάνεται και υλικό συμπεριληπτικής σεξουαλικής εκπαίδευσης και αναπαραγωγικής υγείας.
Επιπρόσθετα, ο Εθνικός Εισηγητής έχει οριστεί ως εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών στην Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ).

4) Κοινοβουλευτική Επιτροπή για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων: Το 2016, συστάθηκε η Κοινοβουλευτική Υπο-Επιτροπή για την Καταπολέμηση της Εμπορίας και της Εκμετάλλευσης Ανθρώπων, η οποία λειτουργεί  στο πλαίσιο της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ισότητας, Νεολαίας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, και υπό τον συντονισμό του Γ.ΕΘ.ΕΙΣ.. Η ειδική συνεδρίαση τριών κοινοβουλευτικών Επιτροπών (της Υποεπιτροπής για την Καταπολέμηση της Εμπορίας και της Εκμετάλλευσης Ανθρώπων, της Διαρκούς Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων, και της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης) με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα του Ο.Η.Ε. κατά της Εμπορίας Ανθρώπων στις 30 Ιουλίου 2020 συνδιοργανώθηκε από το Γ.ΕΘ.ΕΙΣ. και εξέπεμψε ένα ισχυρό μήνυμα δέσμευσης της ελληνικής πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας στη μάχη κατά της Εμπορίας Ανθρώπων. Τη συνεδρίαση τίμησαν με την παρουσία τους η Πρόεδρος της Δημοκρατίας η οποία απηύθυνε χαιρετισμό, ο Πρωθυπουργός, ο Πρόεδρος της Βουλής, τέσσερις συναρμόδιοι Υπουργοί, καθώς και Γενικοί Γραμματείς των Υπουργείων.

5) Συνεργασίες (Partnerships): Το Γ.ΕΘ.ΕΙΣ. έχει την ευθύνη της προώθησης και της υποστήριξης συνεργασιών με στόχο την πρόληψη και την καταστολή του φαινομένου της Εμπορίας Ανθρώπων. Συνεργασίες προωθούνται σε πολλαπλά επίπεδα: μεταξύ Εθνικών φορέων, μεταξύ Εθνικών φορέων και φορέων της κοινωνίας των πολιτών, μεταξύ Εθνικών και Ευρωπαϊκών φορέων, μεταξύ Εθνικών φορέων και φορέων άλλων Κρατών-Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και μεταξύ Εθνικών και Διεθνών φορέων και οργανισμών.

Ενδεικτικά αναφέρουμε i) το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ Γ.ΕΘ.ΕΙΣ. και Περιφέρειας Αττικής, το οποίο θα οδηγήσει στην πρώτη περίπτωση υιοθέτησης της αρχής της «δέουσας επιμέλειας» στην Ελλάδα σε ό,τι αφορά την πρόληψη της Εμπορίας Ανθρώπων στην εφοδιαστική αλυσίδα και το σύστημα προμηθειών της, ii) το Μνημόνιο Συνεργασίας με το Κέντρο Μελετών Ασφαλείας (ΚΕ.ΜΕ.Α.) iii) το Πρωτόκολλο Συνεργασίας με το Δίκτυο Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης που στοχεύει στην πιστοποίηση των προμηθευτικών αλυσίδων των εταιριών ότι δεν εκμεταλλεύονται ανθρώπους, όπως επίσης και στην καλλιέργεια μιας καταναλωτικής συνείδησης μηδενικής ανοχής στην 'ζήτηση & προσφορά' τέτοιων ‘υπηρεσιών & προϊόντων’, iv) το Κοινό Σχέδιο Δράσης Γ.ΕΘ.ΕΙΣ. – Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (Δ.Ο.Μ.), το οποίο προβλέπει μια σειρά δράσεων εκπαίδευσης, κατάρτισης και ευαισθητοποίησης σε πολλές ομάδες-στόχους (πρόσφυγες-μετανάστες, προσωπικό ΔΟΜ, φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα), και v) το Πρωτόκολλο Αμοιβαίας Συνεργασίας με τον Οργανισμό ΚΜΟΠ - Κέντρο Κοινωνικής Δράσης και Καινοτομίας (KMOP) σχετικά με την ανάπτυξη συμπεριληπτικών υπηρεσιών στους τομείς υγείας, νομικής υποστήριξης και κοινωνικής μέριμνας προς μετανάστες/ριες, πρόσφυγες και αιτούντες/σες άσυλο επιζώντες/σες σεξουαλικής και έμφυλης βίας.

Μπορείτε να ακολουθήσετε τους λογαριασμούς μας στα social media

Facebook: Greek National Rapporteur on Trafficking in Human Beings
https://www.facebook.com/GreekNationalRapporteur/
Instagram: Greek National Rapporteur on THB (@greek_national_rapporteur_thb)
https://www.instagram.com/greek_national_rapporteur_thb/
Twitter: Greek National Rapporteur on THB (@greekrapporteur)
https://twitter.com/greekrapporteur

Τελευταία ενημέρωση Παρασκευή, 18 Δεκεμβρίου 2020