Συνάντηση Ασίας - Ευρώπης (Europe-Asia Meeting / ASEM)

Η «Συνάντηση Ασίας-Ευρώπης» (Asia-Europe Meeting, ASEM) αποτελεί διαδικασία διαλόγου και συνεργασίας ασιατικών και ευρωπαϊκών χωρών, τόσο σε επίπεδο τεχνικό, όσο και πολιτικής ηγεσίας, που στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: πολιτικό, οικονομικό και πολιτιστικό. Στόχος της συνεργασίας, η οποία εγκαινιάστηκε το 1996, είναι η ενίσχυση των σχέσεων των δύο περιοχών, βάσει αμοιβαίου σεβασμού και ισοτιμίας.

Το ASEM απαρτίζεται από 53 εταίρους: 30 ευρωπαϊκές και 21 ασιατικές χώρες, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Γραμματεία της ASEAN. Tα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, μαζί με τη Νορβηγία και την Ελβετία, συνθέτουν την Ευρωπαϊκή Ομάδα. Στην Ασιατική Ομάδα μετέχουν 21 χώρες, δηλαδή τα 10 κράτη-μέλη του ASEAN (Καμπότζη, Λάος, Μυανμάρ, Ταϋλάνδη, Μαλαισία, Σιγκαπούρη, Μπρουνέι, Ινδονησία, Φιλιππίνες, Βιετνάμ), καθώς και η Κίνα, η Μογγολία, το Καζακστάν, η Ιαπωνία, η Ν. Κορέα, η Ινδία, το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές, η Ρωσία, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία.

Ανά διετία συνέρχονται Υπουργικές Σύνοδοι, καθώς και Σύνοδοι Κορυφής. Σημειώνεται ότι η 13η Σύνοδος ΥΠΕΞ ASEM πραγματοποιήθηκε στην πρωτεύουσα της Μυανμάρ, Nay Pyi Taw (20-21.07.17) με θέμα «Strengthening Partnership for Peace and Sustainable Development». Η χώρα μας εκπροσωπήθηκε από τον Υφυπουργό Εξωτερικών κ. Ι. Αμανατίδη.

Η 12η Σύνοδος Υπουργών Εξωτερικών ASEM είχε πραγματοποιηθεί στο Λουξεμβούργο, στις 5 και 6 Νοεμβρίου 2015, με θέμα: «Working together for a sustainable and secure future». Τη χώρα μας εκπροσώπησε ο Υπουργός Εξωτερικών, κ. Ν. Κοτζιάς. Σημαντική καινοτομία, στο πλαίσιο της διαδικασίας του ASEM, αποτέλεσε η σύγκληση, για πρώτη φορά, της Διάσκεψης των Νέων Ηγετών (Young Leaders) που έλαβε χώρα την προτεραία της Συνόδου, υπό την αιγίδα του Ιδρύματος Ασίας- Ευρώπης (ASEF).

Κατά τη διάρκεια των τεσσάρων τελευταίων ετών, οι εταίροι του ASEM επιδεικνύουν ολοένα και αυξανόμενο ενδιαφέρον στην προώθηση της έννοιας της συνδεσιμότητας (connectivity), ως καθοριστικού πλέον παράγοντα για την ενίσχυση των σχέσεων Ασίας και Ευρώπης. Στο πλαίσιο αυτό, δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στην αναγκαιότητα σύστασης και βελτίωσης υφισταμένων δικτύων επικοινωνίας και υποδομών, στην ανάδειξη του σημαντικού ρόλου των θαλασσίων οδών και την εγκαθίδρυση συναφούς καθεστώτος ασφαλείας για την άνευ προσκομμάτων πραγμάτωση των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ Ασίας και Ευρώπης, στην προβολή της θεσμικής συνδεσιμότητας, καθώς και στην εντατικοποίηση των επαφών μεταξύ των πληθυσμών των δύο ηπείρων.

Στις 15-16 Ιουλίου 2016 πραγματοποιήθηκε στο Ουλάν Μπατόρ (Μογγολία) η 11η Σύνοδος Κορυφής ASEM, η οποία σηματοδότησε τη συμπλήρωση 20 ετών λειτουργίας του θεσμού. Τη χώρα μας εκπροσώπησε ο Υπουργός Εξωτερικών.

Η 12η Σύνοδος Κορυφής ASEM θα πραγματοποιηθεί στις 18-19 Οκτωβρίου 2018 στις Βρυξέλλες και η 14η Σύνοδος ΥΠΕΞ ASEM θα λάβει χώρα εντός του 2019 στην Ισπανία.

Δεν θα πρέπει να παραβλέπεται ότι οι χώρες που μετέχουν στη διαδικασία του ASEM αντιπροσωπεύουν το 62,5% του παγκόσμιου πληθυσμού και το 57% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Επίσης, ο όγκος των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ ΕΕ (συμπεριλαμβανομένων Νορβηγίας και Ελβετίας) και ασιατικών χωρών του ASEM υπερέβη, το 2012, το ποσό των 1,37 τρισεκατομμυρίων ευρώ.

Ο μόνος διαρκής θεσμός που λειτουργεί στο πλαίσιο του ASEM, και δη στον τρίτο πυλώνα του, είναι το Ίδρυμα Ασίας-Ευρώπης (Asia-Europe Foundation, ASEF). Το ASEF εδρεύει στη Σιγκαπούρη και λειτουργεί με χρηματοδότηση των κ-μ σε εθελοντική βάση, ενώ έχει ως κύριο στόχο την προώθηση των επαφών της κοινωνίας των πολιτών. To ASEM αποτελείται, ως προελέχθη, από δύο γεωγραφικές ομάδες, την Ευρωπαϊκή και την Ασιατική. Ρόλο συντονιστή στην πρώτη επιτελεί η ΕΥΕΔ, καθώς και η χώρα που ασκεί την εξάμηνη Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Ως προς την Ασιατική Ομάδα, ρόλο συντονιστή επιτελούν δύο ασιατικά κράτη που επιλέγονται από την ίδια την Ομάδα, σε ετήσια βάση. Ο Γενικός Γραμματέας του ΑSEAN (Ένωση Κρατών Νοτιοανατολικής Ασίας) προσκαλείται στις εργασίες των Συνόδων του ASEM.

Κατά τη διάρκεια του Asia-Europe Cooperation Forum (AECF 2000), κωδικοποιήθηκαν οι ισχύοντες κανόνες λειτουργίας του ASEM. Σύμφωνα με αυτούς, τα ενδιαφερόμενα για ένταξη κράτη υποβάλλουν αίτημα σε μία από τις Ομάδες, η οποία αποφασίζει για την ένταξη ή μη στους κόλπους της. Μετά από θετική απόφανση σε επίπεδο Ομάδας, η τελική απόφαση λαμβάνεται με διαδικασία συναίνεσης, από τη Σύνοδο Κορυφής. Το Καζακστάν και η Κροατία κατέστησαν επισήμως μέλη κατά τη Σύνοδο Κορυφής του ASEM, που συνήλθε τον Οκτώβριο 2014 στο Μιλάνο.

Η Διακοινοβουλευτική Συνάντηση Ασίας–Ευρώπης (Asia-Europe Parliamentary Partnership - ASEP) αποτελεί μέρος της διαδικασίας του ASEM. Η λειτουργία της αποσκοπεί στην πραγματοποίηση επαφών μεταξύ εκπροσώπων των Κοινοβουλίων από τις δύο ηπείρους, προς το σκοπό περαιτέρω προώθησης των σχέσεων μεταξύ των ευρωπαϊκών και των ασιατικών χωρών. Οι Συναντήσεις του ASEP πραγματοποιούνται ανά δύο έτη, εναλλακτικώς στην Ασία και την Ευρώπη, προ της καθορισθείσας Συνόδου Κορυφής του ASEM.