Ελληνική ιθαγένεια

Σύνοψη

Η ελληνική ιθαγένεια βασίζεται κατά κύριο λόγο στην καταγωγή από Έλληνα γονέα. Μπορεί να γίνει αίτηση απόκτησης ελληνικής ιθαγένειας βασισμένη και σε παππού/γιαγιά ή προπάππου/προγιαγιά, εφόσον τεκμηριώνεται επαρκώς η γραμμή καταγωγής τους.

Η αίτηση για ελληνική ιθαγένεια ξεκινάει από τις αρμόδιες Προξενικές Αρχές, εντός της κατά τόπον αρμοδιότητάς τους. H διαδικασία διέπεται, πρωτίστως, από τον Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας (Ν. 1438/1984) και από μεταγενέστερη νομοθεσία, ιδίως από τον Ν. 3284/2004.

Οι Ελληνικές Προξενικές Αρχές δεν αποφασίζουν για ζητήματα ιθαγένειας. Ο ρόλος τους είναι να αξιολογούν κάθε υπόθεση, να παρέχουν καθοδήγηση, να ελέγχουν τα δικαιολογητικά και να διαβιβάζουν τις αιτήσεις στις αρμόδιες αρχές στην Ελλάδα. Η τελική απόφαση επαφίεται στον εκάστοτε αρμόδιο Δήμο και το Υπουργείο Εσωτερικών.

Γενικές Πληροφορίες

Η ελληνική ιθαγένεια συνιστά εγγενές νόμιμο δικαίωμα των ατόμων που έχουν τουλάχιστον έναν Έλληνα γονέα. Το δικαίωμα αυτό υφίσταται εκ του νόμου· ωστόσο, αναγνωρίζεται επισήμως μόνο κατόπιν εγγραφής σε Δημοτολόγιο Δήμου ή Κοινότητας του Ελληνικού Κράτους. Η εγγραφή αυτή αποτελεί, επομένως, τη νομική βάση για την αναγνώριση, καθώς και την απόδειξη της ελληνικής ιθαγένειας. Η ληξιαρχική πράξη γέννησης δεν ισοδυναμεί με δημοτολογική εγγραφή, ούτε συνεπάγεται κατ’ ανάγκην ότι ο πρόγονος πράγματι έχει εγγραφεί σε ελληνικό Δημοτολόγιο, δεδομένου ότι η γέννηση στην Ελλάδα δε συνεπάγεται αυτοδικαίως ελληνική ιθαγένεια. Κατά συνέπεια, οι αιτούντες υποχρεούνται να προσκομίσουν αποδεικτικό εγγραφής του Έλληνα γονέα σε Δήμο ή Κοινότητα του Ελληνικού Κράτους. Μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν η αίτηση βασίζεται σε καταγωγή από Έλληνα παππού/γιαγιά ή προπάππου/προγιαγιάς, μπορεί να ληφθούν υπόψη εναλλακτικά αποδεικτικά στοιχεία ελληνικής καταγωγής, όπως η εγγραφή σε Μητρώο Αρρένων, ληξιαρχικές πράξεις, παλαιά ελληνικά διαβατήρια ή άλλα σχετικά έγγραφα. Οι προϋποθέσεις  αυτές εξετάζονται κατά περίπτωση από τις αρμόδιες αρχές.

Για τα άτομα που διαμένουν στο εξωτερικό, λοιπόν, η διαδικασία εκκινείται μέσω της αρμόδιας Ελληνικής Προξενικής Αρχής, η οποία αποτελεί το βασικό σημείο επικοινωνίας για τους αιτούντες εκτός Ελλάδος. Το Προξενείο παραλαμβάνει και εξετάζει την αίτηση, παρέχει καθοδήγηση ως προς την εφαρμοστέα νομική διαδικασία, ελέγχει τα δικαιολογητικά και διαβιβάζει τον πλήρη φάκελο στις αρμόδιες αρχές στην Ελλάδα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το Προξενείο, επίσης, διενεργεί συνεντεύξεις ή ζητεί συμπληρωματικά δικαιολογητικά προς υποστήριξη της αίτησης. Πρέπει, ωστόσο, να τονιστεί ότι το Προξενείο δεν αποφαίνεται επί της ιθαγένειας. Η τελική απόφαση ανήκει στους αρμόδιους Δήμους και στο Υπουργείο Εσωτερικών.

Ο Νόμος ορίζει περισσότερες κατηγορίες απόκτησης ελληνικής ιθαγένειας, επομένως, κάθε υπόθεση πρέπει να αξιολογείται προσεκτικά, προκειμένου να προσδιορίζεται η ορθή νομική βάση και η εφαρμοστέα διαδικασία. Το Προξενείο διενεργεί αυτή την αρχική αξιολόγηση και, για να το πράξει αποτελεσματικά, πρέπει να διαθέτει ακριβείς πληροφορίες τόσο για τον αιτούντα όσο και για τον Έλληνα πρόγονό του. Για τον λόγο αυτό, οι αιτούντες οφείλουν να προβαίνουν σε προηγούμενη έρευνα προτού επικοινωνήσουν με το Προξενείο.

Τέλος, επειδή η κατά τόπον αρμοδιότητα του κάθε Προξενείου εξαρτάται από την κατηγορία της αίτησης, το πρώτο βήμα θα πρέπει πάντοτε να είναι η επικοινωνία με το πλησιέστερο Ελληνικό Προξενείο στον τόπο κατοικίας του αιτούντος.

Για περαιτέρω πληροφόρηση όσον αφορά τις επιμέρους κατηγορίες για απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας, οι αιτούντες μπορούν να επισκέπτονται τον ιστότοπο του Εθνικού Μητρώου Διοικητικών Διαδικασιών  Αρχική σελίδα - Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών

Επικοινωνία