Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Αγαπητέ José Manuel,
Είναι πάντοτε χαρά μου να επισκέπτομαι την Ισπανία και αισθάνομαι ιδιαίτερη τιμή που βρίσκομαι σήμερα εδώ στη Μαδρίτη — μια πόλη εξαιρετικής ομορφιάς και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Και σε ευχαριστώ θερμά για την εγκάρδια υποδοχή και τη φιλοξενία σου.
Ήταν ιδιαίτερη τιμή μου να εργαστώ μαζί σου τα τελευταία χρόνια, καθώς μοιραζόμαστε ένα κοινό όραμα για την Ευρώπη και για τις χώρες μας.
Επιτρέψτε μου, εξ αρχής, εκ μέρους της Ελληνικής Κυβέρνησης, να εκφράσω τα ειλικρινή συλλυπητήριά μας για τα τραγικά σιδηροδρομικά δυστυχήματα. Η Ελλάδα στέκεται πλήρως αλληλέγγυα στην Ισπανία και τον ισπανικό λαό σε αυτή τη δύσκολη στιγμή.
Η Ελλάδα και η Ισπανία έχουν κοινές αντιλήψεις ως προς τις σύγχρονες παγκόσμιες προκλήσεις και ισχυρές βάσεις πάνω στις οποίες οικοδομούμε τις διεθνείς μας σχέσεις.
Η γεωγραφία μας διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των πολιτικών μας. Ως μεσογειακά κράτη με εκτεταμένες ακτογραμμές και μακραίωνες ναυτικές παραδόσεις, αντιμετωπίζουμε παρόμοιες προκλήσεις στην ευρύτερη γειτονιά μας και φέρουμε κοινή ευθύνη για τη σταθερότητα και τη συνεργασία στην περιοχή.
Συνδεόμαστε επίσης από μια παράλληλη ιστορική πορεία. Και οι δύο χώρες μας απελευθερώθηκαν από δικτατορικά καθεστώτα και εδραιώθηκαν ως φιλελεύθερες δημοκρατίες τη δεκαετία του 1970, επιλέγοντας τη στρατηγική πορεία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ.
Ερχόμενος στη Μαδρίτη λίγο μετά την επίσκεψή μου στη Νέα Υόρκη, όπου είχα συναντήσεις στα Ηνωμένα Έθνη και το Συμβούλιο Ασφαλείας, καθώς και με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, είμαι πεπεισμένος — όπως και ο Ισπανός ομόλογός μου — ότι η υπεράσπιση της πολυμέρειας, η προάσπιση του Διεθνούς Δικαίου και η διαφύλαξη των αρχών του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ είναι κρισιμότερες από ποτέ άλλοτε.
Η σημερινή μας συνάντηση αντικατοπτρίζει τη δυναμική των ελληνο-ισπανικών σχέσεων. Πραγματοποιείται σε συνέχεια της επίσκεψης του Έλληνα Πρωθυπουργού στην Ισπανία και μόλις οχτώ μήνες μετά τη δική σου επίσκεψη στην Αθήνα. Είχα την τιμή να σε υποδεχθώ στο Υπουργείο Εξωτερικών. Αυτό αποδεικνύει έμπρακτα την κοινή μας βούληση για εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ ομονοούντων εταίρων και συμμάχων.
Συζητήσαμε για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην παρούσα ιστορική συγκυρία. Συμφωνήσαμε για την ανάγκη ενός αποφασιστικού άλματος προς τη στρατηγική αυτονομία, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι υφιστάμενες προκλήσεις και να μειωθούν οι εξαρτήσεις στους κρίσιμους τομείς της ενέργειας, της τεχνολογίας και της άμυνας.
Ως μεσογειακές χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, έχουμε κοινή οπτική. Θα ήθελα να αναφερθώ στη δήλωση του Ισπανού Πρωθυπουργού για το όραμα μιας «Ευρώπης 360 μοιρών» — μιας Ευρώπης που στρέφει την προσοχή και το στρατηγικό της ενδιαφέρον ισότιμα σε όλες τις περιφέρειές της, συμπεριλαμβανομένου του Νότου.
Ως Μεσογειακές χώρες, επίσης, χαιρετίζουμε την υιοθέτηση του Συμφώνου για τη Μεσόγειο στη Βαρκελώνη, τον περασμένο Νοέμβριο, ένα ορόσημο όσον αφορά τις σχέσεις της ΕΕ με τους Νότιους Γείτονές της.
Μια ισχυρότερη και πιο ανθεκτική Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να είναι και μια διευρυμένη Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό, υποστηρίζουμε σθεναρά την επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας των Δυτικών Βαλκανίων. Ενόψει της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027, η Ελλάδα προτίθεται να παρουσιάσει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για τη στήριξη της ευρωπαϊκής προοπτικής των εταίρων μας στα Δυτικά Βαλκάνια.
Με τον Ισπανό ομόλογό μου ανταλλάξαμε επίσης απόψεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία, την κατάσταση στη Μέση Ανατολή —ιδίως στη Γάζα και στη Συρία— καθώς και για τις πρόσφατες εξελίξεις που αφορούν τη Γροιλανδία και τη Βενεζουέλα.
Όσον αφορά την Ουκρανία, η Ελλάδα στέκεται με συνέπεια αλληλέγγυα με την Ουκρανία που αντιστέκεται στον αναθεωρητισμό. Υποστηρίζουμε κάθε προσπάθεια που αποσκοπεί στον τερματισμό των εχθροπραξιών. Η Ουκρανία πρέπει να αποτελεί μέρος των διαπραγματεύσεων, ώστε να διασφαλιστεί μια βιώσιμη ειρήνη, με πλήρη σεβασμό της κυριαρχίας της και με αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας που θα λειτουργούν αποτρεπτικά σε κάθε ενδεχόμενη μελλοντική επίθεση.
Στη Μέση Ανατολή, η Ελλάδα υποστηρίζει συστηματικά πρωτοβουλίες που φέρνουν την περιοχή πιο κοντά στη διαρκή ειρήνη και σταθερότητα.
Στο πνεύμα αυτό, υποστηρίξαμε σθεναρά το Ψήφισμα 2803 (2025) του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Χαιρετίζουμε την πρόοδο που έχει επιτευχθεί προς μια βιώσιμη εκεχειρία και την εφαρμογή του Σχεδίου Ειρήνης των 20 Σημείων για τη Γάζα, το οποίο ενέκρινε το Συμβούλιο Ασφαλείας.
Στο πλαίσιο αυτό, το μερικό άνοιγμα της συνοριακής διάβασης στη Rafah συνιστά όντως ένα θετικό βήμα στο πλαίσιο του Σχεδίου Ειρήνης, ωστόσο δεν είναι επαρκές. Περαιτέρω πρακτικά μέτρα απαιτούνται για την επανένωση οικογενειών και την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στους αμάχους.
Η επιστροφή της σορού του τελευταίου ομήρου στο Ισραήλ επίσης έγινε δεκτή με μεγάλη ανακούφιση και ανοίγει τον δρόμο για τη Δεύτερη Φάση — μια πραγματικά καθοριστική στιγμή.
Η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμβάλει ενεργά και υπεύθυνα στην επόμενη ημέρα στη Γάζα, σε στενή συνεργασία με την Παλαιστινιακή Εθνική Επιτροπή και την Παλαιστινιακή Αρχή, η οποία παραμένει ο νόμιμος εκπρόσωπος του παλαιστινιακού λαού και πρέπει να ενισχυθεί πολιτικά, οικονομικά και θεσμικά.
Όσον αφορά τη Συρία, χαιρετίζουμε τη συμφωνία που συνήφθη μεταξύ της συριακής μεταβατικής κυβέρνησης και των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων. Τονίζουμε τη σημασία της πλήρους εφαρμογής της συμφωνίας, της αυστηρής τήρησης της εκεχειρίας και της διασφάλισης των δικαιωμάτων όλων των Σύρων, συμπεριλαμβανομένου του κουρδικού πληθυσμού.
Αυτή η συμφωνία αποτελεί ένα βήμα προς μια ολοκληρωμένη και χωρίς αποκλεισμούς πολιτική μετάβαση. Ο πραγματικός πλούτος της Συρίας έγκειται στην πλουραλιστική κοινωνία της. Οι Σύροι από όλες τις εθνοτικές και θρησκευτικές κοινότητες πρέπει να προστατεύονται και τα δικαιώματά τους να γίνονται σεβαστά ανά πάσα στιγμή.
Αναφορικά με το Ιράν, παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις στη χώρα, μέσω και της Πρεσβείας μας στην Τεχεράνη. Η Ελλάδα επισημαίνει εκ νέου την ανάγκη αποκλιμάκωσης, διαλόγου και ειρηνικής επίλυσης της τρέχουσας κρίσης. Η διπλωματία πρέπει όντως να επικρατήσει.
Ως Σύμμαχοι του ΝΑΤΟ, ανταλλάξαμε επίσης απόψεις σχετικά με τις εξελίξεις στη Γροιλανδία.
Η Ελλάδα αναγνωρίζει την αυξανόμενη σημασία της ασφάλειας στην Αρκτική για τη διατλαντική σταθερότητα. Το μέλλον της Γροιλανδίας εναπόκειται στη Δανία και την ίδια την Γροιλανδία και οποιαδήποτε λύση πρέπει να διασφαλίζει την ενότητα και τη συνοχή εντός της Συμμαχίας.
Σχετικά με τη Βενεζουέλα, ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, η Ελλάδα ζήτησε τον καθολικό σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και των αρχών που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Έχουμε καταστήσει σαφές εδώ και καιρό ότι ο λαός της Βενεζουέλας έχει το νόμιμο και αναφαίρετο δικαίωμα να αποφασίζει για το μέλλον του, με πλήρη σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα και τις δημοκρατικές αρχές.
Αγαπητέ συνάδελφε,
Ως χώρες πρώτης γραμμής στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα και η Ισπανία παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στην Υποσαχάρια Αφρική, το Σαχέλ και το Σουδάν, όπου σοβαρές ανθρωπιστικές κρίσεις οδηγούν σε μεγάλες μετακινήσεις αθώων αμάχων.
Η παράτυπη μετανάστευση, την οποία αντιμετωπίζουμε επίσης στο πλαίσιο των MED5 και MED9, απαιτεί μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή απάντηση. Ενώ οι προετοιμασίες για την εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο προχωρούν, πρέπει να παραμείνουμε επικεντρωμένοι στις κεντρικές μας προτεραιότητες σε αυτό το ζήτημα: δίκαιη κατανομή βαρών, ενίσχυση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, αύξηση των αποτελεσματικών επιστροφών και ενίσχυση της συνεργασίας με σημαντικές τρίτες χώρες.
Όσον αφορά τις διμερείς μας σχέσεις, ανταλλάξαμε απόψεις για την περαιτέρω ενίσχυση της οικονομικής μας συνεργασίας, ιδίως στο εμπόριο, τις επενδύσεις και την ενέργεια, βασιζόμενοι στη θετική δυναμική που δημιουργήθηκε από την επιχειρηματική αποστολή που πραγματοποιήθηκε στη Μαδρίτη τον περασμένο Μάιο.
Πέρα από τους οικονομικούς δεσμούς, έχουμε επίσης δεσμευτεί να ενδυναμώσουμε την ήπια ισχύ μας, τον πολιτισμό και την εκπαίδευση, όπως ανέφερε μόλις ο αγαπητός φίλος. Αυτό είναι εμφανές από την παρουσία του Ινστιτούτου Cervantes στην Αθήνα και από τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας σε πολλά πανεπιστήμια σε όλη την Ισπανία.
Αγαπητέ José Manuel,
Σε ευχαριστώ για άλλη μια φορά για τη φιλοξενία. Ήταν μεγάλη μου τιμή να βρεθώ στη Μαδρίτη και να ανταλλάξουμε απόψεις.
Ευχαριστώ.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ονομάζομαι Πιέρρος Τζανετάκος, από την ελληνική Δημόσια Τηλεόραση. Νομίζω ότι είναι ένα ερώτημα και για τους δύο Υπουργούς. Με βάση την εξωτερική πολιτική του Donald Trump, μέχρι σήμερα, πιστεύετε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί και θα βρει modus vivendi, τουλάχιστον για τις βασικές ανάγκες της συμμαχίας με την Ουάσιγκτων; Το δεύτερο σημείο, παρακαλώ, είστε ικανοποιημένοι με την πρόοδο του σχεδίου Ευρωπαϊκής Αμυντικής Αυτονομίας; Ευχαριστώ.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να πω ότι η διατλαντική συνεργασία πρέπει να διατηρήσει τη δυναμική της. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι ο μεταπολεμικός κόσμος έχει εδραιωθεί στη βάση αυτής της διατλαντικής συνεργασίας. Είναι σημαντικό να τη διατηρήσουμε αποτελεσματική για την ειρήνη και την ευημερία στον κόσμο. Έχω την ελπίδα και είμαι πολύ αισιόδοξος ότι αυτή η δυναμική θα διατηρηθεί. Αυτό που η νέα αμερικανική κυβέρνηση μας έδωσε, ήταν το κίνητρο να επανεξετάσουμε ορισμένες από τις θεμελιώδεις ιδέες μας για την Ευρώπη και ιδιαίτερα το μέλλον και την αυτονομία της. Όσον αφορά την αυτονομία, μπορούμε να συζητήσουμε μόνο για τη στρατηγική αυτονομία που συνίσταται στην ύπαρξη ενός κοινού μηχανισμού αποτροπής. Την ιδέα ότι πρέπει να διευρύνουμε περαιτέρω την Ευρώπη προκειμένου να έχουμε μια μεγαλύτερη και ολοένα πιο συνεκτική Ευρώπη. Και φυσικά, πρέπει να δούμε το κοινό μας όραμα στην Ευρώπη, μέσα από μια σταθερή, στρατηγική, αναπτυξιακή πρόοδο που θα περιλαμβάνει όχι μόνο την ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ευρωπαϊκής ηπείρου, αλλά και ζητήματα που σχετίζονται με την κοινωνική συνοχή και άλλους παράγοντες που συνιστούν παγκόσμιες προκλήσεις, όπως η κλιματική κρίση και η κρίση επισιτιστικής ασφάλειας. Συνολικά, νομίζω ότι θα πρέπει να είμαστε ευχαριστημένοι με την πρόοδο που προσπαθούμε να σημειώσουμε στην Ευρώπη προκειμένου να γίνουμε πιο ανθεκτικοί, πιο αυτόνομοι, διατηρώντας παράλληλα σταθερές τις γέφυρες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, που πρέπει να διατηρηθούν στο μέλλον.
3 Φεβρουαρίου, 2026