Οικονομική Διπλωματία
Στρατηγική και Μηχανισμοί Εξωστρέφειας
Η Οικονομική Διπλωματία αποτελεί βασικό πυλώνα της σύγχρονης εξωτερικής πολιτικής στη σύγχρονη εποχή. Το Υπουργείο Εξωτερικών σχεδιάζει και υλοποιεί μία συνεκτική στρατηγική για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, προωθώντας την εξωστρέφεια των επιχειρήσεων και την προσέλκυση επενδύσεων, ενώ παράλληλα ενδυναμώνει τις διμερείς και πολυμερείς οικονομικές σχέσεις της Ελλάδας.
Θεσμικό Πλαίσιο και Στρατηγική
Η στρατηγική της Οικονομικής Διπλωματίας χαράσσεται από τον αρμόδιο Υφυπουργό Οικονομικής Διπλωματίας & Εξωστρέφειας και υλοποιείται από τη Γενική Γραμματεία Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων & Εξωστρέφειας. Υπό την εποπτεία της λειτουργούν:
- Η Β’ Γενική Διεύθυνση Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων: Αρμόδια για τον στρατηγικό σχεδιασμό και τον συντονισμό των δράσεωνσε διμερές επίπεδο, καθώς και της εκπροσώπησης της χώρας σε ευρωπαϊκή επίπεδο (στο πλαίσιο της Κοινής Εμπορικής Πολιτικής)και σε πολυμερείς οικονομικούς οργανισμούς (ΟΟΣΑ, ΠΟΕ, κτλ).
- Το Δίκτυο των Γραφείων Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων (Γραφεία ΟΕΥ): Τα Γραφεία ΟΕΥ, ως τμήματα των έμμισθων Αρχών Εξωτερικού, αποτελούν τους βασικούς διαύλους της οικονομικής διπλωματίας στις διεθνείς αγορές. Λειτουργούν ως γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ της ελληνικής επιχειρηματικής κοινότητας και των τοπικών αγορών, παρέχοντας εξειδικευμένη πληροφόρηση, αναλύσεις αγοράς και υποστήριξη για την υπέρβαση εμποδίων.Η δραστηριότητά τους προβάλλεται μέσω της Πύλης Agora, της κεντρικής ψηφιακής πλατφόρμας που παρέχει έρευνες αγοράς, οδηγούς "Doing Business" και πληροφορίες για επιχειρηματικές ευκαιρίες ανά χώρα. Επιπρόσθετα, η νέα ψηφιακή υπηρεσία MyOEYLive παρέχει σε ελληνικές εξωστρεφείς επιχειρήσεις, αλλά και αλλοδαπές επιχειρήσεις που ενδιαφέρονται να επενδύσουν στην Ελλάδα τη δυνατότητα πραγματοποίησης ψηφιακού ραντεβού με τα εξειδικευμένα στελέχη των κατά τόπους Γραφείων Ο.Ε.Υ..
- Διεθνής Αναπτυξιακή Συνεργασία
Μέσω της Ζ’ Γενικής Διεύθυνσης (Hellenic Aid), η Ελλάδα ασκεί πολιτική διεθνούς αναπτυξιακής και ανθρωπιστικής συνεργασίας, ενισχύοντας το διεθνές της αποτύπωμα και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.
Επιχειρησιακοί Φορείς και Υποστήριξη
Στον μηχανισμό εξωστρέφειας εντάσσονται κομβικοί εθνικοί φορείς που λειτουργούν υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εξωτερικών:
- Enterprise Greece (Ελληνική Εταιρεία Επενδύσεων & Εξωτερικού Εμπορίου Α.Ε.):Αποτελεί τον εθνικό φορέα για την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων και την προώθηση των εξαγωγών. Υλοποιεί ένα ευρύ φάσμα δράσεων, όπως τη διοργάνωση εθνικών περιπτέρων σε διεθνείς εκθέσεις και επιχειρηματικών αποστολών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, συμμετέχει σε διεθνείς εκδηλώσεις και fora, ενώ παρέχει υπηρεσίες εξατομικευμένης πληροφόρησης σε επενδυτές.
- Export Credit Greece (Ελληνική Εταιρεία Εξαγωγικών Πιστώσεων Α.Ε.): Παρέχει ασφάλιση πιστώσεων έναντι πολιτικών και εμπορικών κινδύνων, που συνδέονται με την εξαγωγική και επενδυτική δραστηριότητα των ελληνικών επιχειρήσεων καθώς και χρηματοοικονομικά εργαλεία για την ανάπτυξη της εξαγωγικής δραστηριότητας των ελληνικών επιχειρήσεων και τη διεθνοποίηση της ελληνικής οικονομίας. Επιπλέον, η εταιρεία παρέχει εξαγωγικές πιστώσεις και ασφαλιστική κάλυψη σε αλλοδαπές εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε έργα στρατηγικής σημασίας για την ελληνική οικονομία, ενισχύοντας έτσι την εξωστρέφεια των ελληνικών επιχειρήσεων και τη συμμετοχή τους σε μεγάλα διεθνή έργα.
Η Στρατηγική Εξωστρέφειας, η οποία καταγράφεται και στο Στρατηγικό Σχέδιο του Υπουργείου Εξωτερικών, υλοποιείται μέσω του συντονισμένου έργου των αρμόδιων Διευθύνσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, των Γραφείων ΟΕΥ, της Enterprise Greece και της Export Credit Greece, υπό τον συντονισμό της Γενικής Γραμματείας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας.
Στρατηγικό Σχέδιο Εξωστρέφειας 2026-2030
Το Στρατηγικό Σχέδιο Εξωστρέφειας 2026-2030 του Υπουργείου Εξωτερικών προσδιορίζει βασικούς άξονες και προτεραιότητες για την οικονομική εξωστρέφεια και την οικονομική διπλωματία. Έχει εγκριθεί από την Κυβερνητική Επιτροπή για την Εξωστρέφεια της Ελληνικής Οικονομίας και αποτελεί κεντρικό άξονα της Εθνικής Στρατηγικής Εξωστρέφειας.
Ο ετήσιος προγραμματισμός δράσεων εξωστρέφειας και οικονομικής διπλωματίας αποτυπώνεται στο Ετήσιο Πρόγραμμα Εξωστρέφειας.
Προώθηση Εξαγωγών
Οι εξαγωγικές δραστηριότητες των ελληνικών επιχειρήσεων υποστηρίζονται μέσω ποικίλων δράσεων του Υπουργείου Εξωτερικών. Ενδεικτικά αναφέρονται: η σύναψη διμερών και πολυμερών οικονομικών συμφωνιών και συνεργασιών της Ελλάδας με σειρά χωρών και οργανισμών αντίστοιχα, η συνεχής παροχή πληροφόρησης για αγορές εξωτερικού μέσω των Γραφείων ΕΟΥ, η διοργάνωση επιχειρηματικών αποστολών στο εξωτερικό, η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών σε διεθνείς εμπορικές εκθέσεις και σε εκπαιδευτικές δράσεις ενίσχυσης της εξωστρέφειάς τους κ.ά.
Πρωτεύοντα ρόλο στην προώθηση εξαγωγών ελληνικών προϊόντων σε αγορές του εξωτερικού διαδραματίζουν:
Τα Γραφεία ΟΕΥ, ως τμήματα των έμμισθων Αρχών Εξωτερικού του Υπουργείου Εξωτερικών, αποτελούν τους κύριους διαύλους οικονομικής και εμπορικής δικτύωσης της χώρας μας. Η σημασία τους είναι καθοριστική, καθώς λειτουργούν ως γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ της ελληνικής επιχειρηματικής κοινότητας και των τοπικών αγορών, παρέχοντας εξειδικευμένη πληροφόρηση, αναλύσεις αγοράς και υποστήριξη για την υπέρβαση γραφειοκρατικών ή άλλων εμποδίων. Μέσω της δικτύωσης τους με τοπικούς φορείς και επιχειρήσεις, διευκολύνουν τη σύναψη εμπορικών συνεργασιών και την προβολή των ελληνικών προϊόντων, ενισχύοντας ουσιαστικά την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας σε παγκόσμιο επίπεδο.
- Η Enterprise Greece (Ελληνική Εταιρεία Επενδύσεων & Εξωτερικού Εμπορίου Α.Ε.):
Αποτελεί τον εθνικό φορέα για την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων και την ενίσχυση των εξαγωγών υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εξωτερικών. Ως μέρος του μηχανισμού εξωστρέφειας, υλοποιεί ένα ευρύ πλέγμα δράσεων, όπως η διοργάνωση εθνικών περιπτέρων σε διεθνείς εκθέσεις και επιχειρηματικών αποστολών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, η συμμετοχή σε διεθνείς εκδηλώσεις και Φόρουμ, και η παροχή εξατομικευμένης πληροφόρησης σε ξένους επενδυτές, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της διεθνούς οικονομικής παρουσίας και εξωστρέφειας της χώρας.
- Η Export Credit Greece(Ελληνική Εταιρεία Εξαγωγικών Πιστώσεων Α.Ε.): H Ελληνική Εταιρεία Εξαγωγικών Πιστώσεων, εποπτευόμενη από τον Υφυπουργό Εξωτερικών για την Οικονομική Διπλωματία και Εξωστρέφεια και από τον Γενικό Γραμματέα Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας, παρέχει ασφάλιση πιστώσεων έναντι πολιτικών και εμπορικών κινδύνων, που συνδέονται με την εξαγωγική και επενδυτική δραστηριότητα των ελληνικών επιχειρήσεων καθώς και χρηματοοικονομικά εργαλεία για την ανάπτυξη της εξαγωγικής δραστηριότητας των εξαγωγικών επιχειρήσεων και τη διεθνοποίηση της ελληνικής οικονομίας. Επιπλέον, η εταιρεία παρέχει εξαγωγικές πιστώσεις και ασφαλιστική κάλυψη σε αλλοδαπές εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε έργα στρατηγικής σημασίας για την ελληνική οικονομία, ενισχύοντας έτσι την εξωστρέφεια των ελληνικών επιχειρήσεων και τη συμμετοχή τους σε μεγάλα διεθνή έργα.
Η ελληνική εξωστρέφεια το 2025, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, παρουσίασε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και ανάπτυξη. Η συνολική αξία των εξαγωγών ανήλθε στο υψηλό επίπεδο των 48,65 δισ. ευρώ, καταγράφοντας μικρή μείωση της τάξης του 2,8% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στην υποχώρηση των διεθνών τιμών των πετρελαιοειδών. Ιδιαίτερα θετική ήταν η πορεία των εξαγωγών αγαθών εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών, οι οποίες διαμορφώθηκαν περίπου στα 36 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 2%. Συνολικά, το μερίδιο των εξαγωγών στο ΑΕΠ της χώρας ενισχύθηκε περαιτέρω, προσεγγίζοντας το 45%.
Ενδεικτικές Δράσεις Προώθησης Εξαγωγών (2025-2026)
- Επιχειρηματικές Αποστολές στις χώρες του Κόλπου (Ντουμπάι & Ριάντ, Φεβρουάριος 2025): Συμμετοχή σε μεγάλες Διεθνείς Εκθέσεις με εστίαση στους κλάδους της υψηλής τεχνολογίας, της ενέργειας,των υποδομών και των κατασκευών, με συμμετοχή άνω των 50 ελληνικών εταιρειών.
- Ενισχυμένη Εθνική Παρουσία στη διεθνή έκθεση τροφίμων ANUGA (Κολωνία, Οκτώβριος 2025): Προβολή του ελληνικού brand "Greek Food" με έμφαση στα Ελληνικά Μεσογειακά τρόφιμα και τα οφέλη τους σε ένα υγιεινό τρόπο διατροφής.
- Διεθνής προβολή του ελληνικού τεχνολογικού οικοσυστήματος: Προγραμματισμένη σειρά στοχευμένων δράσεων σε Καναδά, Ισπανία, Πορτογαλία και Ντουμπάι για την ανάδειξη του ελληνικού οικοσυστήματος πληροφορικής και νεοφυών επιχειρήσεων.
- Πρόγραμμα στοχευμένων δράσεων για τους τομείς της ένδυσης και της Γουνοποιίας: Συμμετοχή στις 3 μεγαλύτερες παγκόσμιες εκθέσεις για τον κλάδο της γούνας σε Ασία, Ευρώπη, Αμερική και υλοποίηση δράσης πρόσκλησης αγοραστών από χώρες της Ασίας στη 51η Διεθνή Έκθεση Καστοριάς.
Προσέλκυση Επενδύσεων
Η προβολή της Ελλάδας σε δυνητικούς επενδυτές του εξωτερικού σχεδιάζεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Εξωτερικών. Στο πλαίσιο του συνολικού μηχανισμού εξωστρέφειας, η στρατηγική αυτή υλοποιείται από τα Γραφεία Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων (ΟΕΥ) και την Enterprise Greece. Η δραστηριότητα αυτή περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
- Εκδηλώσεις προβολής των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της Ελλάδας ως ελκυστικού επενδυτικού προορισμού στις χώρες-στόχους.
- Θεματικές ημερίδες που αφορούν συγκεκριμένους κλάδους προτεραιότητας, όπως ο τουρισμός και η ενέργεια.
- Διοργάνωση εθνικών περιπτέρων στις σημαντικότερες διεθνείς εκθέσεις και συνέδρια.
- Παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για την υποστήριξη και την επιτάχυνση συγκεκριμένων επενδυτικών σχεδίων.
Στατιστικά Στοιχεία Επενδύσεων 2025
Το επενδυτικό κλίμα παρέμεινε εξαιρετικά θετικό καθ' όλη τη διάρκεια του 2025. Οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) κατέγραψαν εισροές ύψους 11,4 δισ. ευρώ, με τους τομείς των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, της Πληροφορικής και των Logistics να απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των επενδυτικών εισροών. Παράλληλα, το 2025 εγκρίθηκαν από την Γενική Γραμματείας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας 22 στρατηγικές επενδύσεις, συνολικού προϋπολογισμού 3,9 δισ. ευρώ.
Ενδεικτικές Δράσεις Προσέλκυσης Επενδύσεων (2025-2026)
- Επενδυτικό Forum"Greece2.0 – Sustainable Future" (Λονδίνο, Μάιος 2025): Παρουσίαση των ευκαιριών στην πράσινη μετάβαση και την κυκλική οικονομία σε διεθνή θεσμικά χαρτοφυλάκια.
- Συμμετοχή στη Διεθνή Έκθεση Ακινήτων MIPIM 2026 (Κάννες): Προώθηση εμβληματικών επενδυτικών έργων που συνδυάζουν βιώσιμη αστική ανάπτυξη, τουρισμό υψηλής ποιότητας και διεθνείς επενδυτικές ευκαιρίες σε όλο το φάσμα της αγοράς ακινήτων.
- Συμμετοχή στην Διεθνή Έκθεση Wind Europe Annual Event 2026 (Απρίλιος 2026, Μαδρίτη): Παρουσίαση της επιτυχημένης πορείας της χώρας μας προς την πράσινη μετάβαση, προώθηση επενδύσεων στην αιολική ενέργεια και ενεργειακών υποδομών.
- Tech Show London 2026 - Data Centre World (Απρίλιος 2026): Ανάδειξη νέων επενδυτικών προοπτικών για την ανάπτυξη data centres, τεχνολογικών hubs και υποδομών ψηφιακής συνδεσιμότητας στην Ελλάδα με στόχο την ενίσχυση του ρόλου της χώρας ως περιφερειακού κόμβου για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.
Θεσμικό Πλαίσιο & Ασφάλεια - Μηχανισμός Ελέγχου Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (Νόμος 5202/2025 - ΦΕΚ Α’ 84):
Ο μηχανισμός αυτός διασφαλίζει ότι οι επενδύσεις σε τομείς κρίσιμης σημασίας (υποδομές, ενέργεια, τεχνολογία) ελέγχονται για λόγους εθνικής ασφάλειας ή δημόσιας τάξης, ευθυγραμμίζοντας την Ελλάδα με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
