Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Καλή σας μέρα.
Θα ξεκινήσουμε με το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας.
Αύριο 11 Φεβρουαρίου διεξάγεται το 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στην Άγκυρα.
Τον κ. Πρωθυπουργό θα συνοδεύουν:
• κ. Γιώργος Γεραπετρίτης, Υπουργός Εξωτερικών
• κ. Κυριάκος Πιερρακάκης, Υπουργός Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών
• κ. Τάκης Θεοδωρικάκος, Υπουργός Ανάπτυξης
• κα Σοφία Ζαχαράκη, Υπουργός Παιδείας Θρησκευμάτων & Αθλητισμού
• κ. Θάνος Πλεύρης, Υπουργός Μετανάστευσης & Ασύλου
• κ. Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, Υπουργός Προστασίας του Πολίτη
• κ. Γιάννης Κεφαλογιάννης, Υπουργός Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας
• κα Λίνα Μενδώνη, Υπουργός Πολιτισμού
• κ. Χρίστος Δήμας, Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών
• κ. Θεοχάρης Θεοχάρης, Υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για οικονομική διπλωματία
Τα θέματα, τα οποία αναμένεται να συζητηθούν είναι διμερείς σχέσεις και θέματα περιφερειακού και διεθνούς ενδιαφέροντος.
Ως προς τα διμερή, θα συζητηθούν θέματα που αφορούν στο μεταναστευτικό, σε θέματα συνεργασίας στον τομέα της πολιτικής προστασίας, η συνεργασία στον τομέα της οικονομίας και των εμπορικών συναλλαγών, η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και η συνεργασία σε θέματα πολιτισμού.
Ως προς τις περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις, οι συζητήσεις θα επικεντρωθούν στα θέματα της Μέσης Ανατολής, στο Ιράν και τις εξελίξεις στην Ουκρανία.
Σκοπός του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας είναι να αξιολογηθεί η πρόοδος της διμερούς συνεργασίας, δύο χρόνια μετά την Διακήρυξη των Αθηνών. Να παραμείνουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας για την αποσυμπίεση δυνητικών κρίσεων, να διατυπωθεί η κοινή πεποίθηση για συζήτηση διμερών θεμάτων και, βεβαίως, να γίνει ένας απολογισμός του ελληνοτουρκικού δομημένου διαλόγου και της λειτουργικής σχέσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Ως προς την επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών στη Νέα Υόρκη, από τις 27 έως 30 Ιανουαρίου.
Ο Υπουργός πραγματοποίησε παρέμβαση στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για τη Μέση Ανατολή και συμμετείχε σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης για τη θαλάσσια ασφάλεια.
Είναι, θεωρούμε, ιδιαίτερα σημαντικό η Ελλάδα - ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας για τη διετία 2025-2026 - να δίνει το παρών σε συνεδριάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, σε ανώτερο επίπεδο και μάλιστα σε θέματα που αφορούν άμεσα την ελληνική εξωτερική πολιτική, όπως είναι η Μέση Ανατολή, λόγω της γεωγραφικής της εγγύτητας, αλλά και λόγω των σχέσεων που διατηρεί με τις χώρες της περιοχής.
Θα επισημάνω δύο θέματα από την ομιλία του και την παρέμβασή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Ως προς την Γάζα, ξεκινάμε καταρχάς από την παραδοχή ότι η Ελλάδα τάσσεται υπέρ οποιασδήποτε πρωτοβουλίας που μπορεί να φέρει πιο κοντά την περιοχή στην διαρκή ειρήνη και σταθερότητα.
Υποστηρίξαμε, λοιπόν, το ολοκληρωμένο σχέδιο για τον τερματισμό της σύρραξης στην Γάζα και υπερψηφίσαμε το Ψήφισμα 2803 του Συμβούλιου Ασφαλείας.
Αναγνωρίζουμε, βεβαίως, την πρόοδο που έχει επιτευχθεί προς μια βιώσιμη εκεχειρία και την εφαρμογή του σχεδίου ειρήνης των 20 σημείων για τη Γάζα, το οποίο ενέκρινε το Συμβούλιο Ασφαλείας.
Η τελευταία εξέλιξη της επιστροφής της σορού του τελευταίου ομήρου στην οικογένειά του κλείνει ένα οδυνηρό κεφάλαιο για τις οικογένειες. Ανοίγει, επιπλέον, ο δρόμος για τη μετάβαση στη φάση 2 του ειρηνευτικού σχεδίου.
Ο Υπουργός επεσήμανε στο Συμβούλιο Ασφαλείας και στους συνομιλητές του ότι ο στόχος της Ελλάδας είναι σαφής: να συμβάλλουμε στην ειρήνευση στη Γάζα, στην προετοιμασία της επόμενης μέρας στη Γάζα, σε στενή συνεργασία με την Παλαιστινιακή Εθνική Επιτροπή και, βεβαίως, την Παλαιστινιακή Αρχή.
Σε ό,τι αφορά το Συμβούλιο Ειρήνης, όπως γνωρίζετε, η Ελλάδα προσεκλήθη από τον Αμερικανό Πρόεδρο, στις 16 Ιανουαρίου, να συμμετάσχει ως ιδρυτικό μέλος στο Συμβούλιο Ειρήνης. Ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και - όπως θα είδατε και τις δηλώσεις του Υπουργού Εξωτερικών - η Ελλάδα κινείται στο πλαίσιο του Ψηφίσματος 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο και υπερψήφισε.
Το Ψήφισμα καθορίζει το ότι το Συμβούλιο της Ειρήνης συνιστά ένα προσωρινό όργανο που αποσκοπεί στην ειρήνευση αποκλειστικά στη Γάζα. Άρα λοιπόν, αυτή η απόσταση που υφίσταται μεταξύ του Καταστατικού Χάρτη του Συμβουλίου της Ειρήνης και του Ψηφίσματος 2803 ήγειρε προβληματισμό και γι’ αυτό δεν συνυπέγραψε, δεν προσχώρησε στο καταστατικό του Συμβουλίου της Ειρήνης.
Σημειώνω ότι ένα από τα θέματα που συζήτησε με τον Marco Rubio, τον Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, κατά την τηλεφωνική τους συνομιλία ήταν και αυτό, ήταν δηλαδή η συμμετοχή της Ελλάδας στο Συμβούλιο της Ειρήνης (Board of Peace).
Στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας, η Ελλάδα έλαβε πρόσκληση από τις ΗΠΑ για τη συμμετοχή της στην εναρκτήρια συνεδρίαση του Συμβουλίου της Ειρήνης που θα λάβει χώρα στις 19 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτων. Η στάση μας αξιολογείται σε συνεργασία με εταίρους και συμμάχους. Θα απαντήσουμε άμεσα.
Σε ό,τι αφορά στη Συρία, η Ελλάδα, όπως επεσήμανε και ο Υπουργός, στέκεται στο πλευρό της Συρίας και προσφέρει τη στήριξή της τόσο σε διμερές επίπεδο, όσο και υπό την ιδιότητά της ως κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Αναγνωρίζεται η πρόοδος που έχει επιτευχθεί. Χαιρετίσαμε τη σύναψη της τελευταίας Συμφωνίας μεταξύ της συριακής μεταβατικής κυβέρνησης και των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων. Και τονίσαμε τη σημασία της πλήρους εφαρμογής της Συμφωνίας και της εκεχειρίας και της διασφάλισης των δικαιωμάτων όλων των Σύρων ανεξαιρέτως, συμπεριλαμβανομένων και του κουρδικού πληθυσμού.
Κατά τη συνάντηση που είχε ο Υπουργός στη Νέα Υόρκη με τον Γενικό Γραμματέα Ηνωμένων Εθνών, τον κύριο Gutteres, η Συρία ήταν ένα από τα θέματα που συζήτησε και επανέλαβε τη θέση μας, ότι χαιρετίζουμε τις διαβεβαιώσεις της συριακής μεταβατικής κυβέρνησης περί προσήλωσης στο Διεθνές Δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας, όμως θα πρέπει τα δικαιώματα των Σύρων, κάθε εθνοτικής και θρησκευτικής καταγωγής, να προστατεύονται απολύτως.
Αναφορικά με τη συνάντηση που είχε ο Υπουργός Εξωτερικών με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Όπως γνωρίζετε, τα θέματα που συζήτησαν ήταν το Κυπριακό, η Λιβύη, η Συρία και η θέση της Ελλάδας αναφορικά με τα Ηνωμένα Έθνη, το πολυμερές σύστημα, την πολυμέρεια, γενικότερα στη θέση μας σε ό,τι αφορά το μέλλον των Ηνωμένων Εθνών.
Ως προς το Κυπριακό, ο Υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε την υποστήριξη της Ελλάδας στις προσπάθειες που καταβάλλει ο Γενικός Γραμματέας - και η Προσωπική Απεσταλμένη - για το Κυπριακό και, βεβαίως, εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συνέχιση της διπλωματικής κινητικότητας στο Κυπριακό και για το γεγονός ότι βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα του Γενικού Γραμματέα. Το 2025 πραγματοποιήθηκαν δύο άτυπες συναντήσεις σε διευρυμένο σχήμα για το Κυπριακό. Και βεβαίως, όλα αυτά αποτελούν κάποια σημαντικά βήματα για τη δημιουργία αυτών των προϋποθέσεων για την επανεκκίνηση των συνομιλιών. Το ίδιο διάστημα - τις ημέρες που βρισκόταν ο Υπουργός Εξωτερικών στην Νέα Υόρκη - επετεύχθη και η ανανέωση της εντολής της ειρηνευτικής δύναμης των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό (UNFICYP).
Η Ελλάδα, ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, κατέβαλε, σε απόλυτη σύμπνοια με την Κυπριακή Δημοκρατία, εργώδεις προσπάθειες για την επίτευξη της ανανέωσης της εντολής για τους επόμενους 12 μήνες κατά τη διεξαγωγή των διαβουλεύσεων. Αυτή τη φορά η απόφαση δεν ήταν ομόφωνη. Έτσι, υπήρχαν δύο κράτη, τα οποία απείχαν, το Πακιστάν και η Σομαλία. Ωστόσο, έχουμε τη θετική εξέλιξη. Έχουμε ένα θετικό ψήφισμα, στο οποίο εισακούστηκαν οι ελληνικές θέσεις.
Ως προς τον ΟΗΕ και τη θητεία μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας, τη διεθνή αρχιτεκτονική ασφαλείας, όπως αυτή εκφράστηκε και κατά τη διάρκεια της συνάντησης του Υπουργού με τον Γενικό Γραμματέα.
Η Ελλάδα, ως ένα από τα ιδρυτικά μέλη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, παραμένει πλήρως προσηλωμένη στα πανανθρώπινα ιδανικά του και υποστηρίζει ενθέρμως τον Οργανισμό ως θεματοφύλακα της διεθνούς έννομης τάξης. Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας ασκείται με σταθερή προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, το σεβασμό της αρχής της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας, του απαραβίαστου των συνόρων και την απαγόρευση απειλής ή χρήσης βίας.
Στο σημείο αυτό ο Υπουργός εξέφρασε και την υποστήριξη στην πρωτοβουλία “UN 80”. Αυτό είναι μια μεταρρυθμιστική πρωτοβουλία με στόχο να καταστήσει τον Οργανισμό πιο ευέλικτο και πιο αποτελεσματικό, ώστε να ανταποκριθεί στις σημερινές σύνθετες παγκόσμιες προκλήσεις.
Θα πάμε λίγο στην τηλεφωνική συνομιλία του Υπουργού με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ, που πέρα από το θέμα του Board of Peace και τη συμμετοχή της Ελλάδας, ένα άλλο θέμα το οποίο συζήτησαν ήταν ο Στρατηγικός Διάλογος, για τον οποίο ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε τη βούλησή του να έρθει στην Ελλάδα το συντομότερο. Οπωσδήποτε, εδώ αντιλαμβανόμαστε τις αντικειμενικές δυσκολίες που δημιουργούν οι αυξημένες αρμοδιότητες του κ. Rubio.
H συζήτηση εστιάστηκε σε θέματα διμερούς συνεργασίας, με επίκεντρο, όπως ανέφερα, τον Στρατηγικό Διάλογο, την ενέργεια και το θέμα των περιφερειακών εξελίξεων, με επίκεντρο τη Μέση Ανατολή.
Θα αναφερθώ στην επίσκεψη της Υφυπουργού Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου στην Ουάσιγκτων για τη συμμετοχή της στο Delphi Forum και τις επαφές της με όλες τις πλευρές του πολιτικού φάσματος του Κογκρέσου.
Η Υφυπουργός Εξωτερικών συναντήθηκε με τον Πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, Jim Risch, με τον Πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, Brian Mast, με τους βουλευτές και συμπροέδρους της Congressional Hellenic-Israel Alliance (CHIA), Gus Bilirakis και Brad Schneider, καθώς και τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της American Jewish Committee (AJC), Ted Deutch.
Κατά την παραμονή της, επίσης, συμμετείχε στην Υπουργική Διάσκεψη για τα Κρίσιμα Ορυκτά, μια αμερικανική πρωτοβουλία, την οποία διοργάνωνε ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio και είχε επαφές και ομιλίες σε δεξαμενές σκέψης. Μίλησε για θέματα που αφορούν τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο, στη Μέση Ανατολή, στα Δυτικά Βαλκάνια και γενικότερα στον τομέα της ενέργειας. Υπήρχε, θα έλεγα, μια γενική αναγνώριση, κατά τις συνομιλίες της, για τον ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, τόσο ως αξιόπιστου συμμάχου, αλλά και ως πυλώνα σταθερότητας.
Θα ολοκληρώσω τη σημερινή μας συνάντηση με ένα θετικό μήνυμα.
Τη χθεσινή εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε για την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, της οποίας η καθιέρωση αποτελεί μια ελληνική, συλλογική επιτυχία.
Το Υπουργείο Εξωτερικών, εχθές, διοργάνωσε την πρώτη επίσημη εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Η απόφαση ανακήρυξης της υιοθετήθηκε και επικυρώθηκε πανηγυρικά στη 43η Γενική Διάσκεψη της UNESCO.
Η απόφαση αυτή αποτελεί ιστορική αναγνώριση της ελληνικής γλώσσας, την οποία τιμήσαμε εδώ στο εσωτερικό, αλλά και τίμησαν και θα τιμήσουν ανά τον κόσμο πάνω από 100 διπλωματικές και προξενικές Αρχές μας. Αυτή είναι η αρχή. Από εδώ και στο εξής κάθε χρόνο θα εορτάζεται η ελληνική γλώσσα, την 9η Φεβρουαρίου, την ημέρα μνήμης του εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού.
Είμαι στη διάθεσή σας.
Δ. ΚΡΙΚΕΛΑΣ: Θέλω να σας ρωτήσω. Το προηγούμενο διάστημα το Υπουργείο Εξωτερικών εξέπεμπε ένα μήνυμα ότι το θέμα των θαλασσίων ζωνών και η οριοθέτηση με την Τουρκία δεν έχει παγώσει. Θέλω λοιπόν να ρωτήσω εάν έχει γίνει κάποια προεργασία επ’ αυτού και ποιες είναι οι ελληνικές προθέσεις στις αυριανές συναντήσεις. Ευχαριστώ.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Το θέμα της οριοθέτησης δεν είναι στην ατζέντα του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. Εφόσον αυτό τεθεί, θα συζητηθεί, ωστόσο στην παρούσα φάση δεν συντρέχουν οι αναγκαίες προϋποθέσεις, ώστε να προχωρήσουμε περαιτέρω σε αυτή την κατεύθυνση.
Κ. ΑΛΑΤΖΑΣ: Είχαμε άλλη μια τοποθέτηση του Hakan Fidan, του Υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, που κατηγορεί ευθέως τον Υπουργό Άμυνας της Ελλάδας, τον κύριο Νίκο Δένδια, ότι ουσιαστικά υπονομεύει την προσπάθεια ελληνοτουρκικής προσέγγισης με τη στάση του, με τις δηλώσεις του. Και είναι και μια δήλωση μάλιστα που γίνεται στο παρά ένα πριν τη συνάντηση των δύο ηγετών και πριν τη σύγκληση του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. Υπάρχει κάποιο σχόλιο από το Υπουργείο Εξωτερικών για τη δήλωση του Hakan Fidan στο πρόσωπο του κ. Δένδια. Και δεύτερον, παρότι στο 5ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας που είχε γίνει στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του ‘23 είχαμε τη συμμετοχή και των Υπουργών Άμυνας, στο αυριανό Συμβούλιο δεν μετέχουν οι Υπουργοί Άμυνας. Υπάρχει κάποια εξήγηση επ’ αυτού του ζητήματος, κυρία Εκπρόσωπε; Ευχαριστώ.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Ως προς το σχόλιο για τις τοποθετήσεις, κοιτάξτε δεν έχω να πω τίποτα παραπάνω από το ότι η Ελλάδα ασκεί μια ενεργητική εξωτερική πολιτική που στηρίζεται στις οικουμενικές αξίες του Διεθνούς Δικαίου. Από αυτές τις αρχές δεν πρόκειται να αποστεί, επιδιώκοντας εμπράκτως την ειρήνη και τις σχέσεις καλής γειτονίας. Σε ό,τι αφορά θέματα εθνικού συμφέροντος, δεν μπορεί να υπάρξει καμία συζήτηση. Αναφορικά με το θέμα της συμμετοχής, τώρα η αλήθεια είναι το Υπουργείο Εξωτερικών δεν είναι αρμόδιο να απαντήσει, αλλά γνωρίζετε ότι ο Υπουργός Άμυνας θα βρίσκεται στις Βρυξέλλες και μάλιστα απ’ ότι γνωρίζω θα είναι και ο Τούρκος ομόλογός του.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Επειδή δεν αναφερθήκατε στη συμμετοχή της Υφυπουργού Εξωτερικών της κυρίας Παπαδοπούλου, γιατί δεν θα είναι στο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, με δεδομένο ότι προΐσταται και του πολιτικού διαλόγου και αν έχουν βάση τα όσα γράφονται περί ενδεχόμενης παραίτησής της; Ευχαριστώ.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Ως προς την Υφυπουργό, κα Παπαδοπούλου. Διεγνώσθη με γρίπη Α και κρίθηκε για προληπτικούς λόγους αναγκαία η νοσηλεία της. Σε ό, τι αφορά στο δεύτερο ερώτημά σας, δεν έχει τεθεί θέμα παραίτησης της κυρίας Υφυπουργού. Και βεβαίως, χαίρει της απόλυτης στήριξης του Υπουργού Εξωτερικών.
Κ. ΜΠΑΛΗ: Μια διευκρίνιση και μια ερώτηση. Η διευκρίνιση είναι, είπατε κάπου, όλοι καταλαβαίνετε τις αντικειμενικές δυσκολίες που προκύπτουν από τις αρμοδιότητες του Υπουργού Rubio;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Ναι. Δεδομένου ότι έχει περισσότερες αρμοδιότητες από αυτές του Υπουργού Εξωτερικών.
Κ. ΜΠΑΛΗ: ΟΚ. Η ερώτηση τώρα. Ένα Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας θεωρητικά κάτι πρέπει να βγάλει πάντα. Μία καλή είδηση. Μπορείτε λίγο να μας προϊδεάσετε, περιμένετε κάτι για τη Χάλκη, κατιτίς, μια καλή είδηση; Φαντάζομαι ότι καθυστέρησε και έναν ολόκληρο χρόνο για κάποιο λόγο.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας είναι μια θεσμοθετημένη περιοδική συνάντηση των δύο ηγετών. Ανεξάρτητα λοιπόν εάν θα υπάρξουν συμφωνίες ή όχι, το σημαντικό είναι ότι διεξάγεται διάλογος σε ανώτατο επίπεδο. Και είναι προς το συμφέρον όλων, ο διάλογος να συνεχίζεται και οι δίαυλοι επικοινωνίας να λειτουργούν σε κάθε επίπεδο. Άρα λοιπόν, θα έλεγα ότι το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, πέρα από αυτά που σας είπα στην εισαγωγή ότι η Ελλάδα επιδιώκει τη διατήρηση των σχέσεων καλής γειτονίας, εκπέμπει ένα μήνυμα κανονικότητας, την οποία επιδιώκουμε να διατηρούμε με την Τουρκία.
Μ. ΤΣΙΛΙΝΙΚΟΥ: Μαρία Τσιλινίκου, από ΣΚΑΙ και cnn.gr. Θα θέσει η Αθήνα στην Άγκυρα το θέμα του casus belli; Γιατί έχουμε ακούσει τον Πρωθυπουργό πολλάκις να επαναλαμβάνει σε συνέντευξή του ότι όταν βρεθεί με τον Τούρκο Πρόεδρο, θα θέσει το συγκεκριμένο ζήτημα. Ευχαριστώ.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Να το θέσει σε ποιο πλαίσιο;
Μ. ΤΣΙΛΙΝΙΚΟΥ: Στο πλαίσιο του διαλόγου, αυτό που επαναλαμβάνει και η Αθήνα ως θέση, ότι υπάρχει και το πρόγραμμα SAFE που εμείς, ασχέτως των εξελίξεων, έχουμε πει ότι αυτό το θέμα θα το θέσουμε έτσι κι αλλιώς.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Δεν έχω τέτοια ενημέρωση.
Α. ΤΕΛΟΠΟΥΛΟΣ: Τελόπουλος, iefimerida, ΕΦΣΥΝ. Θα ήθελα να μας πείτε και λίγο για την τηλεφωνική επικοινωνία του Πρωθυπουργού με τον Κύπριο Πρόεδρο. Προφανώς το Κυπριακό ως μη διμερές ζήτημα δεν θα είναι στην ατζέντα, αλλά η χρονική συγκυρία της τηλεφωνικής μάλλον δεν είναι τυχαία. Θεωρείτε ότι θα υπάρχει κάποια συζήτηση μεταξύ των δύο ηγετών που αποτελούν και τους καταλύτες για να επανεκκινήσουν οι συνομιλίες; Και για να πάρω το νήμα λίγο από τη συνάδελφο, την κα Μπαλή. Η κα Ζαχαράκη, αν δεν κάνω λάθος, θα είναι εκεί. Άρα αν δεν είναι για τη Χάλκη, υπάρχει περίπτωση να είναι για ζητήματα για ζητήματα μειονότητας, εννοώ των σχολείων της μειονότητας ή και τα δύο;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Οτιδήποτε παράξει αυτό το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, όπως πάντοτε, ανακοινώνεται μετά. Οπότε, αυτή τη στιγμή τουλάχιστον, δεν έχω να πω κάτι περισσότερο από αυτά που είπαμε. Άρα, ως προς το Κυπριακό, σας είπα την ατζέντα, δεν έχω κάτι περισσότερο ως προς αυτό.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η ερώτηση ήταν αν θα υπάρξει συζήτηση.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Αυτό σας είπα, ότι δεν είναι στην ατζέντα του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, οπότε τουλάχιστον στο θέμα αυτό δεν έχω κάτι να προσθέσω.
Π. ΜΙΧΟΣ: Παναγιώτης Μίχος από την εφημερίδα «Το Μανιφέστο». Δόθηκαν εξηγήσεις από τη Λευκωσία, προφορικές ή με την αρμόδια διπλωματική πρακτική, για την απαράδεκτη ανάρτηση του κυπριακού Υπουργείου Οικονομίας, που ανάρτησε στο διαδίκτυο ένα άρθρο με πολύ προσβλητικές αναφορές για την Ελλάδα, με φόντο το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης; Ευχαριστώ.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Αυτό είναι ένα εσωτερικό θέμα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ως προς το GSI, η Ελλάδα παραμένει συνεπής στην υλοποίηση αυτού του έργου στρατηγικής σημασίας και κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Μ. ΜΟΥΡΕΛΑΤΟΥ: Μαρία Μουρελάτου από «ΤΑ ΝΕΑ». Η μία είναι για το τηλεφώνημα του Υπουργού Εξωτερικών με τον Αμερικανό Υπουργό Εξωτερικών. Σε εκείνο το τηλεφώνημα, μας ενημέρωσαν ότι θα υπάρξει και νέα πρόσκληση ή απλά τους ενημερώσαμε εμείς για τη θέση που είχαμε ήδη, για τον προβληματισμό που είχαμε μόνο στο πλαίσιο της συμμετοχής μας, μόνο ως προς το κομμάτι που αφορά τη Γάζα; Ενημερώσαμε πλήρως δηλαδή εμείς ότι έχουμε αυτό το πρόβλημα και τα λοιπά, ή μας ενημέρωσαν από την Αμερική;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Δεν είναι θέμα προβλήματος, είναι θέμα θέσης. Η θέση μας είναι αυτή και νομίζω ήμουν πολύ σαφής στην εισαγωγή μου. Και αυτό συζητήθηκε γιατί ήταν πολύ κοντινές οι ημερομηνίες, αν θυμόσαστε, με τον Υπουργό Εξωτερικών. Δεν είμαι βέβαιη δηλαδή ότι προχώρησαν σε κάτι νεότερο. Και να πούμε ότι αυτή τη φορά είναι συνεδρίαση. Αυτό θα πρέπει να το μελετήσουμε ιδιαίτερα με το ποια είναι τα θέματα της συνάντησης και τι προβλέπεται να γίνει.
Μ. ΜΟΥΡΕΛΑΤΟΥ: Και αν υπάρχει κάποιο σχόλιο του Υπουργείου Εξωτερικών για τις πρόσφατες δηλώσεις Lavrov για την Ελλάδα. Ευχαριστώ.
Λ.ΖΩΧΙΟΥ: Κατ’ αρχάς δεν είναι μια δήλωση που φέρνει κάτι νεώτερο ή μας αιφνιδιάζει. Η Ελλάδα τηρεί θέση αρχής, την απαρέγκλιτη προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, τον απόλυτο σεβασμό της αρχής απαραβίαστου των συνόρων και βεβαίως, η Ελλάδα δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να μην υπερασπιστεί και να μην ταχθεί υπέρ του αμυνόμενου. Πράγματι οι σχέσεις μας με τη Ρωσία ήταν σε ικανοποιητικό επίπεδο πριν την εισβολή στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022. Οι σχέσεις μας αυτή τη στιγμή έχουν κλονιστεί, έχουν παγώσει δεδομένης αυτής της εξέλιξης και αυτό βεβαίως, δεν έχει γίνει με ευθύνη της Ελλάδας. Άρα, σε αυτή τη φάση βεβαίως και λαμβάνουμε υπόψιν μας ό,τι ειπώθηκε από τον Ρώσο Υπουργό Εξωτερικών. Επιθυμούμε και επιδιώκουμε την αποκατάσταση καλών σχέσεων με τη Ρωσία, όταν, στο μέλλον, το επιτρέψουν οι συνθήκες.
Μ.ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ: Καλησπέρα, Νικολαΐδου από την «ΕΣΤΙΑ». Θέλω να ρωτήσω, είπατε για μια συνάντηση της κυρίας Παπαδοπούλου για τα ορυκτά; Τι ακριβώς συζητήθηκε; Δεν ήταν μόνο η Ελλάδα προσκεκλημένη σε αυτή την συνάντηση. Τι συζητήσαμε ακριβώς για τα ορυκτά;
****Η Υπουργική Διάσκεψη για τα Κρίσιμα Ορυκτά αποτελεί αμερικανική πρωτοβουλία, πραγματοποιήθηκε, στις 4 Φεβρουαρίου, στην Ουάσιγκτων και η Ελλάδα εκπροσωπήθηκε από την Υφυπουργό Εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου. Εναρκτήριες ομιλίες εκφώνησαν ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος J.D. Vance και ο Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio.
Στη Διάσκεψη συμμετείχαν 54 χώρες, εκ των οποίων 13 κράτη μέλη ΕΕ, καθώς και η ΕΕ, εκπροσωπούμενη από τον Εκτελεστικό Αντιπρόεδρο της Επιτροπής, Stéphane Séjourné.
Η θεματολογία της Διάσκεψης επικεντρώθηκε σε ανταλλαγή απόψεων για τη διαμόρφωση του κατάλληλου πλαισίου για την εκκίνηση διαπραγματεύσεων με αντικείμενο τη σύναψη πολυμερούς εμπορικής συμφωνίας για τα κρίσιμα ορυκτά.
Υιοθετήθηκε Κοινή Δήλωση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ιαπωνίας, στην οποία γίνεται αναφορά στη βούληση για συνεργασία προς την ενίσχυση της οικονομικής και εθνικής τους ασφάλειας.
Η Ελλάδα συνεχίζει να παρακολουθεί τις διεργασίες γι’ αυτό το θέμα, οι οποίες βρίσκονται, βεβαίως, σε πρώιμο στάδιο. Διεφάνη, ωστόσο, η προτεραιότητα που αποδίδει στο θέμα αυτό η Αμερικανική Διοίκηση.
Δ.ΚΡΙΚΕΛΑΣ: Πριν ανακοινωθεί η ημερομηνία για το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας και τη συνάντηση του Πρωθυπουργού με τον Tayyip Erdoğan, η Τουρκία είχε προχωρήσει σε μια επ’ αορίστου διαρκείας ΝΟΤΑΜ / NAVTEX με αφορμή την αποστρατικοποίηση των ελληνικών νησιών, έρευνες διάσωσης στο Αιγαίο κτλ. Όταν ανακοινώθηκε η ημερομηνία για το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας και για τη συνάντηση, είχαμε μία ΝΟΤΑΜ, και πάλι εκ μέρους της Τουρκίας, η οποία επαναφέρει τα περί αποστρατικοποίησης των ελληνικών νησιών στο Ανατολικό Αιγαίο. Και αυτό μάλιστα έγινε δύο 24ωρα πριν μεταβεί ο Πρωθυπουργός και ο Υπουργός Εξωτερικών στην Άγκυρα. Θέλω να ρωτήσω πώς αξιολογεί το Υπουργείο Εξωτερικών αυτές τις κινήσεις επί του πεδίου πραγματικά;
Θ. ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ: Επειδή δεν είναι μόνο η έκδοση των NAVTEX, είναι και οι δηλώσεις ή οι διαρροές του τουρκικού υπουργείου Άμυνας που συνοδεύουν αυτές τις NAVTEX. Έχει κληθεί ο Τούρκος Πρέσβης στο Υπουργείο Εξωτερικών να του επιδοθεί κάποιο υπόμνημα διαμαρτυρίας, κάποια νότα διαμαρτυρίας; Έχει γίνει γενικά κάποια διαμαρτυρία διπλωματική στην Άγκυρα;
Ν. ΠΕΤΑΝΙΔΟΥ: Να συμπληρώσω; Γιατί είχαμε και χθες το βράδυ μία δήλωση από τον Ομέρ Τσελίκ που συνοδεύει όλα αυτά τα προηγούμενα. Έγινε μόλις χθες.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Σε ό,τι αφορά στη NOTAM. Η ΝΟΤΑΜ είναι παράνομη και ως προς το περιεχόμενό της και οι ισχυρισμοί περί αποστρατικοποίησης είναι αβάσιμοι. Τίθεται, επίσης, θέμα αρμοδιότητας, είναι αναρμόδιοι, καθώς αναφέρονται σε δραστηριότητες εντός του FIR Αθηνών, όπου η μόνη αρμόδια αρχή για την έκδοση της ΝΟΤΑΜ είναι η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας. Όμως σε αυτό το σημείο θα ήθελα να πω ότι αυτές οι ενέργειες δεν μας εκπλήσσουν. Δεν είναι η πρώτη φορά που η τουρκική πλευρά χρησιμοποιεί και εργαλειοποιεί ένα τεχνικό μέσο, όπως είναι η ΝΟΤΑΜ για την επίτευξη πολιτικών σκοπιμοτήτων. Μονομερείς, ανυπόστατες αξιώσεις δεν δύνανται να επηρεάζουν θέματα εθνικής αρμοδιότητας.
Ως προς τη NAVTEX, πρόκειται για αβάσιμους ισχυρισμούς που προβάλλει η Τουρκία. Οι ισχυρισμοί αυτοί έχουν απορριφθεί με τον πλέον επίσημο τρόπο, με την πραγματοποίηση διαβήματος προς την τουρκική πλευρά, σε διμερές επίπεδο. Βεβαίως, προετοιμάζεται και διάβημα προς τον IMO, τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, το οποίο θα γίνει προσεχώς. Από πλευράς μας, αυτό δεν αξιολογείται ως κλιμάκωση. Διαφωνίες και τριβές με την Τουρκία υπάρχουν και όλη αυτή η επιχειρηματολογία θα λέγαμε ότι ουσιαστικά είναι μια αναδιατύπωση των αξιώσεων της Άγκυρας. Άρα, αυτό δεν μας αιφνιδιάζει και βεβαίως, δεν δημιουργούνται τετελεσμένα.
Θ. ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ: Δεν έχει κληθεί πάντως ο Τούρκος Πρέσβης στο ΥΠΕΞ.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Διάβημα αυτό θεωρείται. Αλλά αυτό μπορεί να γίνει και με τις δύο πλευρές.
Θ. ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ: Ναι, ξέρω. Για αυτό λέω, κλήθηκε ο Πρέσβης ή έγινε στο τουρκικό ΥΠΕΞ;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Δεν έχω κάτι περισσότερο να πω ως προς αυτό, αλλά το διάβημα έχει πραγματοποιηθεί.
Π. ΜΙΧΟΣ: Στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει φουντώσει συζήτηση για το ενδεχόμενο επικαιροποίησης της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας. Προ ημερών, η Επίτροπος Marta Kos βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Η Ελλάδα θα δώσει το πράσινο φως για τη συγκατάθεσή της για κάτι τέτοιο; Και, αν ναι, μπορεί να προβάλει τον ισχυρισμό ότι θα πρέπει να αρθεί το casus belli ή να υπάρξει κάποια ρητή αναγνώριση από πλευράς Τουρκίας ότι δεν ισχύουν τα περί αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος των νησιών μας; Ευχαριστώ.
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Για την τελωνειακή ένωση, αξιολογούμε τα δεδομένα. Επισημαίνεται ότι για να εκσυγχρονιστεί, να αναβαθμιστεί η τελωνειακή ένωση, απαιτείται αρχικά η καλή εφαρμογή της παρούσης. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη τόσο το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και των κρατών μελών της. Θα μείνω στις δηλώσεις της Ευρωπαίας Επιτρόπου Kos, ότι δηλαδή, προσβλέπουν και οι δύο πλευρές στη βελτίωση εφαρμογής της παρούσης Τελωνειακής Ένωσης.
Κ. ΑΛΑΤΖΑΣ: Δυο-τρεις μικρές διευκρινιστικές ερωτήσεις ως προς το Συμβούλιο. Είπατε ότι εμείς έχουμε μία στάνταρ, μία πάγια θέση σε ό,τι αφορά τη λειτουργία του Συμβουλίου Ειρήνης και είπατε και ταυτόχρονα ότι είμαστε σε επαφή με εταίρους και συμμάχους για να αποσαφηνίσουμε τη στάση μας και να απαντήσουμε αν θα αποδεχτούμε την πρόσκληση να συμμετάσχουμε στη διάσκεψη στην Ουάσιγκτων. Διαμορφώνεται η ατζέντα της διάσκεψης αυτές τις ημέρες και η απάντησή μας θα κριθεί από την τελική διαμόρφωση της ατζέντας; Και ποιοι είναι οι παράγοντες που θα… Εν πάση περιπτώσει, εμείς τί περιμένουμε από τους Ευρωπαίους εταίρους; Περιμένουμε να δούμε ποια θα είναι η στάση τους, να ακολουθήσουμε και εμείς; Και αυτό συνάδει με την πάγια θέση μας; Είμαι λίγο μπερδεμένος, δηλαδή δεν έχω καταλάβει ποιες είναι οι παράμετροι που εξετάζουμε για να απαντήσουμε - πολύ σύντομα, γιατί αυτό είναι στις 19 του μηνός - στην πρόσκληση που απηύθυνε ο Αμερικανός Πρόεδρος. Ένα είναι αυτό και δεύτερον το διάβημα αυτό που είπατε για τις ΝΟΤΑΜ και τις NAVTEX πότε έγινε; Ευχαριστώ.
Θ. ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ: Να συμπληρώσω πάνω σε αυτό με τη Γάζα. Ποιοι είναι οι εταίροι; Είναι μόνο οι Ευρωπαίοι εταίροι; Γιατί μέσα στην πρωτοβουλία αυτοί υπάρχουν και Ευρωπαίοι εταίροι, και η Ουγγαρία. Είναι άλλοι εταίροι, όπως το Ισραήλ; Εταίρος είναι και η Αίγυπτος που συμμετέχει. Εταίρος είναι και η Τουρκία που συμμετέχει στο ΝΑΤΟ, είναι εταίρος. Με ποιους εταίρους εμείς θα διαβουλευθούμε για να πάρουμε απόφαση;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Κατ’ αρχάς, ως προς την ατζέντα της διάσκεψης, δεν τη γνωρίζω. Θέλουμε κάποιες περισσότερες διευκρινίσεις ως προς τους όρους συμμετοχής, αλλά από κει και πέρα δεν έχω να προσθέσω κάτι. Σε ό, τι αφορά στους Ευρωπαίους εταίρους, τουλάχιστον μέχρι την τελευταία πληροφόρηση, δεν υφίσταται απόλυτη σύγκλιση ως προς τη συμμετοχή στη διάσκεψη. Άρα, στο σημείο αυτό είναι μία παράμετρος αυτή. Επίσης, όταν λέμε εταίροι, αν θέλετε να σας δώσω ένα παράδειγμα, είναι η Αίγυπτος. Προχθές είχε και τηλεφωνική συνομιλία ο Υπουργός επ’ αυτού, με τον Αιγύπτιο ομόλογό του.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Το διάβημα;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Δεν έχω συγκεκριμένη ημερομηνία -αν θέλετε να επανέλθω- αλλά νομίζω ότι δεν αμφισβητείται ότι πραγματοποιήθηκε διάβημα.
Θ. ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ: Να ρωτήσω κάτι; Γράφτηκε την Κυριακή, σε κυριακάτικη εφημερίδα ότι γίνονται συζητήσεις στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ με επικεφαλής τη Mόνιμη Aντιπρόσωπό μας με την τουρκική πλευρά. Ισχύει αυτό; Και αν ναι, ποια είναι η ατζέντα των συζητήσεων;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Ως προς το δημοσίευμα αυτό καθεαυτό, δεν επιβεβαιώνονται οι πληροφορίες.
Θ. ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ: Μία ακόμα, με αφορμή την υπόθεση κατασκοπείας ή τη φερόμενη υπόθεση κατασκοπείας. Έχει γίνει κάποια επαφή με την κινεζική Πρεσβεία ή περιμένετε την εξέλιξη της προανακριτικής διαδικασίας;
Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Υπάρχει μια διαδικασία σε εξέλιξη, η διαδικασία της συλλογής των στοιχείων. Θα ακολουθήσει σχετικό πόρισμα από την έρευνα όταν αυτή ολοκληρωθεί. Από την άλλη πλευρά, οι διμερείς μας σχέσεις και οι διμερείς διπλωματικές μας σχέσεις θα πρέπει να εδράζονται στον αμοιβαίο σεβασμό. Η πρόθεσή μας είναι να διατηρήσουμε τις σχέσεις αυτές στο επίπεδο που βρίσκονται σήμερα, εφόσον, βεβαίως, οι ανωτέρω προϋποθέσεις καταστούν σαφείς.
Ευχαριστώ πάρα πολύ. Καλή σας ημέρα.
10 Φεβρουαρίου, 2026