ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πώς εκτιμάτε τον ρόλο που μπορεί να αναλάβει η Ελλάδα ως ιδρυτικό μέλος του Συμβουλίου Ειρήνης που πρότεινε ο Πρόεδρος Τραμπ, και πώς θα διασφαλιστεί ότι η συμμετοχή αυτή ενισχύει πραγματικά την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Θα ήθελα να ξεκινήσω από την παραδοχή ότι η Ελλάδα τάσσεται σταθερά υπέρ των πρωτοβουλιών που προωθούν την ειρήνη και είναι υπέρμαχος της πολυμερούς διπλωματίας ως μέσου οικοδόμησης εμπιστοσύνης και συλλογικής συνεργασίας. Πράγματι, η Ελλάδα προσεκλήθη από τον Αμερικανό Πρόεδρο να συμμετάσχει ως ιδρυτικό μέλος στο Συμβούλιο της Ειρήνης. Είναι δε αυτονόητο ότι η θέση μας συγκαθορίζεται από την ιδιότητά μας ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Υπό την έννοια αυτή, οφείλουμε να κινούμαστε στο πλαίσιο του σχετικού ψηφίσματος 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας που καθορίζει ότι το Συμβούλιο Ειρήνης συνιστά προσωρινό μηχανισμό που αποσκοπεί στην ειρήνευση στη Γάζα. Ως εκ τούτου, η απόσταση που υφίσταται μεταξύ του προτεινόμενου Χάρτη του Συμβουλίου Ειρήνης και του Ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας εγείρει προβληματισμό. Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα, με σύνεση και αξιοπιστία, βρίσκεται ως προς το ζήτημα αυτό σε διαρκή συνεργασία με τους Ευρωπαίους εταίρους μας και άλλες σύμμαχες χώρες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Δεδομένης της πρόσφατης ανακοίνωσης σας ότι η Ελλάδα σχεδιάζει την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια, ακόμη και στο Αιγαίο, παρά τις τουρκικές απειλές περί casus belli, ποια είναι η στρατηγική σας για να διασφαλίσετε ότι αυτή η επέκταση θα προωθήσει τη σταθερότητα στην περιοχή χωρίς να κλιμακώσει περαιτέρω τις ελληνοτουρκικές εντάσεις;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια είναι αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας που ανάγεται στην κυριαρχία της χώρας. Ως εκ τούτο θα το ασκήσουμε μονομερώς σε χρόνο που θα επιλεγεί από την ελληνική Πολιτεία, όπως άλλωστε συνέβη, πριν 5 χρόνια, στο Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο. Θεωρώ αυτονόητο ότι η ενάσκηση νόμιμου δικαιώματος δεν μπορεί και δεν πρέπει να προκαλεί κρίση στη σχέση μεταξύ δύο γειτονικών χωρών, πολλώ δε μάλλον δεν μπορεί να συνιστά λόγο απειλής. Όπως γνωρίζετε, συζητούμε με την Τουρκία στο πλαίσιο ενός δομημένου διαλόγου που εκκίνησε πριν από περίπου 2 χρόνια. Εντούτοις, θέματα κυριαρχίας δεν αποτελούν μέρος του διαλόγου αυτού. Η μόνη διαφορά που έχουμε και μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς διαδικασίας είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, διαφορά η οποία άλλωστε συνιστά ιστορικά και την υποκείμενη αιτία των μεγάλων εντάσεων μεταξύ των δύο χωρών. Διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση, αδυναμία, απεμπόληση του εθνικού συμφέροντος. Ο διάλογος είναι η δικλείδα ηρεμίας, σταθερότητας και καλής γειτονίας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η διεργασία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στην Ουκρανία βρίσκεται στην τελική ευθεία. Στο τραπέζι φαίνεται να συζητούνται δύσκολοι συμβιβασμοί. Ποια είναι η θέση της Ελλάδας/ΕΕ για τις εγγυήσεις ασφάλειας και το διεθνές δίκαιο;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η Ελλάδα, από την πρώτη μέρα του πολέμου, πριν σχεδόν τέσσερα χρόνια, στέκεται αλληλέγγυα στην Ουκρανία και τον λαό της. Τασσόμαστε, με συνέπεια, υπέρ του διεθνούς δικαίου, της αρχής του απαραβίαστου των συνόρων και κατά κάθε μορφής αναθεωρητισμού. Στηρίζουμε, βεβαίως, κάθε πρωτοβουλία που στοχεύει στον τερματισμό του πολέμου και την εμπέδωση διαρκούς ειρήνης. Μιας ειρήνης, όμως που θα πρέπει να κατοχυρώνει πλήρως την κυριαρχία της Ουκρανίας, και να προβλέπει εκείνες τις εγγυήσεις ασφαλείας που θα λειτουργούν αποτρεπτικά έναντι ενδεχόμενης μελλοντικής απειλής. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να παράσχει έμπρακτη στήριξη στην Ουκρανία, αλλά δεν θα στείλει στρατό. Έχουμε ήδη προσφερθεί να εξετάσουμε τη συνδρομή μας με άλλους τρόπους, εκτός Ουκρανίας, στον τομέα της θαλάσσιας επιτήρησης. Θα συμβάλλουμε, επίσης, στην εξασφάλιση της ενεργειακής της επάρκειας, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, όπως αυτό συμφωνήθηκε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Ουκρανού Προέδρου Volodymyr Zelenskyy, στην Αθήνα, τον περασμένο Νοέμβριο, σε συνεργασία και με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Με δεδομένη την ένταση γύρω από τη Γροιλανδία και την απειλή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες, ποιον συγκεκριμένο μηχανισμό αποκλιμάκωσης βλέπετε μέσα στο ΝΑΤΟ ώστε να μη μετατραπεί μια διαφωνία σε δομική κρίση εμπιστοσύνης στις διατλαντικές σχέσεις;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ήμουν ανέκαθεν υπέρμαχος του διαλόγου και της επίλυσης των διαφορών με ειρηνικά μέσα. Σε ό,τι αφορά στη Γροιλανδία, συμφωνούμε με τις ΗΠΑ στη σημασία θωράκισης της Αρκτικής για τη διατλαντική ασφάλεια. Ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί μόνο συλλογικά και στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, σεβόμενοι όμως στο ακέραιο την αρχή της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και του απαραβίαστου των συνόρων. Πρέπει να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να πετύχει η διπλωματία και να αποφευχθούν ρήγματα που θα θέσουν σε κίνδυνο την ύπαρξη του ΝΑΤΟ, καθώς και την ειρήνη και την ασφάλεια στην Ευρώπη. Η αταλάντευτη διεθνής αρχιτεκτονική ασφαλείας για 77 χρόνια από την ίδρυση του ΝΑΤΟ μας επιβάλλει να εξαντλήσουμε κάθε διαβουλευτικό μέσο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ποιες είναι οι «κόκκινες γραμμές» της ελληνικής διπλωματίας στις τρέχουσες κρίσεις (Ουκρανία, Μέση Ανατολή, Αρκτική) και πώς θα μετρήσετε έμπρακτα την αποτελεσματικότητα της ελληνικής παρουσίας στη Νέα Υόρκη (π.χ. πρωτοβουλίες, κείμενα, συμμαχίες);
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας για τα έτη 2025-2026, η Ελλάδα είναι θιασώτης και σέβεται απαρέγκλιτα τις θεμελιώδεις αρχές και αξίες του διεθνούς δικαίου και του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Σε μια εποχή τεκτονικών αλλαγών στο μεταπολεμικό πολυμερές σύστημα που παραδοσιακές συμμαχίες δοκιμάζονται και διαχρονικές σταθερές κλονίζονται, η Ελλάδα θα συνεχίσει να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες που θα υπερασπίζονται την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ασφάλεια. Την ερχόμενη εβδομάδα θα βρίσκομαι στην Νέα Υόρκη, για να συμμετάσχω σε μια κρίσιμη συζήτηση για τη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο τον πόλεμο στη Γάζα. Οι πολύπλευρες πρωτοβουλίες μας κατά τον πρώτο χρόνο της θητείας μας αφορούσαν, μεταξύ άλλων, τη θαλάσσια ασφάλεια και την προστασία των αμάχων κατά τη διάρκεια των ενόπλων συγκρούσεων, Στις πρωτοβουλίες μας αυτές λάβαμε πρωτοφανή στήριξη από τα κράτη μέλη του ΟΗΕ. Έχουμε καταφέρει να αυξήσουμε τη διπλωματική μας ισχύ, να εδραιώσουμε συμμαχίες και να θεωρούμαστε από όλους ως ένας έντιμος συνομιλητής. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι κόκκινες γραμμές μας είναι σταθερές και ενιαίες: η καθολική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, η απόλυτη προσήλωση στους κανόνες της διεθνούς πολυμέρειας, η ειρηνική επίλυση των διαφορών, ο σεβασμός στην κυριαρχία όλων των κρατών, η υπεράσπιση του αμυνόμενου, καθώς και η καταδίκη κάθε μορφής αναθεωρητισμού. Αυτές οι αξίες που διέπουν την ελληνική εξωτερική πολιτική είναι αδιαπραγμάτευτες και δεν χωράει καμία απολύτως έκπτωση. Προχωράμε με γνώμονα την ασφάλεια και ευημερία της Ελλάδας και επιδίωξη μας είναι, σε δύσκολους καιρούς, να είναι ο οικουμενικός ελληνισμός περήφανος για τα επιτεύγματα της πατρίδας στο διεθνές στερέωμα.
24 Ιανουαρίου, 2026