ΠΡΩΤΟΛΟΓΙΑ
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε, και Χριστός Ανέστη σε όλους, σε όλα τα μέλη της Εθνικής Αντιπροσωπείας και στο διοικητικό προσωπικό. Σας ευχαριστώ για την ερώτησή σας, κύριε Βουλευτά. Να επισημάνω επί της αρχής ότι, με κάθε σεβασμό, απορρίπτω καθολικά ό,τι είπατε περί κρυφής διπλωματίας. Νομίζω δεν έχει υπάρξει περίπτωση στο παρελθόν όπου να υπάρχει τέτοια διάχυτη, διαρκής και ανοιχτή ενημέρωση του Σώματος σε σχέση με όλα όσα συμβαίνουν στην εξωτερική πολιτική. Την προηγούμενη Τετάρτη, πριν από δύο ημέρες, εγώ ο ίδιος βρέθηκα σε πολύωρη συνεδρίαση ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας. Εικάζω ότι έχετε ενημερωθεί από τον εκπρόσωπο του κόμματός σας που παραστάθηκε. Σε μία ιδιαιτέρως εκτενή ενημέρωση αναφέρθηκα σε όλα όσα συνέβησαν στο ταξίδι, έγινε η αξιολόγηση και έγινε μία ποιοτική ανταλλαγή απόψεων σε σχέση με το ζήτημα του ελληνοτουρκικού διαλόγου. Και βρίσκομαι εδώ, όπως βρίσκομαι κάθε φορά στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου, για να απαντώ προσωπικά σε οτιδήποτε. Άρα, θα μου επιτρέψετε να πω ότι σε ό,τι αφορά την ενημέρωση θα παρακαλούσα να ανακαλέσετε και να το ξανασκεφτείτε.
Σε ό,τι αφορά τα κομμάτια τα οποία θέσατε, τα επιμέρους κεφάλαια.
Ζήτημα πρώτον: η Μονή της Χώρας. Η Μονή της Χώρας αποτελεί πράγματι ένα αριστούργημα βυζαντινού πολιτισμού. Τα ψηφιδωτά της Μονής της Χώρας αποτελούν, κατά την άποψη των ειδικών αλλά και κατά την άποψη την προσωπική μου, μία επιτομή της βυζαντινής καλλιτεχνικής δημιουργίας, της βαθιάς ιστορικότητας και του πολιτισμού της βυζαντινής περιόδου. Κατά τούτο συνιστά ένα οικουμενικό πολιτιστικό αγαθό και θα πρέπει πάση θυσία να παραμείνει ως τέτοιο. Η απόφαση, κύριε Βουλευτά, για την τροπή της Μονής της Χώρας σε τέμενος ελήφθη το 2020. Δεν είναι μία απόφαση, η οποία ελήφθη την προηγούμενη εβδομάδα. Την προηγούμενη εβδομάδα, εκείνο το οποίο συνέβη είναι ότι με ένα μεγαλύτερο πακέτο 200 μνημείων λειτούργησε για πρώτη φορά η απόφαση, η οποία είχε ληφθεί ήδη προ τετραετίας.
Η ελληνική κυβέρνηση αμέσως έχει προβεί σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες έτσι ώστε να αναδείξει διεθνώς τον χαρακτήρα της Μονής της Χώρας και την ανάγκη να παραμείνει ο μουσειακός χαρακτήρας, ο οποίος υφίστατο και πριν από το 2020. Και θα μου επιτρέψετε να πω το πόσο ωφέλιμο ήταν να βρεθούμε στην Άγκυρα την προηγούμενη Δευτέρα.
Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός έθεσε με ιδιαίτερη έμφαση το ζήτημα της Μονής της Χώρας ενώπιον της τουρκικής αντιπροσωπείας και του Προέδρου Ερντογάν και ζήτησε να παραμείνει η Μονή της Χώρας μουσειακή στον χαρακτηρισμό της και να καταστεί εκ νέου κτήμα της ανθρωπότητας, με δυνατότητα του οποιουδήποτε, ανεξαρτήτως θρησκεύματος, να μπορεί να απολαμβάνει τα αγαθά, τα οποία περιέχονται εντός της Μονής.
Εκτιμώ ότι, με βάση την επίσκεψη αυτή και τα όσα διημείφθησαν, θα υπάρξει επαναξιολόγηση εκ μέρους της τουρκικής κυβέρνησης. Για δε τα λοιπά, στα οποία αναφερθήκατε, εν τάχει μόνο να πω ότι σε ό,τι αφορά τα θαλάσσια πάρκα η ελληνική κυβέρνηση θα προχωρήσει με τον σχεδιασμό τους. Είναι δική μας πεποίθηση ότι θα πρέπει η προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος, που αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα όχι μόνο για την ελληνική κυβέρνηση αλλά νομίζω και για το σύνολο των δημοκρατικών πολιτειών, να προχωρήσει επί τη βάσει περιβαλλοντικών κριτηρίων.
Για δε το ζήτημα της «γαλάζιας πατρίδας» και της ένταξης στον σχολικό προγραμματισμό, να επισημάνω ότι δεν υπάρχει καμία απολύτως ένταξη στα σχολικά εγχειρίδια. Υπάρχει ανάρτηση σε δημόσια διαβούλευση ενός σχεδίου, το οποίο ακόμα βρίσκεται σε πολύ πρώιμη φάση. Παρακολουθούμε και να είστε σίγουρος ότι θα πράξουμε τα δέοντα, έτσι ώστε να μην υπάρξει καμία αλλοίωση της πραγματικότητας στο κεφάλαιο αυτό.
Κλείνοντας, θα ήθελα να επισημάνω ότι η Διακήρυξη των Αθηνών αποτελεί πράγματι ένα ιστορικό σημείο αναφοράς. Ήταν μία Διακήρυξη με την οποία αποφασίσαμε από κοινού με την Τουρκία να προχωρήσουμε σε μία βελτιστοποίηση της σχέσης μας.
Είναι αυτονόητο - και καταγράφεται και εντός της Διακήρυξης των Αθηνών - ότι κάθε χώρα διατηρεί τις βασικές νομικές της θέσεις και τα επιχειρήματα. Δεν θα μπορούσε να αποστεί η κάθε χώρα από τα βασικά της επιχειρήματα. Από την άλλη πλευρά, είναι σημαντικό να μπορούμε ακόμη και στα κεφάλαια στα οποία διαφωνούμε, να έχουμε μία συζήτηση για να μπορέσουμε να αποσυμπιέζουμε τις εντάσεις και να μην καθίστανται κρίσεις όπως στο παρελθόν.
Να σας επισημάνω κλείνοντας, κύριε Βουλευτά, ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν εθελοτυφλεί. Γνωρίζουμε τις δυσκολίες, οι οποίες υπάρχουν στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Εκείνο το οποίο πράττουμε είναι, με σύνεση και υπευθυνότητα, να προσπαθούμε έτσι ώστε να διασφαλίζουμε ένα ήρεμο κλίμα στις σχέσεις μας, για να μπορούμε να δούμε το μέλλον με μεγαλύτερη σύνεση και να αποφύγουμε τις μεγάλες εντάσεις και κρίσεις του παρελθόντος. Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Αντιλαμβάνομαι, κύριε Βουλευτά, ότι η συζήτηση της επίκαιρης ερώτησης πλέον αφορά το σύνολο της άσκησης εξωτερικής πολιτικής. Εγώ, επειδή πάντοτε σέβομαι τον κοινοβουλευτικό χρόνο και δεν μπορώ να υπερβώ τον χρόνο, ο οποίος μου αποδίδεται από το προεδρείο, θα αναγκαστώ να περιοριστώ μόνο σε ολίγα. Παρά ταύτα σας παραπέμπω στις ενημερώσεις, τις οποίες περιοδικώς κάνω σε όλα τα κόμματα καθώς και στην αρμόδια Επιτροπή Εξωτερικών και Άμυνας για να ενημερωθείτε σχετικά.
Επιπλέον, θα σας απαλλάξω από τον κόπο να καταθέσετε τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, διότι σας διαβεβαιώ ότι έχω μία γνώση της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας υπό πολλαπλές ιδιότητες, οπότε δεν χρειάζεται να υποβληθείτε στην ταλαιπωρία.
Επίσης, να σας πω ότι η πρότασή σας για τη σύσταση Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής είναι μία πολύ χρήσιμη πρόταση. Πλην όμως, επειδή προβλέπεται εκ του Συντάγματος και όπως γνωρίζετε, εγώ έχω και μια σαφή προσήλωση προς το Σύνταγμα, ήδη έχει συστηθεί και έχει το Συμβούλιο αυτό λειτουργήσει σε περισσότερες συνεδριάσεις με τη συμμετοχή εκπροσώπων και του κόμματός σας. Οπότε όλα όσα αναφέρετε έχουν υλοποιηθεί.
Και θα μου επιτρέψετε να πω, επειδή αναγνώσατε τη δευτερολογία, καλό θα ήταν, με σεβασμό το λέω, να επικεντρωθείτε σε εκείνα, τα οποία σας ανέφερα και να επιχειρηματολογήσετε πάνω σε αυτά που σας είπα. Αντιλαμβάνομαι ότι είχατε προγραμματίσει να θέσετε όλα αυτά τα ζητήματα.
Εγώ θα σας πω το εξής. Η ελληνική εξωτερική πολιτική είναι εξωτερική πολιτική αρχών. Δεν ετεροκαθορίζεται. Είναι μία πολιτική αυστηρή, συνετή, υπεύθυνη και ακέραια. Και δεν πρόκειται να υπαναχωρήσουμε από αυτά.
Σε ό,τι αφορά τα Δυτικά Βαλκάνια, ήμασταν πάρα πολύ σαφείς. Η πορεία των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων προς την Ευρωπαϊκή Ένωση περνάει μέσα από τη συμμόρφωση με τη δημοκρατία, το κράτος Δικαίου, το ευρωπαϊκό κεκτημένο, τον σεβασμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και τα πολιτικά δικαιώματα. Η Ελλάδα παρατηρεί από κοντά και δεν πρόκειται να αφήσει οτιδήποτε, το οποίο παραβιάζει τους θεμελιώδεις αυτούς κανόνες του Ευρωπαϊκού Δικαίου. Να είστε σίγουρος και ασφαλής γι’ αυτό.
Σε ό,τι αφορά τη Συμφωνία των Πρεσπών, έχετε ήδη αντιληφθεί ότι η ελληνική κυβέρνηση αντέδρασε με εξαιρετικά γρήγορα αντανακλαστικά. Σε μόνον λίγες ώρες από την ορκωμοσία της Προέδρου της Βόρειας Μακεδονίας ενεργοποιήθηκε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το ΝΑΤΟ, καθώς και πολλές χώρες. Και αυτό χάρις στην ελληνική εξωτερική πολιτική, η οποία με πολύ ισχυρά ερείσματα αλλά και με άμεσα αντανακλαστικά κατάφερε να διεθνοποιήσει το ζήτημα. Και θα συνεχίσουμε να το πράττουμε. Η Συμφωνία των Πρεσπών είναι μια συμφωνία, η οποία έχει τεράστια προβλήματα, πλην όμως αποτελεί Διεθνές Δίκαιο, το οποίο οφείλουμε να σεβόμαστε, διότι σύμφωνα με το Σύνταγμα, υπερισχύει κάθε άλλης διάταξης νόμου.
Και με την ευκαιρία αυτή, να αναφέρω για τα επαίσχυντα και ντροπιαστικά, τα οποία αναφέρονται για δήθεν δική μου συμμετοχή στη σύνταξη της Συμφωνίας των Πρεσπών. Είναι απλά χυδαιότητες, οι οποίες εκπορεύονται ακριβώς από έναν μισαλλόδοξο εθνικισμό. Και θα πω το εξής. Εγώ όχι μόνο δεν είχα καμία συμμετοχή, αλλά επιπλέον δεν θα μπορούσα να είχα και καμία συμμετοχή ή γνώση, για τον απλούστατο λόγο ότι διαφωνώ θεμελιωδώς με τη Συμφωνία των Πρεσπών, η οποία αποτελεί ένα νομικό κείμενο με τεράστια προβλήματα, τα οποία αναδεικνύονται συν τω χρόνω.
Να κλείσω, κύριε Βουλευτά, λέγοντας το εξής: αντιλαμβάνομαι ότι μπορεί να έχουμε διαφορετικές θέσεις σε σχέση με τα ελληνοτουρκικά, όπως επίσης και για το σύνολο της άσκησης της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Θέλω να σας πω, όμως, τη δική μου άποψη. Και η δική μου άποψη είναι ότι η υπεύθυνη και ωφέλιμη εξωτερική πολιτική δεν είναι εκείνη, η οποία είναι εχθροπαθής, μισαλλόδοξη και καλλιεργεί τον πόλεμο, αλλά είναι εκείνη, η οποία δουλεύει για την ειρήνη και την ευημερία της πατρίδας μας. Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
17 Μαΐου, 2024