Με ειλικρινή οδύνη αποχαιρετώ σήμερα εκ μέρους της Ελληνικής Δημοκρατίας τον πρώην Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Γιώργο Βασιλείου, έναν άνθρωπο με εξαιρετικές ικανότητες, σπουδαίες διακρίσεις και επιτεύγματα σε όλους τους τομείς του βίου του. Έναν άνθρωπο που ξεχώρισε σε όλη του τη ζωή για την πραότητα του χαρακτήρα του, για τη διαλλακτικότητα, για το ήθος του. Στο πρόσωπο του Γιώργου Βασιλείου συνυπήρχαν αρμονικά μια σειρά από ιδιότητες που σπάνια συναντάμε στο ίδιο πρόσωπο. Οι βαθιές δημοκρατικές ρίζες, η ευρυμάθεια, η αγάπη για τα γράμματα και τις τέχνες, ο λογισμός, αλλά και το όραμα, η παραδειγματική εργατικότητα, η ρηξικέλευθη παρουσία στην πολιτική σκηνή. Ένας άνθρωπος που είχε αναγάγει την τέχνη της σύνθεσης σε αξίωμα ζωής, που εξέφραζε την αριστοτέλεια μεσότητα καλύτερα από τον καθένα. Στην πολιτική σκηνή συνεργάστηκε γόνιμα και παραγωγικά, όταν χρειάστηκε, ακόμη και με τον μεγάλο του πολιτικό αντίπαλο, τον αείμνηστο Γλαύκο Κληρίδη, σε μια κίνηση που προσδίδει τεράστια λάμψη και στις δύο αυτές μεγάλες μορφές της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας.
Το έργο του Γιώργου Βασιλείου στην Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας θα κριθεί από τον ιστορικό του μέλλοντος. Ωστόσο, 33 χρόνια μετά το πέρας της θητείας του, μπορούμε με ασφάλεια να αναγνωρίσουμε ορισμένα ορόσημα που τη χαρακτήρισαν. Υπήρξε ο άνθρωπος που με το εκσυγχρονιστικό και το μεταρρυθμιστικό του έργο έθεσε τα θεμέλια για την Κύπρο του 21ου αιώνα. Μια Κύπρο ζωντανή, δυναμική και ευημερούσα, παρά το βαθύ και εισέτι ανεπούλωτο τραύμα της εισβολής και κατοχής σημαντικού μέρους του νησιού. Ας μου επιτραπεί να κάνω μια ειδική αναφορά σε μια από τις πιο εμβληματικές στιγμές της θητείας του, που δεν είναι άλλη από την ίδρυση του δημόσιου Πανεπιστημίου της Κύπρου, ένα μείζον ορόσημο στη μακρά και λαμπρή εκπαιδευτική ιστορία του νησιού. Σε διπλωματικό επίπεδο, ο Γιώργος Βασιλείου διακρίθηκε για τη σταθερή προσήλωσή του στην προοπτική επίλυσης του Κυπριακού με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και για τις άοκνες προσπάθειές του για ενεργοποίηση του διεθνούς παράγοντα προς αυτή την κατεύθυνση.
Τρεις δεκαετίες αργότερα, το αίτημα για δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού παραμένει επίκαιρο και ενεργό, τη στιγμή που η εικόνα της Λευκωσίας, της μοναδικής διαιρεμένης πρωτεύουσας στην Ευρώπη, αποτελεί μια ανοιχτή πληγή, ένα όνειδος στη σύγχρονη ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Η Κύπρος συνεχίζει τον δίκαιο αγώνα του Γιώργου Βασιλείου σε απόλυτη σύμπνοια με την Ελληνική Δημοκρατία. Εκφράζουμε την ελπίδα η πρόσφατη αναβάθμιση του ζητήματος στην ατζέντα του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών να οδηγήσει σε απτά αποτελέσματα προς όφελος της ειρήνης, της ασφάλειας και της ευημερίας στην Κύπρο και στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Ωστόσο, τα χρόνια μετά την ολοκλήρωση της προεδρίας του Γιώργου Βασιλείου σημαδεύτηκαν από αυτό που αποτελεί το opus magnum της προσφοράς του στην ιστορία της Κύπρου, περισσότερο ίσως και από τη θητεία του την ίδια στο ανώτατο πολιτειακό αξίωμα. Αναφέρομαι στο έργο που επιτέλεσε ως επικεφαλής της διαπραγματευτικής αντιπροσωπείας για την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με ευθύνη για την εναρμόνιση και εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου. Μιλάμε συχνά, και δικαίως, για το πόσο δύσκολο και σπουδαίο επίτευγμα ήταν από πολιτική άποψη η ένταξη της Κύπρου σε μια εποχή που πολλοί υποστήριζαν ότι επρόκειτο για έναν στόχο ανέφικτο. Ωστόσο, όσοι είναι εξοικειωμένοι με τη διευρυνσιακή διαδικασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση γνωρίζουν πόσο πολύπλοκο και απαιτητικό είναι το τεχνικό κομμάτι της προσαρμογής στο ευρωπαϊκό κεκτημένο. Είναι μια διαδικασία που μπορεί να κρατήσει χρόνια και να κρατά μια χώρα μακριά από την Ευρώπη για δεκαετίες. Και τη διαδικασία αυτή ο Γιώργος Βασιλείου την έφερε σε πέρας κατά τρόπο υποδειγματικό, με αποτέλεσμα η Κύπρος να είναι έτοιμη και σε τεχνικό επίπεδο όταν ολοκληρώθηκε η πολιτική διαδικασία για την ένταξή της.
Θυμάμαι τον Γιώργο Βασιλείου σε μια από τις πρώτες δηλώσεις του μετά την εκλογή στην προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας να λέει πως είναι άνθρωπος αισιόδοξος. Η αισιοδοξία αυτή του Προέδρου ωστόσο, δεν σήμαινε ότι αιθεροβατούσε. Αντίθετα, προερχόταν από το θετικό πνεύμα που χαρακτήριζε το σύνολο της ψυχοσύνθεσης και της δράσης του, από την πίστη του ότι κανένας αγώνας δεν πρέπει να θεωρείται εκ των προτέρων χαμένος, αν δεν καταβληθεί το μείζον της προσπάθειας από όλους όσους εμπλέκονται σε αυτόν. Ένας πραγματιστής πατριώτης, όχι των εύκολων συνθημάτων. Η δημαγωγία για τον Γιώργο Βασιλείου ήταν μια άγνωστη υπόθεση.
Αγαπητέ μας Πρόεδρε, έφυγες και προκάλεσες οδύνη σε ολόκληρο τον Ελληνισμό. Έφυγες όμως και σε μέρες σπουδαίες για τον Ελληνισμό, μέσα στην Κυπριακή Προεδρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε στιγμές υπερηφάνειας για την Κύπρο και για ολόκληρο τον Ελληνισμό. Σήμερα η Κύπρος και σύσσωμος ο Ελληνισμός σε αποχαιρετά ως ένα άξιο τέκνο που άφησε ανεξίτηλη σφραγίδα στη σημερινή ταυτότητα του νησιού. Αλλά και η μητέρα Ελλάδα, οι άνθρωποι, οι παλαιότεροι που πρόλαβαν την εποχή σου, που σε γνώρισαν προσωπικά και συνεργάστηκαν μαζί σου, και οι νεότεροι που σε έμαθαν μέσα από αφηγήσεις και διαβάσματα – αλλά και οι τόποι: η Βυτίνα της εκ μητρός καταγωγής σου, η Μυτιλήνη της παιδικής σου ηλικίας. Οι τόποι που ποτέ δεν ξέχασες και τους ένιωθες πάντα ως αναπόσπαστο κομμάτι της προσωπικής σου διαδρομής.
Στην αξιοσέβαστη και όμορφη οικογένεια του Γιώργου Βασιλείου μεταφέρω την αιώνια ευγνωμοσύνη του οικουμενικού Ελληνισμού.
Αθάνατος!
17 Ιανουαρίου, 2026