Αγαπητοί φίλοι, Αγαπητέ φίλε Γιάννη καλησπέρα.
Είναι πραγματικά μεγάλη χαρά να βρίσκομαι σήμερα ανάμεσά σας. Είναι ένα φωτεινό διάλειμμα ανάμεσα στα όσα μας συμβαίνουν και όσα συμβαίνουν στο Υπουργείο Εξωτερικών το να βρίσκομαι ανάμεσα σε ανθρώπους της αγοράς, οι οποίοι στο τέλος της ημέρας είναι και οι μόνοι, οι οποίοι έχουν μια πραγματική εικόνα της οικονομίας και της κοινωνίας. Μια εικόνα, η οποία αντανακλάται στην καθημερινότητα των πολιτών, στην επιχειρηματικότητα, στην ανταγωνιστικότητα.
Και για εμένα είναι σημαντικό, όχι μόνο να σας μεταφέρω τις σκέψεις μου, ιδίως τα κομμάτια που αφορούν τη γεωπολιτική οικονομία, αλλά και να ακούσω από εσάς τις δικές σας σκέψεις για το πώς εσείς αντιλαμβάνεστε αυτήν τη στιγμή την πορεία της επιχειρηματικότητας σε ένα διεθνές περιβάλλον, το οποίο, όπως το περιέγραψε ο Πρόεδρος, είναι εξαιρετικά ευμετάβλητο. Είναι πραγματικά αγαθή τύχη και το λέω και το εννοώ, να βρίσκεται στο τιμόνι του ΕΒΕΑ ο Γιάννης Μπρατάκος, ο οποίος πέρα από άριστος επιχειρηματίας, είναι ένας σπουδαίος άνθρωπος, με απίστευτη κατανόηση των φαινομένων και συναισθηματική νοημοσύνη, ασυνήθιστη για έναν επιχειρηματία. Ευτυχώς δεν τον άλωσε η πολιτική και βρίσκεται σήμερα ανάμεσά σας, να παράγει ωφέλιμα, αντίθετα με ορισμένους οι οποίοι παρέμειναν στην πολιτική.
Να σας πω ότι αυτό το οποίο χαρακτηρίζει σήμερα τη διεθνή γεωπολιτική αρένα είναι το ότι έχει χαθεί η έννοια των σταθερών. Οι σταθερές πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η διεθνής αρχιτεκτονική ασφαλείας, αλλά και συνολικά το διεθνές γεωπολιτικό σύστημα μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, έχει αυτή τη στιγμή υποστεί μια πολύ μεγάλη ρήξη. Η ρήξη συνίσταται αφενός στο γεγονός ότι έχουν καταργηθεί στην πράξη οι κανόνες πάνω στους οποίους οικοδομήθηκε η διεθνής αρένα, κυρίως αυτό που ονομάζουμε λίγο συνεκδοχικά το διεθνές δίκαιο και από την άλλη πλευρά, το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή έχουμε μια υποβάθμιση της διεθνούς πολυμέρειας.
Διεθνείς οργανισμοί, οι οποίοι αποτελούσαν στην πραγματικότητα τον διάδρομο μέσα από τον οποίο μπορούσαμε να καταλήξουμε σε ορισμένες λύσεις σε μεγάλα οικουμενικά προβλήματα, φαίνεται να υποχωρούν και το κενό που αφήνουν οι διεθνείς οργανισμοί - ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, ακόμη και η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου - ουσιαστικά καταλαμβάνεται από χώρες, οι οποίες στην πραγματικότητα έρχονται ουσιαστικά να υποκαταστήσουν αυτή την διεθνή πολυμέρεια με μια μονομερή απόφαση. Και σε αυτό το νέο περιβάλλον εμφανίζονται και χώρες, οι οποίες δεν ήταν παραδοσιακά ισχυρές.
Μπορεί κάποιος να φανταστεί τι έχει συμβεί στο παρελθόν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποτελούν το όχημα μιας νέας λογικής για τα παγκόσμια πράγματα και ιδίως για την παγκόσμια ειρήνη και την παγκόσμια ανάπτυξη. Αλλά αυτή τη στιγμή βλέπουμε ότι και χώρες, οι οποίες είναι μεσαίου βεληνεκούς, διεκδικούν με όχημα την οικονομική διπλωματία να αναπτύξουν πολύ μεγαλύτερους διαύλους παγκοσμίως, ακριβώς εκμεταλλευόμενες τη ρευστότητα η οποία παρατηρείται.
Αυτό, λοιπόν, μας οδηγεί στην πραγματικότητα σε ένα νέο διεθνές περιβάλλον, στο οποίο, όπως σωστά είπε ο Πρόεδρος, εκείνο το οποίο υπολείπεται είναι η προβλεψιμότητα. Ξέρετε, παλιά η δουλειά του Υπουργού Εξωτερικών ήταν πρωτίστως να προβλέπει τα μελλούμενα, έτσι ώστε να είναι έγκαιρα προετοιμασμένος. Αυτό έχει πεθάνει ως διαδικασία λήψης απόφασης αλλά και ως επεξεργασία δεδομένων. Εκείνο, το οποίο υφίσταται είναι η υποχρέωση όσων βρίσκονται στο τιμόνι της διπλωματίας να μπορούν να επεξεργάζονται όλα τα δυνατά σενάρια και να έχουν άμεσες λύσεις και γρήγορα αντανακλαστικά. Διότι είναι τέτοια η ταχύτητα των φαινομένων, είναι τέτοια η απρόβλεπτη διάσταση των γεγονότων, έτσι ώστε δεν υπάρχει ούτε ο χρόνος αλλά ούτε και η ικανότητα να μπορέσεις να σκεφθείς τι είναι αυτό, το οποίο μπορεί αύριο να σου ξημερώσει.
Βλέπετε ήδη καθημερινά το πώς διαχειριζόμαστε τα πράγματα. Η μία μέρα είναι εντελώς διαφορετική από την προηγούμενη και σίγουρα κανείς δεν ξέρει πώς θα είναι η αυριανή. Ήδη βρισκόμαστε ανάμεσα σε τρεις πολέμους, οι οποίοι αυτήν την στιγμή μαίνονται και μαίνονται για χρόνια, με τελευταία τη σύρραξη στο Ιράν και τον Κόλπο. Παραμένει η σύρραξη στην Ουκρανία. Βρίσκεται σε εξέλιξη η κατάσταση στην υπό στενή έννοια Μέση Ανατολή, σε Γάζα, Δυτική Όχθη και Λίβανο. Και τώρα βεβαίως, υπάρχει το νέο μέτωπο του Ιράν και των χωρών του Κόλπου που ανέδειξαν νέα στοιχεία.
Ξέρετε, είχα την τύχη να συναντήσω τον Υπουργό Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών δύο ημέρες πριν από την έναρξη των επιχειρήσεων, όπου είχαμε και συζήτηση σχετικά με τα επερχόμενα. Όχι βεβαίως στο χρονοδιάγραμμα της επίθεσης, αλλά το γεγονός ότι δεν πήγαιναν καλά οι συζητήσεις και εκείνο, το οποίο εκείνη τη στιγμή αντελήφθην, είναι ότι η σκέψη ότι θα μπορούσαμε να εξαντλήσουμε κάθε δυνατότητα ειρηνικής διαβούλευσης ήταν πάρα πολύ αισιόδοξη. Το αποτέλεσμα όλοι το γνωρίζουμε.
Νομίζω ότι από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών, υπήρχε ενδεχομένως μια υποτίμηση σε σχέση με την οικονομική αξία σε παγκόσμια μεγέθη του αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ. Αλλά το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι και οι ίδιοι οι Ιρανοί νομίζω, υποτίμησαν την αξία αυτού του Στενού για την παγκόσμια οικονομία. Εστίαζαν πάντοτε στην ανάπτυξη ενός πυρηνικού προγράμματος ή ενός πολύ διευρυμένου βαλλιστικού προγράμματος που θα είχε τη δυνατότητα να χτυπήσει σε πολύ μεγάλες αποστάσεις. Το πραγματικό πυρηνικό όπλο, όμως, ήταν η δυνατότητα άμεσου αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ, που έχει φέρει ήδη τις αναταράξεις που έχει φέρει και θα επιφέρει και πολύ περισσότερες εάν υπάρχει αυτή η παράταση του πολέμου.
Εκείνο που έχω να σας πω, ότι προφανώς εμείς επεξεργαζόμαστε όλα τα σενάρια. Εκείνο, το οποίο ελπίζουμε είναι ότι οι μεσολαβητικές προσπάθειες που έχουν λάβει χώρα θα ευδοκιμήσουν τις επόμενες ώρες ή λίγες ημέρες, έτσι ώστε να υπάρξει σε πρώτη φάση μια εκεχειρία, η οποία θα δώσει τη δυνατότητα εν τέλει να μπορέσουμε να συζητήσουμε και να βρούμε τη φόρμουλα για να υπάρξει μία μακρά και βιώσιμη ειρήνη στην περιοχή. Δεν είναι εύκολο, διότι επέκεινα του πολέμου στο Ιράν προέκυψαν άλλες συρράξεις, οι οποίες επίσης έχουν υποκείμενα αίτια δεκαετιών, αν όχι αιώνων, όπως είναι η σύρραξη στον Λίβανο, που είναι πολύ ανησυχητική.
Οπότε, αυτήν τη στιγμή είναι δύσκολη η κατάκτηση ενός πλαισίου ειρηνευτικού, έστω μεταβατικού. Ελπίζουμε ότι θα μπορέσει να υπάρξει για πολλούς λόγους. Σε κάθε περίπτωση, είμαστε προετοιμασμένοι για οποιοδήποτε ενδεχόμενο. Γνωρίζετε καλύτερα από εμένα ότι οι οικονομικές συνέπειες ενός μακρού αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ είναι καταστροφικές για την οικονομία και τις συνέπειες ακόμη δεν τις έχουμε αντιληφθεί, διότι δεν έχουν περάσει απολύτως σε όλες τις αγορές, παρά μόνο στις βασικές αγορές που αφορούν το πετρέλαιο και τα παράγωγα του πετρελαίου.
Σε αυτή την πραγματική κατάσταση διεθνούς ρευστότητας, η Ελλάδα έχει μια εξαιρετικά σταθερή θέση, η οποία την έχει καταστήσει ένα ιδιαιτέρως αξιόπιστο συνομιλητή αλλά και έναν σύμμαχο αρχών. Είναι πάρα πολύ δύσκολο και σας το λέω με κάθε επίγνωση αυτού που λέω. Το να μπορέσεις να ασκείς μια πολιτική, η οποία θα μπορεί την ίδια στιγμή να έχει ένα χαρακτήρα ρεαλισμού, αλλά να στηρίζεται και σε αρχές. Και τούτο διότι είναι τόσα πολλά τα αντιτιθέμενα συμφέροντα που είναι πολύ δύσκολο να μπορέσεις να ακροβατήσεις σε διαφορετικά συμφέροντα. Όσοι επιχείρησαν να βρεθούν σε μια λογική πιο συναλλακτικής πολιτικής για να μπορέσουν να πατήσουν τα πόδια τους σε διαφορετικές βάρκες, στην πραγματικότητα αιωρούμενοι, νομίζω ότι μεσοπρόθεσμα αντελήφθησαν, ότι αυτό μόνο επιζήμιο θα είναι και ότι θα πληρώσουν το τίμημα από όλες τις πλευρές.
Αντιθέτως. Ποια ήταν η δική μας σκέψη την τελευταία τριετία. Το πρώτο είναι ότι κλείνουμε τις μεγάλες τρύπες, οι οποίες υπήρχαν από δεκαετίες ή τα διαχρονικά ιστορικά μας βάρη. Το ζήτημα της βιώσιμης λειτουργικής σχέσης με την Τουρκία δεν είναι ένα και μόνο ζήτημα, το οποίο ανάγεται στη δικιά μας γεωπολιτική γειτονική σχέση, έχει να κάνει προφανώς με την οικονομία. Έχει να κάνει με το διεθνές γεωπολιτικό σκηνικό. Έχει, όμως, να κάνει και με κάτι ακόμα.
Η κατάσταση ήρεμων νερών, όπως λέγεται την τελευταία τριετία, έδωσε στη χώρα τη δυνατότητα να μπορέσει να κερδίσει ένα έδαφος, το οποίο χάθηκε κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, με μια άμυνα, η οποία ήταν απολύτως υποβαθμισμένη, με διεθνείς σχέσεις, οι οποίες είχαν υποστεί πολύ μεγάλη ρήξη και λόγω στερεοτύπων, αλλά και λόγω του γεγονότος ότι η Ελλάδα στερήθηκε τα μέσα για να μπορέσει να επιβληθεί στο διεθνές περιβάλλον. Η Ελλάδα έχασε πάρα πολύ χρόνο κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Αυτό κερδίζουμε στην πραγματικότητα. Ενισχύθηκε πολύ η άμυνα, σταθεροποιήθηκε η οικονομία και αναπτύχθηκε η διπλωματία.
Σήμερα η Ελλάδα μπορεί να είναι μία μικρή, έως μικρομεσαία χώρα, το διεθνές της αποτύπωμα όμως είναι πάρα πολύ μεγαλύτερο από την έκταση και τον πληθυσμό της. Η Ελλάδα είναι στην πραγματικότητα όχι απλά στον σκληρό πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά παραγωγός πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αρκεί να δει κανείς, τα τελευταία 7 χρόνια, πόσες ελληνικές πρωτοβουλίες κατέστησαν ευρωπαϊκές πολιτικές. Είναι, στην πραγματικότητα, σε επίπεδο συμπαραγωγής της διεθνούς ασφαλείας. Επειδή βρισκόμαστε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, στην πιο δύσκολη στιγμή μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου κάθε μέρα καλούμαστε να λαμβάνουμε σκληρές και δύσκολες αποφάσεις για το μέλλον του παγκόσμιου πλαισίου.
Και από την άλλη πλευρά, συνειδητά, αναπτύξαμε τα τελευταία χρόνια μία σειρά από συμμαχίες, οι οποίες καθιστούν την Ελλάδα στην πραγματικότητα έναν κόμβο πολιτικής ισχύος. Αυτήν τη στιγμή, έχουμε τη μείζονα στρατηγική εταιρική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, τη στρατηγική εταιρική σχέση με τις χώρες του Κόλπου και στρατηγική σχέση με την Ινδία. Ένα τεράστιο τόξο, το οποίο στην πραγματικότητα πολλαπλασιάζει τη δική μας γεωπολιτική ισχύ, δημιουργεί νέες συνθήκες που έχουν να κάνουν με τη διασυνδεσιμότητα, και ουσιαστικά καθιστά την Ελλάδα έναν ισότιμο εταίρο και συνομιλητή όλων αυτών των χωρών. Έτσι ώστε, σήμερα που μιλάμε, η Ελλάδα να είναι σχεδόν σε όλους τους οργανισμούς σε πολύ καίριες θέσεις και να λογίζεται ότι η ίδια είναι παραγωγός και εξαγωγός ασφάλειας σε άλλες χώρες, οι οποίες παραδοσιακά ήταν είτε ισχυρότερες, είτε είχαν το βλέμμα τους στραμμένο σε άλλες ανταγωνιστικές μας χώρες.
Άρα σήμερα που μιλάμε, η Ελλάδα είναι πραγματικό - κατά τη γνώμη μου - υπόδειγμα, σε ό, τι αφορά τη συνέπειά της στους εταίρους και συμμάχους της, έτσι ώστε ουσιαστικά να είναι η χώρα, στην οποία μπορεί να στηρίζεται κάποιος. Και γιατί επιμένω πολύ στο θέμα της συνέπειας. Διότι θεωρώ ότι η αξιοπιστία και της οικονομίας περνάει μέσα από την αξιοπιστία της διπλωματίας της χώρας. Όπως όταν μια χώρα βρίσκεται σε ένα καθεστώς ασάφειας και ασυνέπειας, τότε πάντοτε υπάρχει ένα κυρίαρχο ρίσκο σε οποιαδήποτε επιχειρηματικότητα και σε οποιαδήποτε επένδυση. Έτσι, όταν υπάρχει ένα σαφές διπλωματικό κεφάλαιο, το οποίο αναγνωρίζεται διεθνώς, αυτό αντανακλαστικά ενδυναμώνει και τη δυνατότητα και την ισχύ όλων των επενδύσεων, οι οποίες λαμβάνουν χώρα από τους πολίτες της χώρας αυτής.
Ειδικά δε σε αυτό το περιβάλλον, το οποίο αλλάζει με τον δυναμικό τρόπο που είπαμε. Είναι πολύ σημαντικό να δούμε και τις θέσεις που αναπτύσσονται μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, υπό την πίεση των γεγονότων, αναγκάστηκε να προβεί σε δύο μεγάλες ενέργειες που νομίζω σας αφορούν απολύτως.
Η πρώτη είναι σας αφορά λιγότερο. Είναι η ενδυνάμωση της αμυντικής ισχύος του συλλογικού υποκειμένου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ουσιαστικά, για πρώτη φορά επενδύονται τεράστιοι πόροι, 800 δισεκατομμύρια σε ευρωπαϊκή άμυνα, έτσι ώστε να αποκτήσει αυτό, το οποίο χαρακτηρίζουμε ως στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Υπό την πίεση, και του ΝΑΤΟ και των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία όμως είχε ένα στοιχείο εύλογης πίεσης για ανακατανομή των βαρών. Η Ελλάδα ευτυχώς δεν είχε πρόβλημα στην προσαρμογή αυτή, διότι οι επενδύσεις που γίνονται στην άμυνα ήταν διαχρονικά σε υψηλό επίπεδο έναντι του ΑΕΠ. Είναι όμως σημαντικό ότι βρισκόμαστε στον πυρήνα αυτής της συζήτησης.
Και το δεύτερο σημαντικό, το οποίο ανέλαβε και πάλι πολλαπλασιαστής αυτής της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν τα όσα συμβαίνουν κυρίως στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Είναι η πολύ συστηματική πλέον προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να δει για πρώτη φορά το ζήτημα της δικής της ανταγωνιστικότητας με όρους ρεαλισμού. Ξέρετε, η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα ήταν πάντοτε μια πάρα πολύ σύνθετη έννοια, και ήταν σύνθετη διότι η Ευρωπαϊκή Ένωση περνούσε, οτιδήποτε αφορούσε την ανταγωνιστικότητα, μέσα από ένα πολιτιστικό φακό των ευρωπαϊκών αξιών που μεταβολίζει τα πράγματα.
Το αποτέλεσμα ήταν ότι η ανταγωνιστικότητα ως τέτοια δεν ήταν ποτέ στην αιχμή των ευρωπαϊκών πολιτικών. Αυτό αποδεικνύει εξάλλου και οι εκθέσεις Ντράγκι - Λέττα, τις οποίες σίγουρα θα έχετε δει και οι οποίες αναδεικνύουν όλα αυτά τα παθολογικά φαινόμενα, τα διαχρονικά παθολογικά φαινόμενα που είναι συστημικά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, πρώτον, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να επενδύσει χρήματα στην ανταγωνιστικότητά της και αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη η συζήτηση, η οποία γίνεται για το πολυετές δημοσιονομικό πρόγραμμα, στο οποίο ανταγωνιστικότητα για πρώτη φορά θα έχει έναν πάρα πολύ καίριο και αυτοτελή λόγο.
Και το δεύτερο είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε, υπό την πίεση των γεγονότων, να ανοίξει την ομπρέλα της σε περιοχές του κόσμου και σε αγορές, οι οποίες μέχρι πρότινος ήταν σχεδόν άγνωστες ή τις οποίες αντιμετωπίζαμε με πολύ μεγάλη επιφύλαξη. Αναφέρομαι κυρίως, αλλά όχι μόνο στις δύο μεγάλες πολυμερείς συμφωνίες, δηλαδή τη Συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την MERCOSUR, για την Λατινική Αμερική και τη Συμφωνία της Ζώνης Ελεύθερου Εμπορίου με την Ινδία, αγορά 1.5 δισεκατομμυρίου πολιτών. Άρα, αυτή τη στιγμή νομίζω βρισκόμαστε σε μία καίρια μεταβατική περίοδο για τον κόσμο, ιδίως όμως για την Ευρώπη, η οποία αναζητεί τη νέα της ταυτότητα και επιχειρηματικότητα μέσα σε αυτό το πλαίσιο και έχει να επιτελέσει έναν τεράστιο ρόλο. Τι κάνουμε εμείς για την επιχειρηματικότητα;
Συγγνώμη κύριε Πρόεδρε, έχω καταλάβει πολύ χρόνο και φοβούμαι ότι δεν θα έχουμε πολύ για συζήτηση, οπότε θα τα συμπτύξω όλα τώρα. Όπως γνωρίζετε, η οικονομική διπλωματία είναι μέρος της ύλης του Υπουργείου Εξωτερικών. Η απόφαση του Πρωθυπουργού, πριν από την ανάληψη της πολιτικής ηγεσίας το 2019, ήταν να μεταφερθεί αυτό το μεγάλο κομμάτι της οικονομικής διπλωματίας στο Υπουργείο Εξωτερικών και θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι ήταν μια σοφή επιλογή.
Είναι πραγματικά αξιοσημείωτο το γεγονός ότι σε όποια χώρα ταξιδεύω, ανεξαρτήτως μεγέθους, ανεξαρτήτως ισχύος, ανεξαρτήτως γεωγραφίας, το ένα και μόνο πράγμα που τίθεται πάντα είναι η οικονομική συνεργασία με βάση την ιδιωτική επιχειρηματικότητα των κρατών. Αυτό είναι κάτι το οποίο πάντοτε συζητείται και είναι στην ουσία από τα πρώτα ζητήματα της κάθε διμερούς ατζέντας. Ανακάλυψα κι εγώ, ευτυχώς πολύ έγκαιρα, τη σημασία του να μπορούμε να πουλάμε καλύτερα το οικονομικό κεφάλαιο της πατρίδας μας στο εξωτερικό. Και είναι για εμένα ένα τεράστιο διπλωματικό όπλο.
Πουλάμε τη δυνατότητα να έχουμε μία ασφαλή χώρα, την ανθεκτικότητα της οικονομίας και κυρίως τη δική μας επιχειρηματικότητα. Οι εξαγωγές μας, όπως γνωρίζετε, έχουν αυξηθεί πολύ. Είμαστε περίπου στα 50 δις. Έχουμε αύξηση και των άμεσων ξένων επενδύσεων. Ξέρετε ότι ψηφίσαμε τώρα στη Βουλή και το νόμο για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων, έτσι ώστε οι επενδύσεις αυτές να ελέγχονται και κατά την ουσία τους, κατά τα γεωπολιτικά τους κριτήρια.
Και αυτή τη στιγμή αναπτύσσουμε ένα μεγάλο και φιλόδοξο στρατηγικό σχέδιο εξωστρέφειας πενταετούς διάρκειας, με βάση το οποίο θα στοχεύσουμε αγορές και θα στοχεύσουμε επιμέρους χώρες. Ουσιαστικά θα προτεραιοποίησουμε τις χώρες εκείνες οι οποίες εμφανίζουν επενδυτικό ενδιαφέρον, είτε για λόγους οικονομίας, επειδή είναι αναπτυσσόμενες, είτε επειδή αναπτύσσουμε τις διμερείς μας σχέσεις, είτε για λόγους γεωπολιτικούς, αλλά μέσα στην πενταετία 2026-2030. Η σκέψη είναι ότι εσείς οι επιχειρηματίες θα γνωρίζετε απολύτως ποιες είναι οι προτεραιότητες και σε ό, τι αφορά τα πεδία επιχειρηματικότητας, δηλαδή ενέργεια, τεχνητή νοημοσύνη, υψηλή καινοτομία, έρευνα, logistics, περιβάλλον, υποδομές, αλλά και τις χώρες.
Έχει ενδιαφέρον ότι το 2025 είχαμε 12 επιχειρηματικές αποστολές σε χώρες στόχους όπως είναι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ισραήλ, η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, αλλά και παραδοσιακές χώρες της Ευρώπης, όπως είναι η Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου εμφανιζόμαστε να είμαστε οι προβληματικοί στο ισοζύγιο, γιατί ποτέ δεν δώσαμε μεγάλη έμφαση στις χώρες αυτές. Στην πραγματικότητα, 200 εταιρείες μέσα από αυτές τις επιχειρηματικές αποστολές, 200 ελληνικές εταιρείες υπέγραψαν περίπου 1300 συμφωνίες διμερείς. Και ήδη δραστηριοποιούνται σε όλες τις χώρες και σε όποια χώρα πηγαίνω τελευταία. Την προηγούμενη εβδομάδα ταξίδεψα στη Βεγγάζη μια πολύ δύσκολη χώρα, αλλά την πιο γειτονική μας χώρα στη Μεσόγειο, όπου αναπτύσσονται ήδη μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις σε πολλά πεδία και στην ανατολική Λιβύη και στη δυτική Λιβύη.
Όλες αυτές οι δράσεις υποστηρίχθηκαν και μέσω της ενίσχυσης την οποία έχει παράσχει το ελληνικό Δημόσιο και η Enterprise Greece για συμμετοχή των ελληνικών επιχειρήσεων σε διεθνείς εκθέσεις. Συνολικά περίπου 1.350 ελληνικές επιχειρήσεις συμμετείχαν το 2026 σε περισσότερες από 65 διεθνείς εκθέσεις.
Θα ήθελα να επισημάνω τη σημασία της Ελληνικής Εταιρείας Επενδύσεων & Εξωτερικού Εμπορίου, Enterprise Greece, που είναι ένα νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, το οποίο υπάγεται στο Υπουργείο Εξωτερικών. One stop shop. Βοηθάει στις εξαγωγές, αναδεικνύει τις ιδιαιτερότητες της κάθε χώρας, βοηθάει στα πιο λογιστικά ζητήματα και ουσιαστικά δημιουργεί ένα πλαίσιο άμεσης αρωγής για τους Έλληνες εξαγωγείς.
Και επιπλέον η δεύτερη εταιρεία, νομικό πρόσωπο ιδιωτικού Δικαίου του Υπουργείου Εξωτερικών, η οποία είναι η Ελληνική Εταιρεία Εξαγωγικών Πιστώσεων, Export Credit Greece, η οποία δίδει άμεση βοήθεια, εγγυήσεις δηλαδή για ελληνικές εξαγωγές. Να σας πω ότι εντός Απριλίου-Μαΐου θα υπάρξουν δύο θυγατρικές εταιρείες αυτής, έτσι ώστε να πιάσουμε ιδιαίτερα κεφάλαια όπως είναι το factoring για την μία εταιρεία και την ασφάλιση βραχυπρόθεσμων εξαγωγικών πιστώσεων για την άλλη, έτσι ώστε να υπάρχουν όλα τα εργαλεία, ουσιαστικά μέσω των κρατικών εγγυήσεων να μπορεί να υπάρχει ένα ακόμα μεγαλύτερο κίνητρο για εσάς για εξαγωγές.
Το Στρατηγικό Σχέδιο Εξωστρέφειας 2026-2030 περιλαμβάνει στοχευμένες δράσεις. Μόνο για το 2026 έχουμε 600 συγκεκριμένες δράσεις, τις οποίες θα σας επικοινωνήσω μέσω του Διοικητικού Συμβουλίου για να έχετε γνώση. Θέλω όμως, με όποια ένταση φωνής μπορώ να διαθέτω, να σας παρακινήσω να είστε ακόμη πιο ενεργητικοί και πιο τολμηροί, στο κομμάτι της επιχειρηματικότητας και ιδίως στο κομμάτι το εξαγωγικό.
Η πατρίδα θα κάνει εκείνα τα οποία οφείλει. Ξέρετε, μίλησε ο Γιάννης για το ποια σημασία έχει η πολιτική σταθερότητα. Θέλω να σας πω κάτι, το οποίο είναι νομίζω συγκλονιστικό, αλλά δεν το αντιλαμβανόμαστε. Η Ελλάδα είναι η μία από τις δύο χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες έχουν κυβέρνηση μονοκομματική. Μία από τις δύο. Είμαστε εμείς και η Μάλτα. Από τις χώρες που δεν έχουν προεδρικό σύστημα. Άρα καταλαβαίνετε ότι η Ελλάδα έχει αυτό το σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα. Δεν ξέρουμε για πόσο θα το έχει.
Το βασικό όμως είναι ότι δημιουργείται μια πραγματική υποδομή πολιτικής ασφάλειας. Και θέλω να σας πω ότι αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο πλεονέκτημα, το οποίο αποδίδεται στη χώρα μας και της το αποδίδουν όλοι.
Ελπίζω και όποτε γίνουν οι επόμενες εκλογές να δώσουν μια κυβέρνηση, η οποία θα είναι σταθερή και ισχυρή. Έχει σημασία να είναι ισχυρή η κυβέρνηση και για το αποτύπωμα της οικονομίας και για το αποτύπωμα της επιχειρηματικότητας. Το 2026 και το 2027 οι περισσότερες από τις μισές ευρωπαϊκές χώρες θα έχουν εκλογές και σε ένα περιβάλλον, στο οποίο υπάρχει τέτοια ρευστότητα, με άνοδο της ακροδεξιάς, για τους λόγους που όλοι γνωρίζετε. Με πιέσεις, οι οποίες έρχονται από πολλές πλευρές, ενίοτε μέσω και υβριδικών απειλών, να διεμβολίζουν τη δημοκρατική διαδικασία από άλλες χώρες. Αντιλαμβάνεστε όλοι την αξία του να έχουμε εδραιωμένες θεσμούς, η οικονομία να κινείται σε ρυθμούς ανθεκτικότητας, η επιχειρηματικότητα μας να είναι ισχυρή.
Εμείς θα κάνουμε τη δουλειά μας από τη δική μας πλευρά και ενθαρρύνω κι εσάς να είστε όσο πιο ενεργητικοί και τολμηροί μπορείτε για να πάρουμε όλοι μαζί τη χώρα λίγο πιο μπροστά.
Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.
6 Απριλίου, 2026