Δευτέρα, 17 Ιουνίου 2019
greek english french
Αρχική arrow Επικαιρότητα arrow Πρώτο Θέμα arrow Δηλώσεις Υπουργού Εξωτερικών, Γ. Κατρούγκαλου, με το πέρας της συνάντησής του με τον ομόλογό του της Τουρκίας, M. Çavuşoğlu (Αττάλεια, 21.03.2019)

Δηλώσεις Υπουργού Εξωτερικών, Γ. Κατρούγκαλου, με το πέρας της συνάντησής του με τον ομόλογό του της Τουρκίας, M. Çavuşoğlu (Αττάλεια, 21.03.2019)

Πέμπτη, 21 Μαρτίου 2019

Δηλώσεις Υπουργού Εξωτερικών, Γ. Κατρούγκαλου, με το πέρας της συνάντησής του με τον ομόλογό του της Τουρκίας, M. Çavuşoğlu (Αττάλεια, 21.03.2019)Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Ευχαριστώ για το καλωσόρισμα και την πολύ θερμή φιλοξενία. Είμαστε εδώ για να προχωρήσουμε θετικά αυτή την ατζέντα, όπως συμφώνησαν οι δύο ηγέτες μας λίγο καιρό πριν στην Άγκυρα. Είναι κάτι που προσπερνά τις δύο χώρες, αλλά οι δύο χώρες μπορούν να δώσουν ένα παράδειγμα για το πώς μπορεί να υπάρξει ειρηνική συνύπαρξη με σεβασμό των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου. Ο Mevlüt ήταν πριν λίγες μέρες στη Νέα Ζηλανδία, όπου διαπράχθηκε ένα αποτρόπαιο έγκλημα όχι εναντίον μουσουλμάνων, αλλά εναντίον της ανθρωπότητας, εναντίον της ειρηνικής συνύπαρξης.

Εμείς δεν πιστεύουμε στον πόλεμο των πολιτισμών. Εμείς πιστεύουμε ότι οι σχέσεις μεταξύ των λαών πρέπει να χαρακτηρίζονται από τον αμοιβαίο σεβασμό και ότι οι σχέσεις των κρατών πρέπει να βασίζονται στο Διεθνές Δίκαιο, στο σύστημα πολυμέρειας των διεθνών θεσμών και πρέπει να κάνουμε ο,τιδήποτε δυνατό για να μπορέσει να λειτουργεί αποτελεσματικά και να δίνει λύσεις στα προβλήματα που υπάρχουν. Κομμάτι, λοιπόν, της θετικής μας ατζέντας είναι ακριβώς πώς θα εξασφαλίσουμε το σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, πώς θα εξασφαλίσουμε την αποκλιμάκωση της έντασης στην περιοχή μας, εφαρμόζοντας μέτρα εμπιστοσύνης που έχουν ήδη συμφωνηθεί, επανεξετάζοντας την καλύτερη εφαρμογή τους, όπως το περίφημο Μνημόνιο Παπούλια-Γιλμάζ και βρίσκοντας τρόπους, γενικότερα, να συζητήσουμε για την επίλυση των προβλημάτων που μας απασχολούν.

Γι’ αυτό το λόγο είμαστε ανοικτοί και στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, ακριβώς γιατί θεωρούμε ότι είναι προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του τουρκικού λαού, αλλά και της Ελλάδας να έχει μία φιλική, ευρωπαϊκή Τουρκία στα ανατολικά της σύνορα.

Και, φυσικά, επαναλαμβάνω ότι το μέτρο της αρμονικής συμβίωσης μεταξύ των κρατών το δίνει το Διεθνές Δίκαιο. Όπως πολύ σωστά είπε ο φίλος μου ο Mevlüt, εμείς θεωρούμε ότι σε όλα τα θέματα που την αφορούν, η Τουρκία έχει δικαιώματα. Στο θέμα της ενέργειας εμείς έχουμε υπερασπιστεί το δικαίωμα της Κύπρου -αυτονόητο δικαίωμα- να διαχειρίζεται τους πόρους της Αποκλειστικής Οικονομικής της Ζώνης, προς όφελος και των δύο κοινοτήτων του νησιού. Είναι προφανές, όμως, ότι στην Ανατολική Μεσόγειο και η Τουρκία έχει δικαιώματα, τα οποία της τα αναγνωρίζει το Δίκαιο της Θάλασσας που εμείς κατεξοχήν θέλουμε να ισχύει και να διέπει και τις μεταξύ μας διαφορές.

Θελήσαμε να προχωρήσουμε ιδιαίτερα τη θετική ατζέντα, σε θέματα οικονομίας, σε θέματα πολιτισμού, σε θέματα κατανόησης μεταξύ των λαών. Και οι δύο πλευρές έχουμε πάρει πρωτοβουλίες για την αναστήλωση πολιτιστικών και θρησκευτικών μνημείων στις δύο μας χώρες. Εμείς ιδιαίτερα φροντίζουμε να αναστηλωθούν το Μουράτ Ρέις στη Ρόδο, το τέμενος του Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο. Με χαρά άκουσα από τον φίλο Mevlüt ότι ολοκληρώνονται οι εργασίες στην Παναγία Σουμελά και με διαβεβαίωσε ότι στις 15 Αυγούστου αυτήν τη χρονιά θα μπορέσει να ξαναγίνει η Λειτουργία εκεί, όπως γινόταν τα προηγούμενα χρόνια. Και όπως είπε και ο Πρωθυπουργός στη Χάλκη, θα θεωρούσαμε ένα ιδιαίτερα θετικό γεγονός την επαναλειτουργία της Σχολής εκεί. Ακριβώς αυτό είναι ένα δείγμα ότι είναι δυνατός ο διάλογος του Ισλάμ με την Ορθοδοξία και γενικότερα με τον χριστιανισμό. Αλλά, πέρα από αυτό, το μήνυμα που είπα στην αρχή: ότι δεν υπάρχει πόλεμος μεταξύ των πολιτισμών, αλλά δυνατότητα συνύπαρξης προς όφελος των λαών μας.

Μιλήσαμε και για τη μειονότητα, τη μουσουλμανική μειονότητα, όπως προβλέπουν οι Συνθήκες, στην Ελλάδα και του είπα ότι προφανώς είναι Έλληνες πολίτες και έχουμε κάθε ενδιαφέρον και υποχρέωση να φροντίσουμε για την ευημερία και για την εκπαίδευσή τους. Και κουβεντιάσαμε, επίσης, και για τα δικαιώματα της μειονότητάς μας στην Κωνσταντινούπολη. Του έθεσα ένα ζήτημα, που νομίζω ότι θα αντιμετωπιστεί θετικά, για την ανάγκη να αντικατασταθεί η διοίκηση  στα βακουφικά ιδρύματα.

Συμφωνήσαμε, όμως, και για την προώθηση της οικονομικής συνεργασίας, για ένα οικονομικό φόρουμ που θα γίνει στην Κωνσταντινούπολη, προετοιμάζοντας και τη μεγάλη οικονομική συνάντηση που θα γίνει όταν συγκληθεί το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας στη Θεσσαλονίκη, όπως έχουν συμφωνήσει ο Πρωθυπουργός και ο Πρόεδρος της Τουρκίας.

Με λίγα λόγια, τι θελήσαμε να κάνουμε; Να θέσουμε ένα πρόγραμμα με μικρά βήματα, χωρίς να επιδιώκουμε να θέτουμε μεγαλεπήβολους στόχους, που δεν θα μπορέσουν να ικανοποιηθούν, να βρισκόμαστε σε συνεχή διάλογο που θα βελτιώνει την κατάσταση.

Στις 12 Απριλίου είναι η συνάντηση σε επίπεδο Υπουργείων Εξωτερικών για την οικοδόμηση των μέτρων εμπιστοσύνης, το πού βρισκόμαστε στον τομέα αυτό και συμφωνήσαμε με το φίλο Mevlütνα έχουμε, στο πλαίσιο αυτής, την πρώτη άτυπη διερευνητική συζήτηση για το πού βρίσκονται οι δυο πλευρές σε σχέση με το μείζον θέμα του Κυπριακού. Όπως ξέρετε, εμείς βλέπουμε το Κυπριακό πάνω από όλα ως θέμα παραβίασης του Διεθνούς Δικαίου. Η Ελλάδα εστιάζει αποκλειστικά στο θέμα της διεθνούς του διάστασης, θεωρεί ότι τα θέματα της διακυβέρνησης και όλα τα άλλα θέματα που αφορούν το πώς θα συμβιώσουν οι δυο κοινότητες στην Κύπρο είναι θέμα διαπραγμάτευσης μεταξύ των δύο κοινοτήτων, της Κυπριακής Δημοκρατίας και των Τουρκοκυπρίων. Θέλουμε, όμως, να βοηθήσουμε όσο μπορούμε στο να επιλύσουμε τη διεθνή του διάσταση. Οι δικές μας πάγιες θέσεις, όπως γνωρίζετε, είναι να καταργηθεί το αναχρονιστικό καθεστώς των εγγυήσεων και η αποχώρηση των στρατευμάτων.

Ο στόχος της επόμενης συνάντησης δεν είναι να διαπραγματευτούμε πάνω σε αυτά τα θέματα, αλλά να ακούσουμε από την τουρκική πλευρά ποιες είναι οι ιδέες της. Και συμφωνήσαμε να ξεκινήσουμε πάλι βήμα-βήμα να ακούσουμε τις ιδέες που υπάρχουν για το ποιος θα μπορούσε να είναι ο μηχανισμός την επόμενη ημέρα, που θα μπορούσε να αντικαταστήσει το καθεστώς των εγγυήσεων, αν υποθέσουμε ότι όλα τα άλλα θέματα, τα εσωτερικά, έχουν επιλυθεί.

Συμφωνήσαμε επίσης να προχωρήσουμε σε θέματα που αφορούν τη ναυτιλιακή συνεργασία. Τον Ιούνιο θα γίνει μια συζήτηση σε αυτό το θέμα. Να προχωρήσουμε την τουριστική συνεργασία. Μίλησα με τον Mevlüt για μια πρωτοβουλία της Ελλάδας, της Υπουργού Τουρισμού Ελ. Κουντουρά, για έναν διεθνή οργανισμό τουρισμού και αθλητισμού κι έδειξε θετικό ενδιαφέρον.

Θέλω λοιπόν να σας επιβεβαιώσω ότι ελπίσουμε πως, πράγματι, μπορεί να ξεκινήσει μια περίοδος καλύτερης κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών μας, αποκλιμάκωσης κατ’ αρχήν της έντασης και στη συνέχεια προώθησης και του διαλόγου, ώστε σιγά-σιγά να μπορούμε να βρίσκουμε λύσεις στα προβλήματά μας.

Ευχαριστώ ξανά τον Mevlüt για τη θερμή φιλοξενία.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η ερώτηση αφορά το Κυπριακό. Μιλήσατε, κ.  Çavuşoğlu, για τα δικαιώματα, όπως και εσείς κ. Κατρούγκαλε, της Τουρκίας, σε ό,τι αφορά τα ενεργειακά της Κύπρου. Θα θέλαμε μια διευκρίνιση επ’ αυτού. Πώς βλέπετε τα δικαιώματα και πώς μπορεί το θέμα της ενέργειας να αποτελέσει ένα εργαλείο ικανό να βοηθήσει στην επίτευξη λύσης και την επανέναρξη του διαλόγου;

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Για το θέμα του Κυπριακού είναι προφανές ότι θα πρέπει να πάρουμε υπόψη τη σημαντική πρόοδο που επετεύχθη στο Crans Montana. Για εμάς το σημαντικότερο κεκτημένο αυτής της διαδικασίας είναι ότι ξαναμπήκε με τον πιο ορατό τρόπο στο τραπέζι η διεθνής διάσταση του Κυπριακού, όπως την έθεσα προηγουμένως. Θα πρέπει, λοιπόν, να διερευνήσουμε ακριβώς περαιτέρω πώς βλέπει και η Τουρκία αυτήν την σημαντική για την Ελλάδα πλευρά.

Σε ό,τι αφορά το ενεργειακό, νομίζω ότι ήμουν σαφής. Εμείς θεωρούμε ότι κάθε χώρα έχει τα δικαιώματα που της αναγνωρίζει το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη. Από εκεί και μετά, κανένα κράτος δεν μπορεί να έχει το μονοπώλιο σε μία ευρύτερη περιοχή, ούτε η Ελλάδα, ούτε η Τουρκία, ούτε η Κύπρος. Κανείς δεν έχει ζητήσει παρόμοιο μονοπώλιο. Η δική μας θέση πάντοτε είναι αυτή του Διεθνούς Δικαίου και του Δίκαιου της Θάλασσας και ακριβώς στο πλαίσιο αυτό θα συνεχίσει πάντοτε να κινείται η ελληνική πλευρά.
[…]

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Αν μου επιτρέπετε, εγώ είμαι ιδιαίτερα ευχαριστημένος που γίνεται αυτή η  αντιπαράθεση. Το ότι θέλουμε να υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης δεν σημαίνει ότι θέλουμε να βάλουμε τα προβλήματα κάτω από το χαλάκι. Είναι σαφές ότι υπάρχουν διαφορές, οι οποίες θα πρέπει να συζητηθούν και μάλιστα με τον τρόπο που είπε ο Mevlüt, με ειλικρίνεια. Εντοπίζοντας  τις γνωστές διαφορές μας και προσπαθώντας να τις αντιμετωπίσουμε. Με ποιόν τρόπο; Με εποικοδομητικό διάλογο και με γνώμονα το Διεθνές Δίκαιο. Επομένως, ο λόγος για τον οποίο εμείς είμαστε αντίθετοι στις εγγυήσεις και τις θεωρούμε αποικιακές είναι γιατί επιτρέπουν, όπως εσφαλμένα τις αντιλαμβάνεται η Τουρκία, μονομερή δυνατότητα παρέμβασης στα κυριαρχικά δικαίωμα ενός ανεξάρτητου κράτους, όπως είναι η Κυπριακή Δημοκρατία. Για αυτό πρέπει να καταργηθούν.  Είναι μια συζήτηση για το μέλλον. Είναι μια συζήτηση που καλό είναι να ξεκινήσει, καλό είναι να γίνεται δημόσια, για να ξέρουμε τις αφετηρίες του καθενός μέρους.

Σε ό,τι αφορά τα αναφαίρετα δικαιώματα της Κυπριακής  Δημοκρατίας στους πλουτοπαραγωγικούς της πόρους, η θέση μας είναι ότι αυτή έχει κυριαρχικά δικαιώματα στην αποκλειστική οικονομική της ζώνη. Έγινε ήδη ένα πολύ σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της κατοχύρωσης των πόρων αυτών προς όφελος και των δύο κοινοτήτων με την ψήφιση από την κυπριακή Βουλή του πρόσφατου νόμου για ένα Fund, Ταμείο, που προσομοιάζει στο νορβηγικό Ταμείο, στο οποίο θα πάνε τα μελλοντικά έσοδα από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων.

Όσα ανέφερα πριν για την ελληνική μουσουλμανική μειονότητα, νομίζω ότι είναι σαφή και δεν θέλω να επανέλθω.
Επομένως, νομίζω ότι και εγώ και ο φίλος μου ο Mevlüt δεν είμαστε διατεθειμένοι να αποκλίνουμε από τις εθνικές θέσεις που ο καθένας μας έχει. Αυτές θα εξακολουθήσουμε να τις υπερασπιζόμαστε με τον τρόπο που τις αντιλαμβανόμαστε. Αυτό που θέλουμε να κάνουμε είναι να δημιουργήσουμε ένα κλίμα τέτοιο που θα μπορέσει να μας επιτρέψει να το κάνουμε με τον τρόπο που και οι δύο θέλουμε: σαν φίλοι και σαν γείτονες. Ξέροντας ότι έχουμε διαφορές, ξέροντας ότι αυτές οι διαφορές έχουν παρελθόν και βάρος δεκαετιών και δεν είναι εύκολο να τις ξεπεράσουμε με ένα γεύμα και με τη δεδομένη φιλική διάθεση που και οι δύο έχουμε. Αλλά μπορούμε να ξεκινήσουμε. Η αφετηρία είναι να μη βλέπουμε ο ένας τον άλλον σαν εχθρό και νομίζω ότι κανένας από τους δυο μας δεν κάνει κάτι τέτοιο.
[…]

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η ερώτηση είναι και προς τους δύο Υπουργούς. Τα οκτώ μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης που διέφυγαν στην Ελλάδα μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, το συζητήσατε αυτό; Υπάρχει επίσης το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την αναστολή, τον τερματισμό των ενταξιακών συνομιλιών με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πώς αξιολογείτε την αρνητική αυτή ψήφο από τους Έλληνες Ευρωβουλευτές;

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Θα ξεκινήσω από το τελευταίο. Θεωρούμε την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας μια κατάσταση αμοιβαίου οφέλους “win-win-win”, καλή δηλαδή για το λαό της Τουρκίας, καλή για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καλή για εμάς. Ξεπερνά όμως τις προοπτικές μιας χώρας, όσο μεγάλης κι αν είναι, όπως η Τουρκία. Γίνεται αυτήν τη στιγμή στην Ευρώπη μια σύγκρουση ανάμεσα σε δύο αντιλήψεις, για το πώς θέλουμε την πολιτική μας Ένωση και πώς θέλουμε τις κοινωνίες μας. Εμείς είμαστε υπέρ των ανοιχτών κοινωνιών. Είμαστε εναντίον της ισλαμοφοβίας. Είμαστε υπέρ των δικαιωμάτων και της Δημοκρατίας. Και πιστεύουμε ότι οποιαδήποτε χώρα θέλει να μπει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σέβεται τις αρχές της Δημοκρατίας, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το ευρωπαϊκό κεκτημένο, έχει θέση στο κοινό μας ευρωπαϊκό σπίτι. Αυτή τη θέση υποστηρίξαμε πάγια και θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε και στο μέλλον.

Για το θέμα των οκτώ: πραξικοπηματίες και τρομοκράτες δεν έχουν προστασία στην Ελλάδα. Το ποιος όμως είναι πραξικοπηματίας και ποιος είναι τρομοκράτης το λέει η Δικαιοσύνη στα κράτη δικαίου. Η Δικαιοσύνη για την περίπτωση των οκτώ έχει αποφανθεί με τρόπο που εμείς ως εκτελεστική εξουσία, η κυβέρνηση της Ελλάδας, δεν έχουμε συνταγματική αρμοδιότητα να επέμβουμε. Εκεί που έχουμε δυνατότητα ως εκτελεστική εξουσία να λειτουργήσουμε, έχουμε πει με τους φίλους μας της τουρκικής κυβέρνησης ότι είμαστε διατεθειμένοι να συνεργαστούμε. Πού; Να εντοπίσουμε υπαρκτά δίκτυα τρομοκρατών, να εντοπίσουμε δίκτυα εγκληματικών οργανώσεων που κάνουν trafficking και φέρνουν μετανάστες παράνομα, εμπορευόμενοι τον ανθρώπινο πόνο. Κι είναι πραγματικά έγνοια και δική μας ότι στο διάστημα 2017-2018 αυξήθηκαν κατά 38% οι ροές από την Τουρκία προς την Ελλάδα. Θέλουμε να τα αντιμετωπίσουμε όλα αυτά τα πράγματα και συμφωνήσαμε να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας, ξαναλέω προς ποια κατεύθυνση: Την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος.
[…]

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Απλώς διευκρινιστικά να πω ότι ο Πρωθυπουργός είπε στον Πρόεδρο Ερντογάν αυτό που είπα κι εγώ: πραξικοπηματίες δεν είναι καλοδεχούμενοι στην Ελλάδα. Από τη στιγμή όμως που οποιοσδήποτε στην Ελλάδα καταθέτει μια αίτηση ασύλου, από εκεί και μετά εξετάζεται διοικητικά η περίπτωσή του και μετά πηγαίνει στο δικαστήριο. Αυτό ήθελα να ξεκαθαρίσω: ότι η δυνατότητα η δική μας, από τη στιγμή που η υπόθεση είχε φτάσει στο δικαστήριο, δεν μπορούσε να είναι άλλη, ως προς την ανάμειξή μας, από αυτή που είναι η θέση οιασδήποτε κυβέρνησης σε κάθε κράτος δικαίου, να αναμείνει και να σεβαστεί τη δικαστική απόφαση.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ο κ. Υπουργός, πριν έρθει στην Τουρκία αναφέρθηκε στα δικαιώματα της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Ως Τουρκοκύπριος θέλω να γνωρίζω το εξής: Τι σκέφτεται για τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων ως ισότιμα μέλη στην Κύπρο;

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Ευχαριστώ για την ερώτηση. Εμείς θέλουμε την Κύπρο ενωμένη ξανά με τον τρόπο που θα επιλέξουν οι δύο κοινότητες που ζουν στο νησί, με πλήρη σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και των αποφάσεων του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών. Και τόνισα -και το επαναλαμβάνω- ότι ο πλούτος του νησιού είναι πλούτος και των δύο κοινοτήτων και δεν υπάρχει κάποιος που θα πει κάτι διαφορετικό, είτε  στην Ελλάδα είτε στην Κύπρο.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Και οι δύο σας είπατε ότι ξεκίνησαν ξανά τα ΜΟΕ και αναφερθήκατε στα μέτρα αποκλιμάκωσης της έντασης και είπατε ότι αυτό θα προχωρήσει βάσει προγράμματος και θα ληφθούν τα μέτρα. Είπατε ότι συζητήσατε για το ενεργειακό στην περιοχή και ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η Τουρκία, είπε ο κ. Κατρούγκαλος. Και οι δύο χώρες θα πάνε σε τοπικές εκλογές με διαφορά μερικών μηνών. Η αντιπολίτευση το χρησιμοποιεί ως θέμα εσωτερικής κατανάλωσης, παρά το γεγονός ότι το αποφεύγουν αυτό οι δύο κυβερνήσεις. Μέχρι να προχωρήσουν αυτές οι συναντήσεις, λοιπόν, αποφασίσατε να κάνετε κάτι; Ποια μέτρα μπορείτε να λάβετε; Ταυτόχρονα, ο κ. Κατρούγκαλος χθες στη συνέντευξη που έδωσε στο πρακτορείο Anadolu, δήλωσε ότι στην περιοχή αυτή θα ήταν σημαντικό να συμμετέχει, να συμπεριληφθεί και η Τουρκία σ' αυτά τα θέματα. Μπορεί να υπάρξει μια πρόοδος σ' αυτά τα θέματα;

Γ. ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Η θέση της Ελλάδας είναι πάντοτε μία και σταθερή: Σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου. Το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας δίνει σε κάθε κράτος που έχει ακτογραμμές συγκεκριμένα δικαιώματα, τα οποία, σε ό,τιαφορά τον προσδιορισμό, βέβαια, της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ, απαιτούν και τη συνεργασία μεταξύ των κρατών. Αυτή είναι η άποψη μας και παραμένει πάντοτε σταθερή. Και θεωρούμε ότι τα ΜΟΕ θα πρέπει πάντοτε να οικοδομούνται και σε επίπεδο στρατιωτικών μέτρων για την αποφυγή κλιμάκωσης της έντασης, αποφυγή κάθε ενέργειας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα ατύχημα που καμιά από τις δύο πλευρές δεν θέλει. Επίσης, ιδιαίτερη προσοχή στο δημόσιο λόγο. Εγώ θέλω κάθε φορά που με βλέπει ο Μεβλούτ να με λέει "καρντάς", να μη με λέει "γκιαούρ".  Και αυτά είναι από τα πράγματα που μπορούμε να πετύχουμε. Και αυτό πετυχαίνουμε με τη σημερινή επαφή.