Σας ευχαριστώ θερμά, κύριε Πρέσβη.
Κύριε Υπουργέ, κυρία Υπουργέ,
Χαίρομαι ιδιαίτερα που συμμετέχω σε αυτή την Υπουργική Συνάντηση, με την οποία εγκαινιάζεται η Ομάδα Φίλων για την Ασφάλεια και την Προστασία της Ναυτιλίας και των Ναυτικών. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία. Οι απειλές κατά της θαλάσσιας ασφάλειας έχουν πολλαπλασιαστεί, ενώ οι επιθέσεις κατά της διεθνούς ναυτιλίας έχουν θέσει σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές, έχουν αμφισβητήσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, έχουν διαταράξει τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και έχουν επηρεάσει την επισιτιστική και ενεργειακή ασφάλεια.
Οι πρόσφατες επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων και ναυτικών, μεταξύ άλλων στην Ερυθρά Θάλασσα, την ευρύτερη περιοχή και σε άλλες κρίσιμες θαλάσσιες οδούς, κατέδειξαν για ακόμη μία φορά πόσο ραγδαία αυξάνεται η ανασφάλεια στη θάλασσα και πόσο σοβαρές είναι οι συνέπειες. Στο επίκεντρο αυτών των προκλήσεων βρίσκονται οι ίδιοι οι ναυτικοί, οι άνδρες και οι γυναίκες από τους οποίους εξαρτώνται η διεθνής ναυτιλία και το παγκόσμιο εμπόριο. Οι ναυτικοί αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της διεθνούς ναυτιλίας. Ωστόσο, παρά τις σημαντικές βελτιώσεις στις συνθήκες εργασίας που έχουν επιτευχθεί με την πάροδο των ετών, εξακολουθούν να ασκούν ένα από τα πλέον απαιτητικά επαγγέλματα. Σήμερα, είναι όλο και περισσότερο εκτεθειμένοι στην πειρατεία, τις ένοπλες συγκρούσεις, τις τρομοκρατικές επιθέσεις και άλλες σοβαρές απειλές κατά της ασφάλειάς τους. Ως εκ τούτου, η προστασία της ναυτιλίας πρέπει να συμβαδίζει με την προστασία εκείνων που εργάζονται στη θάλασσα.
Για την Ελλάδα, για εμάς, αυτό αποτελεί υψηλή προτεραιότητα κατά τη διάρκεια της θητείας μας ως εκλεγμένου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Κατά την πρώτη μας Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας, τον Μάιο του 2025, η Ελλάδα συγκάλεσε Ανοικτή Συζήτηση Υψηλού Επιπέδου, υπό την προεδρία του Έλληνα Πρωθυπουργού, με θέμα την ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας μέσω της διεθνούς συνεργασίας. Η θαλάσσια ασφάλεια θα βρεθεί και πάλι στο επίκεντρο κατά την επικείμενη Προεδρία μας τον Οκτώβριο, καθώς συνεχίζουμε τις προσπάθειές μας για τη διαφύλαξη της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και την ενίσχυση του συντονισμού και της συλλογικής μας αντίδρασης στις απειλές στη θάλασσα. Η δέσμευσή μας παραμένει σαφής: η ελευθερία της ναυσιπλοΐας πρέπει να διαφυλάσσεται και η ασφάλεια και προστασία της ναυτιλίας και των ναυτικών πρέπει να εξασφαλίζονται σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και, ιδίως, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Η Διεθνής Οργάνωση Ναυτιλίας (IMO) έχει να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σε αυτές τις προσπάθειες. Η Ελλάδα εξακολουθεί να συμμετέχει ενεργά στο έργο του ΙΜΟ για την ενίσχυση της συλλογικής μας ικανότητας να αντιμετωπίζουμε τους κινδύνους για τη θαλάσσια ασφάλεια. Εξίσου σημαντική είναι η συνεργασία μεταξύ του ΙΜΟ και της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, ιδίως όσον αφορά την αντιμετώπιση περιπτώσεων εγκατάλειψης ναυτικών και τη διασφάλιση της δίκαιης μεταχείρισής τους.
Σε αυτό το πλαίσιο, συγχαίρω θερμά την Ινδία και τη Λιβερία για την πρωτοβουλία τους να δημιουργήσουν αυτή την Ομάδα Φίλων. Η Ελλάδα είναι υπερήφανη που συμμετέχει σε αυτή την προσπάθεια. Η Ομάδα μπορεί να συμβάλει στην ευαισθητοποίηση, στην προώθηση της αποτελεσματικής εφαρμογής των υφιστάμενων δεσμεύσεων και στην περαιτέρω αξιοποίηση πρωτοβουλιών που έχουν αναληφθεί από κράτη και διεθνείς οργανισμούς. Αυτό αποτελεί ακόμη μία απόδειξη της ουσιαστικής χρησιμότητας της πολυμέρειας υπό δύσκολες συνθήκες. Είναι σημαντικό να συνεργαζόμαστε για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων.
Θα ήθελα να υπογραμμίσω τρία μηνύματα που πρέπει να αναδείξουμε σήμερα.
Πρώτον, οι ναυτικοί πρέπει να εργάζονται σε ασφαλείς θάλασσες, η ναυτιλία πρέπει να είναι ασφαλέστερη και να παρέχεται καλύτερη προστασία σε όλους όσοι εργάζονται στη θάλασσα. Αυτό είναι κρίσιμης σημασίας, καθώς αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, την ευημερία και το κράτος δικαίου. Δεν αφορά μόνο την προστασία της ανθρώπινης ζωής, αλλά και την προστασία των εφοδιαστικών αλυσίδων, την επισιτιστική ασφάλεια και τη μεταφορά κρίσιμων ενεργειακών πόρων.
Δεύτερον, η ελευθερία της ναυσιπλοΐας μέσω των στενών διεθνούς ναυσιπλοΐας δεν αποτελεί μόνο θεμελιώδη αρχή του συμβατικού και εθιμικού Διεθνούς Δικαίου, αλλά και τη βάση για την απρόσκοπτη διεξαγωγή του παγκόσμιου εμπορίου και την ελευθερία του εμπορίου.
Και τρίτον, ιδιαιτέρως σε περιόδους κρίσης, όπως η σημερινή, η Σύμβαση Ναυτικής Εργασίας του 2006, η οποία συμπληρώνει φέτος 20 χρόνια από την υιοθέτησή της, πρέπει να εφαρμόζεται με ακόμη μεγαλύτερη συνέπεια. Το προστατευτικό της πλαίσιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη διασφάλιση του θεμελιώδους δικαιώματος όλων των ναυτικών σε ένα ασφαλές και προστατευμένο εργασιακό περιβάλλον.
Κυρίες και κύριοι, μια παλιά ναυτική ρήση μας θυμίζει ότι χωρίς τους ναυτικούς, ο μισός κόσμος θα πάγωνε και ο υπόλοιπος μισός θα λιμοκτονούσε.
Η Ελλάδα είναι έτοιμη να συνεργαστεί στενά με όλα τα μέλη της Ομάδας Φίλων, προκειμένου να μετατρέψουμε τις κοινές μας δεσμεύσεις σε αποτελεσματική δράση.
Σας ευχαριστώ.
25 Σεπτεμβρίου, 2026