Πρώτη παρέμβαση
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Σας ευχαριστώ πολύ. Είναι μεγάλη χαρά να βρίσκομαι στους Δελφούς, καθώς και μεγάλη τιμή να είμαι ανάμεσα σε φίλους, γείτονες, διακεκριμένα μέλη των αντίστοιχων κυβερνήσεων των Δυτικών Βαλκανίων. Αισθάνομαι σαν στο σπίτι μου. Είμαστε οικογένεια και θεωρούμε τους γείτονές μας των Δυτικών Βαλκανίων αναπόσπαστο μέρος της περιφερειακής μας ταυτότητας. Ανατρέχοντας στη Θεσσαλονίκη και το 2003, Η Ελλάδα - τότε το μοναδικό κράτος της περιοχής που ήταν μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης - ανέλαβε την πρωτοβουλία, με την Ατζέντα της Θεσσαλονίκης, να αποτελέσει την κινητήρια δύναμη για την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια.
Η αλήθεια είναι ότι, κατά τη διάρκεια αυτών των 23 ετών, υπήρξαν πολλές απογοητεύσεις. Η Ευρώπη δεν κατάφερε να παρουσιάσει ένα σαφές, απτό όραμα για τη διεύρυνση στα Δυτικά Βαλκάνια. Υπήρξαν πολλά πισωγυρίσματα, και γι’ αυτό θεωρούμε ότι αυτή είναι η πλέον κατάλληλη χρονική στιγμή, αλλά και ο πλέον κατάλληλος τόπος να δοθεί νέα ώθηση στην Ατζέντα της Θεσσαλονίκης. Είμαι ιδιαίτερα υπερήφανος που, πριν από λίγες ώρες, και οι έξι εταίροι μας στα Δυτικά Βαλκάνια, μαζί με την Ελλάδα, προσυπέγραψαν τη Διακήρυξη των Δελφών, η οποία αποτελεί συνέχεια της Διακήρυξης της Ατζέντας της Θεσσαλονίκης.
Αυτό που πραγματικά πιστεύουμε όλοι εμείς που συμμετέχουμε στο πάνελ είναι ότι πρέπει να προχωρήσουμε από τα λόγια στις πράξεις. Η Ελλάδα έχει ήδη αναλάβει μια ισχυρή πρωτοβουλία για την επιτάχυνση της διαδικασίας διεύρυνσης όσον αφορά τα Δυτικά Βαλκάνια. Έχουμε διαμορφώσει ένα ολόκληρο σχέδιο, προκειμένου να ενισχύσουμε περαιτέρω τη δυναμική της διεύρυνσης. Μέσα στους επόμενους μήνες, προτίθεμαι να επισκεφθώ όλες τις πρωτεύουσες των Δυτικών Βαλκανίων, ώστε να προσαρμόσουμε την τεχνική μας βοήθεια στις ανάγκες κάθε κράτους. Κυρίως, θεωρώ ότι πρέπει να μεταφέρουμε ένα ισχυρό μήνυμα εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι η ευρωπαϊκή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων είναι μονόδρομος.
Οφείλουμε να υποστηρίξουμε πλήρως αυτή την κατεύθυνση, καθώς πρόκειται για ζήτημα που άπτεται της σταθερότητας, της ευημερίας και της ειρήνης στην Ευρώπη. Πρέπει να αντιστρέψουμε την ενδεχόμενη απογοήτευση ή κόπωση εκ μέρους των Δυτικών Βαλκανίων και των πολιτών τους. Άκουσα σήμερα κάτι πολύ σημαντικό: ότι η ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων αποτελεί ουσιαστικά μια πορεία επανένωσης της Ευρώπης. Είναι πράγματι σημαντικό. Τα Δυτικά Βαλκάνια βρίσκονται στην καρδιά της Ευρώπης. Δεν μπορούμε να φανταστούμε την Ευρώπη χωρίς τα Δυτικά Βαλκάνια.
Και, εν πάση περιπτώσει, πρόκειται και για ζήτημα αξιοπιστίας της Ευρώπης. Υποσχεθήκαμε κάτι και δεν καταφέραμε να ανταποκριθούμε δεόντως και έγκαιρα. Η δική μου φιλοδοξία, ως Υπουργού Εξωτερικών ενόψει της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, είναι να καλωσορίσουμε έναν ή περισσότερους εταίρους μας των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Έχουμε ήδη συζητήσει με τους συναδέλφους και φίλους μου τρόπους με τους οποίους η Ελλάδα θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στην ευρωπαϊκή τους πορεία - είτε σε ό,τι αφορά τα θεμελιώδη ζητήματα δημοκρατίας και κράτους δικαίου, είτε τη διασυνδεσιμότητα σε όλους τους τομείς - μεταφορές, ενέργεια, δεδομένα - καθώς και την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης. Πρόκειται μια σειρά δημόσιων πολιτικών καίριας σημασίας.
Και, επιτρέψτε μου, καθώς βρισκόμαστε εδώ, στον Ομφαλό της Γης, στο σημαντικότερο μαντείο της αρχαιότητας, να διατυπώσω έναν «χρησμό»: κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας το 2027, θα καλωσορίσουμε εταίρους μας από τα Δυτικά Βαλκάνια. Η διαδικασία που βασίζεται στην αρχή των ίδιων επιδόσεων θα συνεχιστεί, αλλά οφείλουμε να την προσεγγίσουμε με έναν ευρύτερο ιδεολογικό και ιστορικό τρόπο, ώστε να γίνει αντιληπτή η αξία της ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρώπη. Διότι δεν πρόκειται μόνο για τη σημερινή γενιά, πρόκειται για τις μελλοντικές ευρωπαϊκές γενιές. Και η Ευρώπη θα καταστεί ισχυρότερη και πιο ανθεκτική στο παρόν γεωπολιτικό περιβάλλον, εάν οι γείτονές μας καταστούν πλήρη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δεύτερη παρέμβαση
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Μας δώσατε μια εικόνα για το τι υπογράφηκε, αλλά ίσως να εμβαθύνουμε λίγο περισσότερο: όλοι εδώ μίλησαν για υλοποίηση, για συμφωνίες που μπορούν να εφαρμοστούν, για την πορεία από τη θεωρία στην πράξη. Θα μπορούσατε, λοιπόν, να μας αναφέρετε δύο ή τρία στοιχεία που εκτιμάτε ότι θα προχωρήσουν μέχρι την Ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Καταρχάς, θα ήθελα να επαναλάβω αυτό που ήδη ειπώθηκε, ότι πρόκειται πιθανότατα για την πλέον μακροχρόνια ανεκπλήρωτη υπόσχεση στην ιστορία. Από το 2003, και επί 23 έτη, όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι πρέπει να αναζωογονήσουμε αυτή τη διαδικασία, και θεωρώ ότι δεν θα μπορούσε να υπάρξει καταλληλότερος τόπος από τους Δελφούς. Είμαι βέβαιος ότι ο κ. Τσομώκος, που βρίσκεται σήμερα εδώ, αισθάνεται ιδιαίτερη ικανοποίηση βλέποντας ότι το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών κατέστη χώρος καίριας διπλωματικής σημασίας όσον αφορά τη Διακήρυξη. Σας είμαστε ευγνώμονες, και σας ευχαριστούμε θερμά για τη διοργάνωση αυτού του εξαιρετικά σημαντικού οικονομικού φόρουμ για ενδέκατη - είναι η ενδέκατη φορά; Μάλιστα, συγχαρητήρια. Αναφέρομαι στη Διακήρυξη των Δελφών για να τονίσω ότι επιχειρούμε να μετατρέψουμε τα λόγια σε ένα σχέδιο δράσης. Ένα σχέδιο δράσης που μπορεί να αποφέρει ουσιαστικά και απτά παραδοτέα. Ήδη, εργαζόμαστε εντατικά με τους ομολόγους μας από τη Λιθουανία και την Ιρλανδία, στο πλαίσιο της Τριάδας των Προεδριών, με την προσδοκία ότι το δεύτερο εξάμηνο του 2027 θα αποτελέσει κρίσιμη χρονική στιγμή για τη διεύρυνση. Στο μεταξύ, θα παράσχουμε τεχνική βοήθεια προσαρμοσμένη στις ανάγκες του κάθε εταίρου μας στα Δυτικά Βαλκάνια. Προφανώς, πρόκειται για μια ιδιαίτερα σύνθετη και ενίοτε ευμετάβλητη διαδικασία, υπό την έννοια ότι κάθε εταίρος μας στα Δυτικά Βαλκάνια ενδέχεται να έχει ορισμένες ιδιαίτερες ανάγκες που απαιτούν αντιμετώπιση.
Η Ελλάδα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα θεμελιώδη. Θεωρούμε ότι το βασικό ορόσημο για τη διαδικασία ένταξης είναι η προσήλωση στις αρχές της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, καθώς και στην Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας, την οποία θα συζητήσετε σε λίγο. Συνεπώς, επικεντρωνόμαστε σε αυτούς τους άξονες. Θα παρέχουμε αυστηρά στοχευμένη και πλήρως προσαρμοσμένη τεχνική βοήθεια σε όλες τους εταίρους μας στα Δυτικά Βαλκάνια. Και φιλοδοξούμε να διαμορφώσουμε ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα. Η φιλοδοξία μας, μέσω της Διακήρυξης των Δελφών, είναι να μετατρέψουμε τον οδικό χάρτη σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα - με σαφή χρονικά ορόσημα, εκθέσεις προόδου και μια ισχυρή κινητήρια δύναμη, την οποία θα παρέχουμε είτε ως κράτος, ως Ελλάδα, είτε μέσω του δικτύου των Φίλων των Δυτικών Βαλκανίων, το οποίο σκοπεύουμε να ενισχύσουμε περαιτέρω. Θα ήθελα επίσης να επισημάνω ότι…
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: O χρόνος πιέζει, οπότε αν μπορούσε αυτό να είναι το καταληκτικό σας σχόλιο…
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η Ελλάδα δεν βρίσκεται μόνο στον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά σήμερα, θα έλεγα, βρίσκεται στον πυρήνα των διεθνών οργανισμών, ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και ως ουσιαστικός δρών σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς. Η πολυεπίπεδη αυτή παρουσία μας επιτρέπει να προωθήσουμε περαιτέρω την ιδέα ότι τα Δυτικά Βαλκάνια πρέπει να βρεθούν στον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης - αρχικά μέσω μιας σταδιακής διαδικασίας ένταξης και εν συνεχεία ως πλήρη μέλη.
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ωραία, σας ευχαριστώ πολύ. Ζήτησα τρία σημεία, νομίζω λάβαμε έξι - κάτι που είναι θετικό - εφαρμόσιμα σημεία.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ζητήσατε ειδήσεις, σας στις έδωσα.
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Σας ευχαριστώ πολύ.
22 Απριλίου, 2026