Το άτυπο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Εμπόριο (FAC TRADE) έλαβε χώρα Στο Βερολίνο στις 20 και 21 Σεπτεμβρίου με κύρια θέματα συζήτησης την αναθεώρηση της εμπορικής πολιτικής της ΕΕ, τα έκτακτα μέτρα για την ευρωπαϊκή βιομηχανία χάλυβα και την υποψηφιότητα για την εκλογή Γενικού Διευθυντή στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Το Συμβούλιο φιλοξένησε ο Υπουργός Οικονομικών Υποθέσεων και Ενέργειας της Γερμανίας, Peter Altmaier. Συμμετείχαν υπουργοί και αξιωματούχοι από τις 27 χώρες κράτη-μέλη καθώς και ο Bernd Lange, Πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Την Ελλάδα εκπροσώπησε ο Γενικός Γραμματέας Εξωστρέφειας του Υπουργείου Εξωτερικών, Γρηγόρης Δημητριάδης.
Το Συμβούλιο έγινε σε μια κρίσιμη στιγμή για την εμπορική πολιτική της ΕΕ. Οι εμπορικές συγκρούσεις, οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, οι παγκόσμιες διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού, η πτώση του διεθνούς εμπορίου, είναι οι προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η ΕΕ ενώ οι οικονομίες των κρατών-μελών πλήττονται από την πανδημία Covid-19. Όπως τόνισε ο κ. Δημητριάδης στην παρέμβαση του στο δείπνο εργασίας: «… καθώς η επιστημονική κοινότητα και τα συστήματα υγείας των χωρών μας λειτουργούν στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους, εμείς πρέπει να υπερασπιστούμε ένα ανοιχτό, βασισμένο σε κανόνες διεθνές εμπορικό σύστημα». Με δεδομένο ότι η Ευρωπαϊκή κοινότητα αντιμετωπίζει νέα διλήμματα, δηλαδή να διατηρήσει τα οφέλη της ανοιχτής οικονομίας, ενώ παράλληλα να προστατεύει από τον αθέμιτο ανταγωνισμό και να στηρίζει την ανθεκτικότητα των οικονομιών των κρατών-μελών, ο κ. Δημητριάδης τόνισε ότι χρειάζεται «να παραμείνουμε προσηλωμένοι στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) […] τώρα περισσότερο από ποτέ γιατί αυτό είναι το κύριο αίτημα της νέας γενιάς».
Η συζήτηση για την αναθεώρηση της εμπορικής πολιτικής άνοιξε με την τοποθέτηση του καθηγητή Gabriel Felbermayr από το Ινστιτούτο για την Παγκόσμια Οικονομία του Κιέλου (IfW Kiel) για την Ανθεκτικότητα των Παγκόσµιων Αλυσίδων Αξίας (Resilience of Global Value Chains) και ακολούθησε συζήτηση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κρατών-μελών. Λαμβάνοντας το λόγο ο κ. Δημητριάδης παρουσίασε τη θέση της Ελλάδας που υποστηρίζει την έννοια της Ανοικτής Στρατηγικής Αυτονομίας (Open StrategicAutonomy) «ώστε να προωθήσουμε την ελεύθερη αγορά αλλά και να διατηρήσουμε την ασφάλεια των αλυσίδων εφοδιασμού μας και να έχουμε εναλλακτικές λύσεις, ειδικά σε κρίσιμα προϊόντα». Επιπλέον, ο κ. Δημητριάδης τόνισε ότι ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται να δοθεί στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις «πρέπει να τους παρέχουμε τα εργαλεία, κυρίως την δυνατότητα ψηφιοποίησης, και να ενθαρρύνουμε περαιτέρω την καινοτομία και την έρευνα ώστε να διευκολύνουμε τη συμμετοχή τους στο παγκόσμιο εμπόριο».
Η αναθεώρηση της εμπορικής πολιτικής της ΕΕ αφορά άμεσα την εξωστρέφεια των ελληνικών επιχειρήσεων και ο κ. Δημητριάδης προανήγγειλε πρωτοβουλίες ενημέρωσης των επιχειρηματικών φορέων μέσω του Enterprise Greece, και σε συνεργασία με την ΕΕ, για την ουσιαστική συμμετοχή στην ευρωπαϊκή διαβούλευση μέχρι την ολοκλήρωσή της στις 15 Νοεμβρίου. Στόχος είναι η προσαρμογή της ευρωπαϊκής πολιτικής εξωτερικού εμπορίου, ιδίως μέσω των Εμπορικών Συμφωνιών (FTAs) που συνάπτει με τρίτες χώρες στα σύγχρονα δεδομένα και ανάγκες. Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στη βιώσιμη ανάπτυξη, την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, και την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σχετικά με την ευρωπαϊκή βιομηχανία χάλυβα, υπήρξε τοποθέτηση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Συνοµοσπονδίας Βιοµηχανιών Σιδήρου & Χάλυβα (EUROFER), Geert Van Poelvoore, και συζητήθηκαν τα μέτρα εμπορικής άμυνας της ΕΕ για την αντιμετώπιση της πλεονάζουσας παγκόσμιας παραγωγής από την Ασία και την επιβολή δασμών από τις ΗΠΑ.
Τέλος, στο Συμβούλιο συζητήθηκαν οι πέντε υποψηφιότητες που θα προχωρήσουν στην επόμενη φάση για την επιλογή των δύο τελικών διεκδικητών της θέσης του Γενικού Διευθυντή του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) που αναμένεται να ολοκληρωθεί στις αρχές Νοεμβρίου 2020.
Οι υποψηφιότητες είναι:
i. Ngozi Okonjo-Iweala της Νιγηρίας,
ii. Yoo Myung-hee της Κορέας,
iii. Amina C. Mohamed της Κένυας,
iv. Mohammad Maziad Al-Tuwaijri της ΣαουδικήςΑραβίας,
v. Liam Fox του Ηνωμένου Βασιλείου.
Είναι ενδεικτικό ότι οι τρεις από τις υποψηφιότητες που αρχικά υποστήριξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και έχουν προχωρήσει είναι γυναίκες, από Νιγηρία, Κορέα και Κένυα. Η Ελλάδα στηρίζει την ενιαία ευρωπαϊκή γραμμή για επιλογή υποψηφίων από κοινού, όπως τόνισε σε παρέμβασή του ο κ. Γρηγόρης Δημητριάδης, και πέρα από την υποστήριξη στη σαουδαραβική υποψηφιότητα θα ταχθεί υπέρ μίας εκ των τριών γυναικείων υποψηφίων, ενώ απέτισε φόρο τιμής στη κορυφαία Αμερικανίδα δικαστή Ruth Bader Ginsburg, η οποία απεβίωσε προ ημερών, επαναλαμβάνοντας τη φράση της ότι οι γυναίκες ανήκουν σε όλα τα μέρη που λαμβάνονται αποφάσεις.
Ο κ. Δημητριάδης σημείωσε, τέλος, ότι η υψηλή εξειδίκευση όλων των υποψηφίων δίνει ελπίδες για το μέλλον και το έργο που καλείται να φέρει σε πέρας ο ΠΟΕ, σε μια κρίσιμη χρονικά στιγμή για το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα.
23 Σεπτεμβρίου, 2020