Στόχος της επίσκεψης στις ΗΠΑ ήταν, επωφελούμενοι από την άριστη συνεργασία που έχουμε αναπτύξει σε διάφορους τομείς, να παρουσιάσουμε στον Αμερικανό Πρόεδρο την ανάλυσή μας για τα
τεκταινόμενα στην περιοχή και να του εξηγήσουμε τις ελληνικές θέσεις. Τούτο έγινε με τρόπο σαφή και κατηγορηματικό. Από αμερικανικής πλευράς υπήρξε πλήρης κατανόηση των ελληνικών θέσεων. Έγγραφη
συμφωνία δεν υπήρξε. Άλλωστε, δεν συνηθίζεται στη διπλωματική πρακτική να υπάρχει έγγραφη συμφωνία για το περιεχόμενο τέτοιου είδους διμερών συνομιλιών, ιδίως όταν κάποιος έχει την ευκαιρία
να συνομιλήσει με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ. Όσον αφορά το περιεχόμενο των συνομιλιών, πιστεύω ότι ενημερωθήκατε επαρκώς γι’ αυτό από τον ίδιο τον κ. Πρωθυπουργό, όπως και όλοι οι άλλοι πολιτικοί
αρχηγοί.
Τα πρώτα αποτελέσματα των επιτυχημένων συνομιλιών τα βλέπουμε ήδη: Ο ΥΠΕΞ κ. Pompeo, με επιστολή του προς τον κ. Πρωθυπουργό, χαρακτηρίζει την επίσκεψή του στις ΗΠΑ ως επιβεβαίωση της
εγγύτητας των διμερών μας σχέσεων. Επίσης, αναφέρει ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να στηρίζουν την ευημερία και ασφάλεια της Ελλάδας. Παράλληλα, καλεί τα κράτη της Ανατ. Μεσογείου να επιλύσουν τις
διαφορές τους με ειρηνικά μέσα, σύμφωνα με το Άρθρο 33 του Καταστατικού Χάρτη των ΗΕ και να απέχουν από προκλητικές ενέργειες ή δηλώσεις, εκφράζοντας την αμερικανική δυσαρέσκεια για ενέργειες
που συνιστούν κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή και υπογραμμίζοντας την ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου.
Εξάλλου, στις 14.1 (λίγες μέρες μόνο μετά την επίσκεψη) εκπρόσωπος του State Department χαρακτήρισε προκλητικό και αντιπαραγωγικό το Μνημόνιο Τρίπολης-Άγκυρας προσθέτοντας πως «σε
αντίθεση με όσα προτείνει η Τουρκία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο όπως αυτό αποκρυσταλλώνεται στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, τα νησιά έχουν γενικό δικαίωμα στην ΑΟΖ και στην υφαλοκρηπίδα
στον ίδιο βαθμό με οποιαδήποτε άλλη χερσαία περιοχή». Στις 21.1 εκπρόσωπος State Department χαρακτήρισε την αποστολή του Yavuz στην κυπριακή ΑΟΖ ως «προκλητικό βήμα που δημιουργεί εντάσεις
στην περιοχή», καλώντας την Τουρκία να σταματήσει τις δραστηριότητες αυτές, πρόσθεσε δε ξεκάθαρα ότι «μόνο η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να προβάλει δικαιώματα επί θαλάσσιων περιοχών από το
έδαφος της Κύπρου».
Οι δηλώσεις αυτές έγιναν μέσα σε ένα δεκαπενθήμερο από την επίσκεψη του κ. Πρωθυπουργού. Έρχονται σε συνέχεια πολλών θετικών δηλώσεων της αμερικανικής πλευράς την τελευταία χρονική
περίοδο (υπέρ δικαιώματος Κύπρου για γεωτρήσεις στην ΑΟΖ της, θετικών δηλώσεων για σταθεροποιητικό ρόλο χώρας μας, για ενεργειακή της πολιτική και αγωγό East Med, εύσημα στην
ελληνική οικονομία κ.α.), καθώς και απτών αποδείξεων του εξαιρετικού επιπέδου των σχέσεών μας με τις ΗΠΑ (διεξαγωγή δύο Στρατηγικών Διαλόγων, συχνές επαφές στο ανώτατο επίπεδο, αναβάθμιση της
αμυντικής μας συνεργασίας και θεσμοποίησή της με υπογραφή της τροποποίησης του παραρτήματος της MDCA, επενδύσεις στην Ελλάδα, συνεργασία σε τομέα καινοτομίας, ενέργειας, αντιμετώπισης
τρομοκρατίας, εκπαίδευσης και τόσους άλλους). Ωστόσο, είναι σαφές ότι πλέον στις αμερικανικές δηλώσεις υπάρχει ένα πιο ξεκάθαρο, υπέρ των θέσεών μας, λεκτικό και μια ενεργότερη αμερικανική
εμπλοκή, ακόμα και σε ανώτατο επίπεδο. Αυτά αποτελούν αποτελέσματα και της επίσκεψης στην Ουάσιγκτων.
Οι ΗΠΑ έχουν εκφρασθεί επίσης επανειλημμένως θετικά για τον σταθεροποιητικό ρόλο της χώρας μας στα Βαλκάνια και την Ανατ. Μεσόγειο, ακόμα και με τη συμμετοχή τους σε σχήματα συνεργασίας
δικών μας πρωτοβουλιών (3+1 με Κύπρο, Ισραήλ και ΗΠΑ). Επιπλέον, δεν πρέπει να αγνοείται και σειρά ευνοϊκών για τη χώρα μας νομοθετημάτων που προωθούνται στο Κογκρέσο, με κορυφαία την East Med
Act που πλέον έχει ενσωματωθεί στο Νόμο περί Αμυντικού Προϋπολογισμού των ΗΠΑ και έχει υπογραφεί από τον Αμερικανό Πρόεδρο.
Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ
14 Ιανουαρίου, 2020