1. Ως προς τη γλώσσα της γειτονικής χώρας, που αναφέρεται στη Συμφωνία των Πρεσπών (εφεξής, Συμφωνία) ως ‘μακεδονική’, καθορίζεται σαφώς ότι αυτή ανήκει στην ομάδα των Νότιων Σλαβικών γλωσσών. Στη Συμφωνία τονίζεται ότι η γλώσσα της χώρας αυτής ουδεμία σχέση έχει με την αρχαία ελληνική κληρονομιά της Μακεδονίας και την ελληνική Μακεδονία [Αρ. 7. παρ.4 ]. Υπενθυμίζεται ότι η γλώσσα της βορείου γείτονος είναι εδώ και χρόνια καταγεγραμμένη στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως ‘Macedonian’ στον κατάλογο που αφορά τη συγκεκριμένη χώρα (π.χ. πρωτεύουσα: Σκόπια, νομισματική μονάδα: δηνάριο, γλώσσα: «Μακεδονική»).
2. Η Συμφωνία κάνει αναφορά σε «ιθαγένεια» (‘nationality’), που είναι ο νομικός δεσμός του πολίτη με το κράτος, που αναφέρεται ως «Μακεδονική/πολίτης της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας» ως αδιαίρετο σύνολο. Αυτό καταγράφεται και στη ρηματική διακοίνωση που απέστειλε στη χώρα μας η βόρεια γείτων τη 16η Ιανουαρίου 2019, στην οποία σημειώνει ότι «… ο όρος ‘nationality’ του Δεύτερου Μέρους (…) αναφέρεται αποκλειστικά σε ιθαγένεια και δεν προσδιορίζει ούτε προκαθορίζει εθνοτική συγγένεια/εθνότητα».
3. Υπενθυμίζεται ότι μέχρι τη θέση σε ισχύ της Συμφωνίας, στα διαβατήρια των πολιτών της βορείου γείτονος, τα οποία η Ελλάδα ως κράτος-μέλος της Ε.Ε. και του χώρου Schengen έχει αποδεχθεί από το 2009, η ιθαγένεια ορίζεται μόνο με τη λέξη «Μακεδονική» (‘Macedonian’). Από τη θέση σε ισχύ της Συμφωνίας, σε όλα τα νέα ταξιδιωτικά έγγραφα θα προστίθεται η ένδειξη «πολίτης της Βόρειας Μακεδονίας» και η αναφορά στον όρο ‘nationality’ θα είναι ‘Macedonian/citizen of the Republic of North Macedonia’ [Αρ. 1 παρ. 3 (β)].
4. Σε σχέση με τα δημόσια εκπαιδευτικά ιδρύματα αλλά και όσα τυχόν ιδιωτικά υπάρχουν στη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας που σχετίζονται με το κράτος και τις δημόσιες οντότητες και φορείς, ή έχουν συσταθεί με νόμο ή χρηματοδοτούνται από το κράτος για δραστηριότητές τους στο εξωτερικό, σημειώνεται καταρχήν ότι τα τελευταία δεν μπορούν πλέον να φέρουν τους όρους «Μακεδονία» ή «Μακεδονικός», αλλά μόνο το επίσημο όνομα της χώρας και τον επιθετικό προσδιορισμό που ευθυγραμμίζεται με το επίσημο όνομα της χώρας ή το σύντομο όνομά της.
Επιπλέον, από τη θέση σε ισχύ της Συμφωνίας η γειτονική χώρα έχει αναλάβει να πάρει όλα τα απαραίτητα μέτρα, χωρίς καθυστέρηση σύμφωνα με τη χρηστή διοικητική πρακτική, ώστε οι αρμόδιες Αρχές της στο εξής εσωτερικά να χρησιμοποιούν το όνομα και τις ορολογίες του Άρθρου 1(3) της Συμφωνίας σε όλα τα νέα επίσημα έγγραφα, αλληλογραφία και συναφές υλικό [Άρθρο 1 (9)].
Σε ό, τι αφορά την εγκυρότητα των υφιστάμενων εγγράφων και υλικού που έχουν ήδη εκδοθεί από τις Αρχές της γείτονος, η Συμφωνία προβλέπει δύο μεταβατικές περιόδους, μία ‘τεχνική’ και μία ‘πολιτική’:
α) Η ‘τεχνική’ μεταβατική περίοδος αφορά όλα τα επίσημα έγγραφα και υλικό της Δημόσιας Διοίκησης της βορείου γείτονος για διεθνή χρήση και εκείνα για εσωτερική χρήση που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο εξωτερικό. Αυτά τα έγγραφα και υλικό θα ανανεωθούν, σύμφωνα με το όνομα και τις ορολογίες που αναφέρονται στο Άρθρο 1(3) της Συμφωνίας, εντός πέντε ετών από τη θέση της σε ισχύ το αργότερο.
β) Η ‘πολιτική’ μεταβατική περίοδος αφορά όλα τα έγγραφα και υλικό αποκλειστικά για εσωτερική χρήση στη βόρεια γείτονα. Η έκδοση των εγγράφων και υλικού που εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία, σύμφωνα με το Άρθρο 1(3), θα ξεκινά με το άνοιγμα κάθε διαπραγματευτικού κεφαλαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο συναφές πεδίο, και θα ολοκληρώνεται εντός πέντε ετών από τότε το αργότερο [Άρθρο 1 (10)].
5. Το ζήτημα της πιστοποίησης των τίτλων σπουδών εκφεύγει των αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Εξωτερικών
Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ
6 Μαρτίου, 2019