Ελληνική Γλώσσα
Η ελληνική γλώσσα, με ιστορία άνω των 4.000 ετών προφορικής παράδοσης και τουλάχιστον 2.800 ετών γραπτής καταγραφής, εξακολουθεί έως σήμερα να αποτελεί ζωντανό φορέα πολιτισμού και δημιουργίας. Η επιρροή της παραμένει εμφανής στο διεθνές λεξιλόγιο των επιστημών, της ιατρικής, της πολιτικής θεωρίας, της λογοτεχνίας και των ανθρωπιστικών σπουδών, ενώ η ελληνική αλφαβητική γραφή θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα στην ιστορία της ανθρώπινης επικοινωνίας.
Η καθιέρωση της 9ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας (World Greek Language Day) από την UNESCO αποτελεί μία ιστορικής σημασίας διεθνή αναγνώριση της διαχρονικής συμβολής της ελληνικής γλώσσας στον παγκόσμιο πολιτισμό. Η σχετική απόφαση εγκρίθηκε από το Εκτελεστικό Συμβούλιο της UNESCO κατά την 221η Σύνοδό του, τον Απρίλιο του 2025, έπειτα από πρωτοβουλία της Ελλάδας και με ευρεία διακρατική στήριξη, ενώ επικυρώθηκε οριστικά από τη Γενική Διάσκεψη του Οργανισμού τον Νοέμβριο του 2025 στη Σαμαρκάνδη.
Η UNESCO αναγνωρίζει στην απόφασή της ότι η γλώσσα αποτελεί «φορέα πολιτισμού, κιβωτό αξιών, εννοιών και ταυτότητας, μέσο έκφρασης και δημιουργίας, καθώς και γέφυρα επικοινωνίας και αλληλοκατανόησης μεταξύ των λαών». Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνεται η μοναδική θέση της ελληνικής γλώσσας μεταξύ των γλωσσών του κόσμου, λόγω της αδιάλειπτης ιστορικής συνέχειας, του πλούτου της γραπτής και προφορικής της παράδοσης και της καθοριστικής συμβολής της στην ανάπτυξη της φιλοσοφίας, των επιστημών, της δημοκρατίας, των τεχνών και του ευρωπαϊκού και παγκόσμιου πολιτισμού.
[Μπορείτε να δείτε τη σχετική ανακοίνωση της UNESCO εδώ]
Η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας συνδέεται συμβολικά με την ημερομηνία θανάτου του Διονυσίου Σολωμού, εθνικού ποιητή της Ελλάδας, και αναδεικνύει τη διαχρονική σχέση της ελληνικής γλώσσας με τις θεμελιώδεις αξίες της ελευθερίας, της παιδείας, της δημοκρατίας και του ανθρωπισμού.
Το Υπουργείο Εξωτερικών αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, ο οποίος αναδεικνύει τη διεθνή αναγνώριση της ακτινοβολίας, της διαχρονικότητας και της επιρροής της.
Η κινητοποίηση του διπλωματικού δικτύου της χώρας και η ενεργοποίηση συνεργειών με εκπαιδευτικούς, πολιτιστικούς και ομογενειακούς φορείς εγγυώνται τη μέγιστη δυνατή απήχηση της ελληνικής γλώσσας και την ανάδειξή της ως σημαντικού πυλώνα δημόσιας διπλωματίας και ήπιας ισχύος.
Το Υπουργείο Εξωτερικών συνεργάζεται με το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, που είναι το καθ’ ύλην αρμόδιο για την υποστήριξη της λειτουργίας διαφόρων μονάδων διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας στο εξωτερικό, σε σχολεία, Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας και Ακαδημαϊκά Ιδρύματα, για τη στελέχωση των μονάδων με εκπαιδευτικούς και για την αποστολή βιβλίων εκπαιδευτικού περιεχομένου ελληνικού ενδιαφέροντος.
Η στήριξη της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης είναι σημαντική, όχι μόνο για την ενδυνάμωση των σχέσεων του Απόδημου Ελληνισμού με την πατρίδα, αλλά και για την προβολή της ελληνικής παιδείας, με τη Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών να παραμένει σταθερός αρωγός σε κάθε προσπάθεια που προβάλλει την Ελλάδα στο εξωτερικό.
Στο πλαίσιο αυτό, δημιουργήθηκε η διαδικτυακή πλατφόρμα StaEllinika, ένα εργαλείο διδασκαλίας και εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας που μπορεί να αξιοποιηθεί από σχολεία της Διασποράς, από ομογενείς μαθητές όλων των ηλικιών αλλά και από όλους όσοι επιθυμούν να μάθουν την ελληνική γλώσσα. Πρόκειται για μία πρωτοβουλία του Υπουργείου Εξωτερικών, σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και το ΙΣΝ Κέντρο Ελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Simon Fraser (SFU), στο Βανκούβερ του Καναδά, με την υποστήριξη του «Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος» (ΙΣΝ). H πλατφόρμα λειτουργεί σε πέντε συνολικά γλώσσες - αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ισπανικά και πορτογαλικά - και προωθεί την ελληνομάθεια, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαφύλαξη της ελληνικής ταυτότητας στον απανταχού Ελληνισμό, ενώ σχεδιάζεται να επεκταθεί περαιτέρω με την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.
Ακόμη, το Υπουργείο Εξωτερικών προωθεί προγράμματα ενίσχυσης της ελληνομάθειας των αποδήμων νέων, σε συνεργασία με διάφορα εκπαιδευτικά ιδρύματα, όπως το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, με έμφαση στη νέα γενιά του απόδημου Ελληνισμού.