Εξοχότατοι,
Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, κ. António Guterres, για την τοποθέτησή του, καθώς και για την ακατάβλητη ηγεσία και την αφοσίωσή του στη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια κατά την τελευταία δεκαετία. Είμαστε όλοι ιδιαίτερα ευγνώμονες. Εξοχότατε, επιτρέψτε μου να εκφράσω τη βαθιά εκτίμηση της χώρας μου για τις υπηρεσίες σας και την ακλόνητη προσήλωσή σας στην υπεράσπιση του Διεθνούς Δικαίου, καθώς και των αξιών και των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Θα ήθελα, επίσης, να ευχαριστήσω την Εκτελεστική Διευθύντρια της UN Women, κα Sima Bahous, για την τοποθέτησή της. Η Ελλάδα επαναβεβαιώνει την αταλάντευτη στήριξή της στην εντολή της και εκφράζει τη βαθιά ευγνωμοσύνη της για την αδιάλειπτη προσφορά της υπέρ της ενδυνάμωσης των γυναικών. Τέλος, ευχαριστώ την εκπρόσωπο της κοινωνίας των πολιτών, κα Tamana Zaryab Paryani, για το ηχηρό μήνυμά της προς όλους μας. Η ευθύνη που μας αναθέτετε σήμερα είναι ιδιαίτερα μεγάλη.
Εξοχότατοι,
Αποτελεί εξαιρετική τιμή για εμένα να προεδρεύω σήμερα στην Ανοικτή Συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας για τις Γυναίκες, την Ειρήνη και την Ασφάλεια. Αφιέρωσα σημαντικό μέρος της 25ετούς ακαδημαϊκής μου σταδιοδρομίας στην έρευνα και τη δημοσίευση μελετών σχετικά με τις πολιτικές ισότητας και μη διακρίσεων ανά τον κόσμο. Θεωρώ ότι οι πολιτικές αυτές συνιστούν επιταγή οικουμενικού χαρακτήρα στο πεδίο των διεθνώς κατοχυρωμένων δικαιωμάτων. Πέραν τούτου, και κυρίως, οι κοινωνίες δεν μπορούν να επιβιώσουν και να ακμάσουν χωρίς την αποτελεσματική προστασία των γυναικών και την ουσιαστική συμμετοχή τους σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης.
Η παρακαταθήκη του Ψηφίσματος 1325 του Συμβουλίου Ασφαλείας για τις Γυναίκες, την Ειρήνη και την Ασφάλεια είναι σήμερα πιο επίκαιρη από ποτέ. Καθώς οι επιπτώσεις των συγκρούσεων στις γυναίκες συνεχώς εντείνονται, οι γυναίκες βλέπουν τα ανθρώπινα δικαιώματά τους να περιορίζονται ολοένα και περισσότερο σε πολλές περιοχές του κόσμου, ενώ οι αναδυόμενες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργούν νέους κινδύνους για τη συμμετοχή τους στη δημόσια και πολιτική ζωή. Οφείλουμε, επομένως, να εντείνουμε τις προσπάθειές μας, ώστε η εφαρμογή της Ατζέντας για τις Γυναίκες, την Ειρήνη και την Ασφάλεια να καταστεί πραγματικότητα για όλες τις γυναίκες και τα κορίτσια.
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, θα ήθελα σήμερα να επισημάνω τα ακόλουθα σημεία:
Καταρχάς, η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών όλων των γυναικών και των κοριτσιών πρέπει να παραμείνει ύψιστη προτεραιότητά. Δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική ισότητα των φύλων όσο εκατομμύρια γυναίκες εξακολουθούν να υφίστανται παραβιάσεις και καταπατήσεις των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής και έμφυλης βίας. Καταδικάζουμε απερίφραστα όλες τις παραπάνω πράξεις και ζητούμε τη λογοδοσία των δραστών. Σε επίπεδο Συμβουλίου Ασφαλείας, ο ρόλος των Επιτροπών Κυρώσεων των Ηνωμένων Εθνών είναι καθοριστικής σημασίας, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η σεξουαλική και έμφυλη βία περιλαμβάνεται ως αυτοτελές κριτήριο καταχώρισης σε όλα τα καθεστώτα κυρώσεων. Παράλληλα, είναι επιτακτική ανάγκη τα θύματα και οι επιζώσες της σεξουαλικής βίας που σχετίζεται με συγκρούσεις, καθώς και της σεξουαλικής και έμφυλης βίας, να διαθέτουν απρόσκοπτη πρόσβαση σε υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και σε ψυχοκοινωνική υποστήριξη. Η εν λόγω συνδρομή πρέπει να βασίζεται σε μια προσέγγιση με επίκεντρο τις επιζώσες, με πλήρη σεβασμό στα δικαιώματά τους, την αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και την εμπιστευτικότητα.
Εξίσου σημαντικό είναι να επισημάνουμε ότι οι γυναίκες δεν επωμίζονται μόνο το μεγαλύτερο βάρος των ενόπλων συγκρούσεων, αλλά διαδραματίζουν και καθοριστικό ρόλο στην οικοδόμηση της ειρήνης. Οι ειρηνευτικές διαδικασίες παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά εφαρμογής των συμφωνηθέντων και έχουν μεγαλύτερη διάρκεια όταν οι γυναίκες συμμετέχουν ενεργά, χάρη στις διαφορετικές προσεγγίσεις και εμπειρίες που εισφέρουν. Ως εκ τούτου, ζητούμε την πλήρη, ισότιμη, ουσιαστική και ασφαλή συμμετοχή τους στις διαδικασίες οικοδόμησης της ειρήνης και επαναλαμβάνουμε την έκκληση του Γενικού Γραμματέα για συμμετοχή των γυναικών σε ποσοστό τουλάχιστον ενός τρίτου στις διαμεσολαβητικές και ειρηνευτικές διαδικασίες. Η αποτελεσματική και χωρίς αποκλεισμούς συμμετοχή απαιτεί επαρκή, προβλέψιμη και βιώσιμη χρηματοδότηση τόσο για τις γυναίκες που συνεισφέρουν στην οικοδόμηση της ειρήνης, όσο και για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Εξίσου σημαντική είναι η συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική και σε θέσεις λήψης αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα. Η συμμετοχή αυτή πρέπει να είναι ουσιαστική και να μην περιορίζεται στην τυπική εκπλήρωση ποσοστώσεων. Επιπλέον, οι απόπειρες εκφοβισμού ή δυσφήμησης γυναικών που δραστηριοποιούνται στην πολιτική και στον δημόσιο βίο, τόσο στον φυσικό, όσο και στον ψηφιακό χώρο, μεταξύ άλλων, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν μπορούν να γίνουν ανεκτές. Η προστασία των γυναικών που βρίσκονται σε ηγετικές θέσεις, καθώς και των ακτιβιστριών, από τη σωματική και διαδικτυακή παρενόχληση, τις απειλές και τα αντίποινα, παραμένει συλλογική μας ευθύνη.
Όσον αφορά στις εθνικές μας προσπάθειες, η Ελλάδα, ως χώρα που πρωτοστατεί στην προώθηση της Ατζέντας για τις Γυναίκες, την Ειρήνη και την Ασφάλεια, παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τις Γυναίκες, την Ειρήνη και την Ασφάλεια, ενσωματώνοντας παράλληλα τη διάσταση της ισότητας των φύλων στα Ετήσια Σχέδια Δράσης όλων των Υπουργείων. Στο πλαίσιο αυτό, υιοθετούμε μια ολιστική προσέγγιση, η οποία ενσωματώνει οριζόντια τη διάσταση του φύλου στις πολιτικές και στους προϋπολογισμούς σε επίπεδο κεντρικής κυβέρνησης. Η προσέγγιση αυτή συμβάλλει όχι μόνο στη δικαιότερη κατανομή των πόρων, αλλά και στη διαμόρφωση πολιτικών που στοχεύουν στην άρση των εμποδίων με τα οποία βρίσκονται αντιμέτωπες οι γυναίκες σε όλους τους τομείς της δημόσιας και πολιτικής ζωής.
Πέραν του εθνικού επιπέδου, η Ελλάδα αναγνωρίζει τη σημασία της μετουσίωσης αυτών των δεσμεύσεων σε συγκεκριμένες δράσεις επί του πεδίου. Αυτό περιλαμβάνει τη σύνδεση των προσπαθειών διαμεσολάβησης σε υψηλό επίπεδο με την οπτική και τις εμπειρίες των τοπικών κοινοτήτων. Ως εκ τούτου, υποστηρίζουμε την ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών, των νέων, των θρησκευτικών ηγετών και των εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών στις εν εξελίξει προσπάθειες διαμεσολάβησης. Στηρίζουμε, επίσης, την ενίσχυση των οργανωτικών και τεχνικών ικανοτήτων των οργανώσεων που δραστηριοποιούνται σε επίπεδο τοπικών κοινοτήτων, ώστε να μπορούν να σχεδιάζουν και να υλοποιούν πρωτοβουλίες για την ειρήνη, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη τη διάσταση του φύλου και βασίζονται στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ταυτόχρονα, η μετουσίωση αυτών των δεσμεύσεων σε πράξη απαιτεί αποφασιστικές προσπάθειες για την αντιμετώπιση των απειλών και των προκλήσεων που υπονομεύουν τα δικαιώματα και τη συμμετοχή των γυναικών. Οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε τις αναδυόμενες μορφές έμφυλης βίας, τις οποίες διευκολύνει η τεχνολογία και να καταπολεμήσουμε τα επιβλαβή αφηγήματα, τόσο στο διαδίκτυο, όσο και εκτός αυτού, τα οποία υπονομεύουν την πλήρη, ισότιμη και ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών στη δημόσια και πολιτική ζωή. Εξίσου ουσιώδης είναι η καταπολέμηση της ατιμωρησίας για τις θηριωδίες και τα εγκλήματα που διαπράττονται εις βάρος γυναικών και κοριτσιών, προκειμένου να διασφαλιστεί η λογοδοσία και ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου.
Εξοχότατοι,
Η εφαρμογή της Ατζέντας για τις Γυναίκες, την Ειρήνη και την Ασφάλεια κατά την επόμενη εικοσιπενταετία συμπίπτει με την εποχή της ψηφιακής επανάστασης. Κοινή μας ευθύνη είναι να διασφαλίσουμε ότι όλες οι γυναίκες και τα κορίτσια διαθέτουν τα απαραίτητα εφόδια για να ανταποκριθούν στις νέες αυτές προκλήσεις, ότι απολαμβάνουν επαρκή προστασία και ότι συμμετέχουν ουσιαστικά σε όλες τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που αφορούν στο μέλλον τους και στο μέλλον του κόσμου. Διότι η βιώσιμη ειρήνη και ασφάλεια καθίστανται αδύνατες όταν το ήμισυ του πληθυσμού που επηρεάζεται από τις συγκρούσεις απουσιάζει από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Σας ευχαριστώ.
27 Οκτωβρίου, 2026