Συνέντευξη ΥΦΥΠΕΞ Δ. Κούρκουλα στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και στη δημοσιογράφο Χριστίνα Πουλίδου

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Στα ευρωπαϊκά ΜΜΕ διατυπώνεται συχνά η ανησυχία, πως θα είναι δύσκολο για την Αθήνα να τηρήσει την αμεροληψία της Προεδρεύουσας χώρας, ενώ θα βρίσκεται σε σκληρές διαπραγματεύσεις με τους εταίρους της για την έξοδο από την κρίση. Πώς απαντάτε σε αυτή την έντονη επιφύλαξη που διατυπώνεται;

Δ.ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ : Μια τέτοια θέση υποδηλώνει ελλιπή αντίληψη της λειτουργίας και της πρακτικής των Ευρωπαϊκών οργάνων και Συνθηκών. Η άσκηση της Προεδρίας και η εκπροσώπηση της χώρας στις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές αποτελούν δυο, θεσμικά, διακριτές λειτουργίες και ιδιότητες. Άλλωστε, όπως είναι γνωστό, η Ελλάδα ασκεί την Προεδρία για λογαριασμό και των 28 κρατών μελών. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει κανένα απολύτως περιθώριο για σύγχυση μεταξύ αυτών των δυο αρμοδιοτήτων. Εάν υπάρχει μια επίπτωση, αυτή θα είναι θετική, με την έννοια ότι σαν χώρα που έχουμε υποστεί τις οδυνηρές συνέπειες της οικονομικής κρίσης, έχουμε έναν επιπρόσθετο λόγο, για να προωθήσουμε πολιτικές που θα μας βγάλουν οριστικά από αυτή. Αυτό, σε καμιά περίπτωση δεν δικαιολογεί τη διατύπωση σχετικών επιφυλάξεων.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Η δικομματική κυβέρνηση της χώρας ασκεί την Προεδρία της Ε.Ε. και ταυτόχρονα, τα κόμματα που την απαρτίζουν, θα κάνουν προεκλογική εκστρατεία σε δύο αντίπαλα ψηφοδέλτια. Περπατάτε σε ναρκοπέδιο ως κυβέρνηση;

Δ.ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ : Σε καμία περίπτωση. Οι Κυβερνήσεις συνεργασίας είναι κάτι το συνηθισμένο στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες. Στη χώρα μας, είναι η πρώτη φορά που έχουμε μια λειτουργική Κυβέρνηση συνεργασίας, η οποία, μάλιστα, αναλαμβάνει τη διακυβέρνηση της χώρας, εν μέσω της μεγαλύτερης κρίσης των τελευταίων δεκαετιών. Είναι φυσιολογικό, σε κάποιο βαθμό, η έλλειψη εξοικείωσης με αυτή τη πρακτική να δημιουργεί σύγχυση. Για αυτό, πρέπει να είναι ξεκάθαρο σε όλους, το πλαίσιο στο οποίο λειτούργει αυτή η Κυβέρνηση, καθώς και τα κόμματα που την στηρίζουν. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια πρωτοφανή κρίση με πολυεπίπεδες συνέπειες. Είναι δεδομένο ότι ο τόπος χρειάζεται πολιτική σταθερότητα. Είναι επίσης δεδομένο ότι η υπεύθυνη στάση επιβάλει την υλοποίηση του προγράμματος σταθεροποίησης, στο οποίο έχουμε συμφωνήσει με τους εταίρους μας. Αυτό δεν σημαίνει ότι το κάθε κόμμα δεν διατηρεί την ιδεολογική του ταυτότητα, προτιμήσεις και αυτονομία. Οι ρόλοι των δύο κομμάτων της κυβέρνησης είναι διακριτοί και ξεκάθαροι: συμμετέχουν στην ίδια Κυβέρνηση, γιατί αυτό επιτάσσει η εθνική ανάγκη, αλλά δεν ταυτίζονται. Και τα δύο κυβερνητικά κόμματα είναι φιλοευρωπαϊκά και στις ευρωεκλογές θα προβάλουν τη διαφορετική αντίληψη για το μέλλον της ευρωπαϊκής ενοποίησης που διαφοροποιεί το Ευρωπαϊκό Λαϊκό κόμμα, στο οποίο ανήκει η ΝΔ, από το κόμμα των Δημοκρατών και Σοσιαλιστών, όπου ανήκει το ΠΑΣΟΚ.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Στα ξένα ΜΜΕ διατυπώνεται ακόμη η ανησυχία, πως σε μιαν επανάληψη της έντασης με τη Ρωσία (όπως συνέβη δηλαδή με την Ουκρανία, αλλά αυτή τη φορά με τη Μολδαβία ή τη Γεωργία), η Ελληνική Προεδρία δεν θα έχει το ειδικό βάρος στη διαχείριση της κρίσης. Πώς απαντάτε;

Δ.ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ : Πρόκειται για προφανώς αβάσιμη ανησυχία. Στη πραγματικότητα, συμβαίνει το αντίθετο. Ακριβώς επειδή είμαστε μια μικρή χώρα, η οποία όμως έχει παραδοσιακά καλές σχέσεις και ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με τις χώρες στις οποίες αναφερθήκατε, έχουμε πολλές δυνατότητες παρέμβασης και κατανόησης. Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η χώρα που ασκεί την εναλλασσόμενη Προεδρία δεν είναι μόνη της. Έχει το «ειδικό βάρος» της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από πίσω της, το οποίο είναι σε κάθε περίπτωση υπολογίσιμο.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Ταυτόχρονα, με την έναρξη της Ελληνικής Προεδρίας σήμανε και η απελευθέρωση της αγοράς εργασίας για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, προκαλώντας αντιδράσεις κυρίως στη Βρετανία. Ο Ντ. Κάμερον λοιπόν ζητά, το δικαίωμα της ελεύθερης κίνησης προσώπων να προβλέπεται για όσες χώρες ξεπερνούν ένα πλαφόν του ΑΕΠ ανά κάτοικο. Με άλλα λόγια, η ελευθερία της κίνησης να παρέχεται στις (σχετικά) εύπορες χώρες. Τι απαντάτε ως Προεδρία;

Δ.ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ : Η ελευθερία διακίνησης εργαζομένων αποτελεί μια από τις βασικές ελευθερίες της Ένωσης, μαζί με την ελευθερία διακίνησης αγαθών και κεφαλαίων. Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης είναι αντιπαραγωγικό να προσπαθούμε να ανατρέψουμε ελευθερίες, οι οποίες έχουν προσφέρει πολλαπλά οφέλη στην Ευρώπη ως σύνολο, αλλά και στο κάθε κράτος μέλος ξεχωριστά. Η ιστορία έχει δείξει ότι, σε στιγμές κρίσης, η παραγωγική ευρωπαϊκή λύση είναι η εξωστρέφεια, όχι η περιχαράκωση στα στενά εθνικά όρια. Υπάρχουν, κατά την άποψή μου σημαντικές δικλείδες, ώστε να εξασφαλίζονται και τα ζωτικά συμφέροντα των κρατών μελών από ενδεχόμενη κατάχρηση της ελεύθερης διακίνησης.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Στη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2014, πέραν των ευρωεκλογών, θα έχουμε εκλογές στο Βέλγιο, την Ουγγαρία, τη Σλοβακία, δημοτικές στη Γαλλία, ενδεχομένως και Προεδρικές στη Ρουμανία. Όπως όλοι γνωρίζουμε, οι εκλογές δημιουργούν μιαν αναταραχή στην Ε.Ε., καθώς οι προεκλογικές ρητορείες δημιουργούν νέα δεδομένα, ενώ ενδέχεται να αλλάξουν οι συνομιλητές σας. Αυτή η προοπτική προσθέτει βάρος στην Προεδρία, ανησυχία, προγραμματίζετε επισκέψεις σε αυτές τις χώρες;

Δ.ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ : Οι εκλογικές διαδικασίες κατά τη διάρκεια της Προεδρίας είναι κάτι το συνηθισμένο. Με 28 κράτη μέλη, η ΕΕ είναι προφανές ότι δεν μπορούν να ταυτίζονται όλοι οι εκλογικοί κύκλοι. Ωστόσο, αυτό δεν δημιουργεί πρόβλημα στη λειτουργιά των οργάνων της ΕΕ. Το κράτος έχει πάντοτε συνέχεια και με βάση αυτή την αρχή λειτουργούμε.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ : Την 1η Ιουλίου 2014 θα λέγατε πως ήταν επιτυχής η Ελληνική Προεδρία, αν…;

Δ.ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ : Αν έχουμε, ασκήσει τα καθήκοντά μας, κατά τρόπο που θα έχει συμβάλει στην μείωση του χάσματος που δημιουργήθηκε πρόσφατα ανάμεσα σε τμήματα της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και αν η άσκηση της Προεδρίας έχει συμβάλει στη βελτίωση της εικόνας της χώρας μας στην Ευρώπη και διεθνώς.

13 Ιανουαρίου, 2014