Παρατίθεται κείμενο συνέντευξης του Υφυπουργού Εξωτερικών, Δημήτρη Κούρκουλα στο ραδιοφωνικό σταθμό «Αθήνα 9,84» και στη δημοσιογράφο Νόνη Καραγιάννη.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ο Υφυπουργός Εξωτερικών, κ. Δημήτρης Κούρκουλας είναι στη γραμμή μας. Καλή σας ημέρα κ. Υφυπουργέ.
Δ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ: Καλημέρα σας κα. Καραγιάννη.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Έχω μπροστά μου σημεία από την συνέντευξη του Πρωθυπουργού της Τουρκίας, του κ. Αχμετ Νταβούτογλου για αυτό το θέμα που έχει προκύψει τις τελευταίες μέρες στην Κυπριακή ΑΟΖ και βλέπω εδώ ότι αναφέρει ότι αν η Ελληνοκυπριακή πλευρά επιμείνει ότι οι Τουρκοκύπριοι δεν έχουν δικαίωμα στις φυσικές πηγές που βρέθηκαν στο Νότο τότε πρέπει να συζητηθεί το σενάριο των δυο κρατών.
Δ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ: Οι νομικές ακροβασίες στις οποίες επιδίδεται η Τουρκική πλευρά προκειμένου να δικαιολογήσει την ωμή παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου είναι νομίζω πασιφανές ότι δεν στέκουν.
Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι Κράτος-Μέλος του Ο.Η.Ε., είναι Κράτος-Μέλος της Ε.Ε. και έχει βεβαίως όλα τα δικαιώματα που έχουν όλα τα κράτη της διεθνούς κοινότητας. Η Κυπριακή Δημοκρατία ποτέ δεν είπε ότι αποκλείει την Τουρκοκυπριακή πλευρά από την απόλαυση τυχόν εσόδων που απορρέουν από την εκμετάλλευση του πλούτου, και βεβαίως στο πλαίσιο μιας λύσης συνολικής, η Τουρκοκυπριακή κοινότητα θα έχει τα οφέλη τα οποία θα έχουν όλοι οι Κύπριοι πολίτες.
Αλλά αυτή είναι μία ακροβατική νομική κατασκευή, ότι δηλαδή εν ονόματι των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων πηγαίνουμε και παραβιάζουμε τις θαλάσσιες ζώνες της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι σαφές, δεν το λέει μόνο η Ελλάδα και η Κύπρος, το λένε και οι Η.Π.Α, το λένε και όλοι οι παράγοντες. Άρα θέλω να πω ότι είναι μια προσπάθεια τελείως αλυσιτελής για να δικαιολογηθούν τα αδικαιολόγητα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Υπάρχει μια κλιμακούμενη ένταση στο κομμάτι της έρευνας του θαλάσσιου πλούτου, για τους υδρογονάνθρακες. Αρκετοί την ερμηνεύουν στη βάση μιας εκφρασμένης θέσης της Άγκυρας που λέει ότι «δεν επιθυμούμε όσο το πρόβλημα του Κυπριακού δεν έχει επιλυθεί, να μπει και το θέμα να υπάρχουν θαλάσσιες έρευνες». Υπάρχει και μια άλλη θέση που λέει ότι το θέμα των υποθαλάσσιων ερευνών πρέπει να είναι ένα μέρος της συζήτησης για την επίλυση του Κυπριακού. Αρκετοί ερμηνεύουν την στρατηγική ένταση στο τελευταίο διάστημα με βάση αυτές τις δεδομένες και παγιωμένες θέσεις.
Δ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ: Αυτό, η Τουρκική πλευρά έπρεπε να το είχε σκεφτεί τα τελευταία σαράντα χρόνια που εμποδίζει την επίλυση του Κυπριακού. Και βεβαίως η Κυπριακή Δημοκρατία δεν θα ζητήσει την άδεια από την Άγκυρα ή από οποιαδήποτε άλλη πρωτεύουσα για να προχωρήσει στην αξιοποίηση του ενεργειακού πλούτου, ο οποίος είναι σημαντικός και για την Κύπρο και για την περιοχή ολόκληρη και για την Ευρώπη.
Να σας υπενθυμίσω ότι και σε Ευρωπαϊκό επίπεδο η δυνατότητα διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών είναι πολύ σημαντική για όλη την Ευρώπη. Αυτό έχει διατυπωθεί επανειλημμένα. Είχα και εγώ την ευκαιρία να το διατυπώσω χθες στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, στο οποίο εκπροσώπησα την Ελλάδα και το οποίο προετοιμάζει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα γίνει αύριο και μεθαύριο. Ένα από τα μεγάλα θέματα του Συμβουλίου θα είναι η κλιματική αλλαγή και η ενέργεια, και βεβαίως η διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας.
Δεν θα ζητήσουμε λοιπόν την άδεια από κανέναν. Αυτά που κάνει η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκονται στο πλαίσιο της διεθνούς νομιμότητας. Υπάρχουν διάφορες εταιρείες πολλών κρατών, ξένες εταιρείες οι οποίες συμμετέχουν, διότι θα είναι προς το συμφέρον όλων να αξιοποιηθούν αυτές οι ενεργειακές πηγές.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κ. Υφυπουργέ, μεταξύ των αντιμέτρων που αποφάσισε να προχωρήσει η Λευκωσία, ως απάντηση στην Τουρκική στάση, είναι να καταγγελθεί η Τουρκία στο επικείμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και η Λευκωσία να μην συναινέσει στο άνοιγμα οποιουδήποτε νέου κεφαλαίου προς την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Η εκτίμησή σας είναι ότι θα βρει ευήκοα ώτα; Με δεδομένο ότι η αντίδραση των υπολοίπων κρατών μελών είναι «χλιαρή», ενώ έχουμε ήδη Βρετανία, Σουηδία και Φινλανδία να αποτρέπουν διάβημα της Ε.Ε. προς τον Ο.Η.Ε.
Δ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ: Να υπενθυμίσω ότι πάρα πολλά κεφάλαια των διαπραγματεύσεων Ε.Ε.-Τουρκίας δεν έχουν ανοίξει με ομόφωνη γνώμη όλων των κρατών-μελών της ΕΕ, διότι η Τουρκία δεν έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της έναντι της Ε.Ε.. Να υπογράψει δηλαδή το πρωτόκολλο, με το οποίο αναγνωρίζει την συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε. Η Τουρκία συνεχίζει να κρατάει κλειστά τα λιμάνια και τον εναέριο χώρο σε Κυπριακά αεροπλάνα και καράβια και αυτό έχει καταδικαστεί από την Ε.Ε. Άρα δεν είναι κάτι καινούργιο.
Η Ε.Ε. σαφώς έχει πάρει θέση εδώ και καιρό ότι δεν πρόκειται να ανοίξουν τα παγωμένα κεφάλαια, αν δεν εφαρμοστεί, από Τουρκικής πλευράς, το Πρόσθετο πρωτόκολλο.
Εμείς, όπως ξέρετε είμαστε υπέρ της ενταξιακής προοπτικής της Τουρκίας, αλλά, βεβαίως υπό τον όρο ότι η Τουρκία θα σέβεται το κοινοτικό κεκτημένο και το Διεθνές Δίκαιο. Στο μέτρο που δεν γίνεται αυτό βεβαίως δεν μπορούν να προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις. Αλλά αυτό θα συζητηθεί, εκτενώς, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και πρέπει να περιμένουμε μέχρι την Παρασκευή να δούμε τι θα γίνει στο Συμβούλιο και τι θα περιλαμβάνουν τα Συμπεράσματα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Είναι προφανές ότι όταν προχωράει μια κυβέρνηση, ένα κράτος σε αντίμετρα, ο στόχος είναι να υπάρχει κάποιο κόστος προς τον αποδέκτη του σχετικού μηνύματος. Η εκτίμηση σας είναι ότι αυτό το πάγωμα οποιουδήποτε νέου κεφαλαίου στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας που αποφάσισε η Λευκωσία θα έχει πραγματικό κόστος για την Τουρκία;
Δ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ: Στο μέτρο που η Τουρκία είναι ειλικρινής στις προθέσεις της να προχωρήσει στην ευρωπαϊκή ένταξη, βεβαίως έχει ένα κόστος ήδη και θα έχει μεγαλύτερο στο μέτρο που η Τουρκία πραγματικά επιδιώκει και προσβλέπει σε μια στενότερη σχέση με την Ε.Ε.
Το κόστος είναι γενικότερο, γιατί η παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και των βασικών του αρχών, νομίζω ότι έχει πολιτικό και διπλωματικό κόστος για την Τουρκία, το οποίο πρέπει να αναλογιστεί και προς αυτή την κατεύθυνση. Ο Υπουργός Εξωτερικών, ο κύριος Βενιζέλος κάλεσε τη Τουρκία να αλλάξει γραμμή πλεύσης και να συμμορφωθεί στις διεθνείς αρχές.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Με δεδομένο ότι όλα αυτά εξελίσσονται ενώ είχαν ξεκινήσει οι συνομιλίες για το Κυπριακό αντιλαμβανόμαστε ότι θα υπάρχουν συνέπειες, επιπτώσεις σε αυτή την διαδικασία. Ποιες μπορεί να είναι αυτές;
Δ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ: Αυτές οι κινήσεις της Τουρκίας, οι παραβιάσεις, βεβαίως επιβαρύνουν το κλίμα, δε βοηθούν και ενισχύουν την υποψία ότι η Τουρκία δεν επιθυμεί ειλικρινά να υπάρξει λύση του Κυπριακού. Την υπονομεύει με αυτό τον τρόπο, για να βγει μετά να διαμαρτυρηθεί ότι φταίνε οι Ελληνο-Κύπριοι που δεν προχωράνε οι διαπραγματεύσεις.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η χώρα μας, η Αίγυπτος και η Κύπρος ετοιμάζονται για την τριμερή Σύνοδο Κορυφής στο Κάιρο στις 8 Νοεμβρίου. Οι προσδοκίες που υπάρχουν από την ενίσχυση αυτή της συνεργασίας ποιες είναι;
Δ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ: Οι σχέσεις μας με την Αίγυπτο βρίσκονται σε εξαιρετικά υψηλό σημείο. Έχει γίνει συγκεκριμένη και συνειδητή προσπάθεια εδώ και πάρα πολύ καιρό για να καλλιεργήσουμε αυτές τις σχέσεις με μια χώρα, η οποία διαδραματίζει πρωταγωνιστικό στρατηγικό ρόλο στον Αραβικό κόσμο, στην Ανατολική Μεσόγειο. Είναι πολύ σημαντική χώρα και είναι νομίζω, πολύ ευτυχής συγκυρία ότι οι σχέσεις μας βρίσκονται σε αυτό το πολύ υψηλό σημείο και αποκτούν στρατηγικό βάθος, ιδιαίτερα τώρα που σε όλη την περιοχή και με τη συμπεριφορά της Τουρκίας αλλά και με όλα αυτά τα τραγικά γεγονότα που συμβαίνουν στη Συρία, στο Ιράκ και την ευρύτερη περιοχή.
Νομίζω ότι αυτό το τρίγωνο Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου αποτελεί ένα τρίγωνο σταθερότητας και η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει, και αυτό κάνει, το συγκριτικό πλεονέκτημα ότι είμαστε ένας σταθερός πόλος σε μια πολύ ρευστή περιοχή και αυτό πρέπει να το διατηρήσουμε ως «κόρη οφθαλμού». Γιατί αυτό, στη διεθνή εξωτερική πολιτική είναι εξαιρετικά σημαντικό και είναι το μεγαλύτερο όπλο μας αυτή τη στιγμή.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Το τελευταίο διάστημα συζητάμε τα δεδομένα στο Ευρωπαϊκό οικοδόμημα με βάση τα στοιχεία της οικονομίας. Το ελληνικό πρόβλημα, το μνημόνιο, η δανειοδότηση από τους θεσμικούς πιστωτές μας. Το τελευταίο διάστημα δημιουργήθηκε η εντύπωση, ενδεχομένως και με δική μας ευθύνη, εσείς θα μου πείτε, ότι για μια ακόμη φορά είναι σαν να μη βρισκόμαστε στο ίδιο άρμα, με αφορμή την αντίδραση των αγορών τις προθέσεις της κυβέρνησης για την λήξη πιο νωρίς του ελληνικού προγράμματος και όλο αυτό το κλίμα που δημιουργήθηκε.
Δ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ: Είναι λάθος και δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα να ξεχωρίζουμε το οικονομικό κλίμα από το πολιτικό και από το στρατηγικό. Είναι όλα αλληλένδετα. Με αυτή την έννοια, αυτό που είπα προηγουμένως ότι το μεγαλύτερο ατού μας είναι ότι είμαστε ο μόνος πόλος σταθερότητας σε μια ταραγμένη περιοχή, διότι αυτά τα οποία βιώνουμε σήμερα είναι πρωτόγνωρα και δεν μιλάω μόνο από την κρίση που προκλήθηκε από την προκλητική ενέργεια των Τούρκων.
Μιλώ και για ό,τι γίνεται στην ευρύτερη περιοχή. Για να είμαστε όμως πόλος σταθερότητας και να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε, και αξιοποιούμε όσο μπορούμε, αυτό το χαρτί, δεν εξαρτάται μόνο από την Κυβέρνηση, δεν εξαρτάται μόνο από το Υπουργείο Εξωτερικών. Πρέπει να δώσουμε την αίσθηση σταθερότητας γενικότερα. Εγώ κάνω έκκληση και στην αξιωματική αντιπολίτευση γιατί διαβάζω και ακούω πράγματα τα οποία είναι εξωφρενικά.
Διάβασα προχτές από την Αριστερή Πρωτοβουλία, μια σημαντική συνιστώσα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ότι είναι δυσαρεστημένοι γιατί γίνονται κοινά στρατιωτικά γυμνάσια Κύπρου-Ισραήλ. Ας σοβαρευτούν επιτέλους. Ας ωριμάσουν. Και αυτό θα το σκίσουν;
Όταν η Ελλάδα συντάχθηκε με τη συμμαχία ενάντια στους τζιχαντιστές δεχτήκαμε άδικη κριτική από το ΣΥΡΙΖΑ. Νομίζω και ελπίζω ότι η αξιωματική αντιπολίτευση, η οποία είναι σημαντικός παράγοντας πολιτειακός, θα ωριμάσει και θα σοβαρευτεί διότι οι καιροί είναι πολύ δύσκολοι. Οποιοσδήποτε ερασιτεχνισμός στην εξωτερική πολιτική υποβαθμίζει την Ελλάδα ακόμα και όταν προέρχεται από την αξιωματική αντιπολίτευση.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Επιτρέψτε μου την παρατήρηση ότι τον κεντρικό κορμό της ατζέντας τον διαμορφώνει πάντα η κυβερνητική πλειοψηφία.
Δ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ: Ακριβώς, γιατί έχουμε κατορθώσει όσο και αν δεν το συνειδητοποιούμε, να αποφύγουμε την ολική καταστροφή από την οποία απειλείτο η Ελλάδα το 2012, έχουμε κατορθώσει να είμαστε στην έξοδο από την κρίση, έχουμε κατορθώσει με τη βοήθεια των εταίρων μας, να ξεπεράσουμε αυτό το οικονομικό τσουνάμι, να περάσουμε σε τροχιά ανάπτυξης και να μπαίνουμε σε τροχιά βιώσιμου χρέους.
Αυτές είναι κατακτήσεις, οι οποίες δεν θα ήταν εφικτές αν δεν υπήρχε αυτό το γεωπολιτικό ατού που σας ανέφερα. Αυτό λοιπόν πρέπει να το διατηρήσουμε ως «κόρην οφθαλμού» γιατί έχει οικονομικές επιπτώσεις.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Στο αρχικό ερώτημα, γιατί δόθηκε η εντύπωση ότι σαν να είναι απέναντι από την χώρα όταν διαμορφώθηκε η ρητορική μιας στρατηγικής που η ελληνική κυβέρνηση θα ήθελε να ακολουθήσει σε ότι αφορά στο ελληνικό πρόγραμμα.
Δ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ: Αν έτσι έγινε πρόκειται περί παρεξήγησης γιατί η Ελληνική Κυβέρνηση πάντα επαναλαμβάνει και επαναλάμβανε ότι οποιοδήποτε νέο μέτρο, έξοδος του ΔΝΤ ή οτιδήποτε άλλο θα γίνει με τη πλήρη συμφωνία και σε απτή συνεργασία με τους εταίρους μας. Ποτέ δεν διανοήθηκε κανείς ότι θα κάνουμε μονομερείς ενέργειες.
Από την άλλη, υπάρχουν διεθνείς παρατηρητές. Είμαστε μια ανοιχτή κοινωνία. Βλέπουν και ακούνε όλοι τι λένε και τα άλλα κόμματα στη Βουλή και πώς απειλούν ότι δεν θα σεβαστούν την υπογραφή της Ελληνικής Δημοκρατίας, είτε πρόκειται για ιδιωτικοποιήσεις , είτε για άλλου είδους δεσμεύσεις και συμβάσεις. Όλα αυτά βεβαίως επιβαρύνουν.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Είστε αισιόδοξος κ. Υφυπουργέ για την νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή με επικεφαλής τον κ. Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ; Γιατί υποστηρίζατε ότι είναι μια άλλη προοπτική στα προβλήματα της Ευρώπης.
Δ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ: Είναι σαφώς μια άλλη προοπτική. Χωρίς να πιστεύω σε θαύματα, πιστεύω ότι, και με τη νέα Επιτροπή με Πρόεδρο τον κ. Γιούνκερ αλλά και γενικότερα με τις νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται και με την εμπειρία και τα λάθη που έγιναν και από Ευρωπαϊκής πλευράς κατά τη διάρκεια της κρίσης, μπαίνουμε σε μια νέα πορεία, η οποία πιστεύω θα είναι πολύ πιο αποδοτική γιατί όλοι αναγνωρίζουν πλέον ότι χρειάζονται μέτρα για την ανάπτυξη και γενναία μέτρα για την απασχόληση.
Έχουν ήδη γίνει κάποια βήματα αλλά δεν είναι αρκετά. Διαμορφώνεται όμως ένα κλίμα και συγκεκριμένες προτάσεις. Εμείς περιμένουμε να δούμε πώς όλα αυτά, τα οποία εξήγγειλε ο κ. Γιούνκερ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, για 300 δισεκατομμύρια ευρώ σε επενδύσεις, θα υλοποιηθούν. Πιστεύουμε και ελπίζουμε να υλοποιηθούν γρήγορα. Διότι πρέπει η Ευρώπη και όχι μόνο η Ελλάδα να βγει από αυτή την στασιμότητα στην οποία έχει περιέλθει.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σας ευχαριστώ πολύ κ. Κούρκουλα, καλό μεσημέρι.
Δ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ: Ευχαριστώ, επίσης.
22 Οκτωβρίου, 2014