ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Καλημέρα σας.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Καλημέρα σας. Ευχαριστώ για την τιμή, άρτι αφιχθείς από τις Ηνωμένες Πολιτείες, και από το ταξίδι μας για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μπράβο, ωραία. Λοιπόν, πάμε. Τα νέα, τα φρέσκα νέα, τί μας φέρνετε;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Το πρώτο και βασικό είναι ότι ο κόσμος βρίσκεται σε μια πολύ σύνθετη και δύσκολη στιγμή του. Δεν είναι μόνο οι ένοπλες συγκρούσεις, οι οποίες φαίνεται να έχουν μια στασιμότητα τα τελευταία χρόνια. Οι δύο μεγάλες, εκ των οποίων βρίσκονται και στη γειτονιά μας, Ουκρανία και ευρύτερη Μέση Ανατολή. Είναι το γεγονός ότι έχουμε πολλαπλές κρίσεις με οικουμενικό χαρακτήρα. Αρκεί κάποιος να δει τι συμβαίνει στην Αφρική και, ιδιαίτερα, στην υποσαχάρια Αφρική. Είναι το γεγονός ότι διαμορφώνονται συνθήκες επισιτιστικής κρίσης λόγω της κατάρρευσης του διαδρόμου σιτηρών από την Ουκρανία. Συνθήκες, οι οποίες διαμορφώνουν ένα πλαίσιο περιορισμού στις μετακινήσεις του πετρελαίου, πετρελαιοειδών, φυσικού αερίου, λόγω του περιορισμού της μετακίνησης από την Ερυθρά Θάλασσα και από τον Κόλπο. Γενικά, μια πάρα πολύ σύνθετη γεωπολιτική πραγματικότητα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Δεδομένου ότι στην αγαπημένη μας κοινωνία, στην οποίαν απευθύνεστε σήμερα, σε ένα μεγάλο εύρος, εν πάση περιπτώσει, μέσω αυτής της εκπομπής και του ραδιοφωνικού σταθμού, υπάρχει η πιθανότητα να λάβετε την απάντηση: «Οκέι, με τους άλλους, ας δούμε εμείς τώρα πώς θα φουλάρουμε βενζίνη σήμερα». Και με δεδομένο, κύριε υπουργέ, ότι πέραν από τα προβλήματα του διαγωνισμού PISA, ως προς τα αποτελέσματα, δυστυχώς στη δημόσια εκπαίδευση τα τελευταία 50 χρόνια, τόσο στον κρατικό τομέα, τον δημόσιο, τον δωρεάν, όσο και στην ιδιωτική εκπαίδευση, δυστυχώς η οικονομική εκπαίδευση είναι μηδαμινή. Και με δεδομένο ότι δεν μπορούμε ή δεν θέλουμε να κατανοήσουμε τον νόμο της προσφοράς και της ζήτησης, θα ήθελα, παρακαλώ πολύ, να σας ρωτήσω: ποια είναι τα τελευταία νέα ως προς τον πόλεμο της Αραβικής Χερσονήσου, που απλώνεται και προς το ανατολικό σκέλος, Ορμούζ, και προς το δυτικό σκέλος, Χούθι, και κυρίως επηρεάζει τη Σαουδική Αραβία, από όπου αντλούμε το αργό, που μας δίνει και τον οδηγό για αυτήν την ακρίβεια την οποίαν ζούμε. Ποια είναι τα νέα, παρακαλώ πολύ, σε επίπεδο αμερικανικής ηγεσίας; Βλέπετε να καταφέρνει κάτι ο πρόεδρος μέχρι τις εκλογές, ο Πρόεδρος Trump, αναφορικώς με το Ιράν και αντιστοίχως η Σαουδική Αραβία με τους Χούθι;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Να δούμε λίγο τα πραγματικά δεδομένα, τα οποία δυστυχώς δεν είναι καθόλου αισιόδοξα. Αυτή τη στιγμή, υπάρχουν τρεις βασικές έξοδοι για το αργό πετρέλαιο, το οποίο προέρχεται κατά μείζονα λόγο από την ευρύτερη περιοχή του Κόλπου. Είναι η Ερυθρά Θάλασσα, είναι ο Περσικός Κόλπος, και είναι και οι χερσαίες υποδομές, οι αγωγοί, οι οποίοι διατρέχουν τη Σαουδική Αραβία μεταξύ των δύο κόλπων. Αυτή τη στιγμή, ουσιαστικά, οι δύο κόλποι είναι σε καθεστώς αποκλεισμού ή ημι-αποκλεισμού. Το αποτέλεσμα είναι να μην μπορούν τα πλοία, ή τουλάχιστον να μην μπορούν ελεύθερα να διακινηθούν για να βγάλουν το πετρέλαιο από την περιοχή. Και επιπλέον, οι χερσαίοι αγωγοί βρίσκονται στο στόχαστρο τρομοκρατικών οργανώσεων και ιδίως των Χούθι από την Υεμένη. Το αποτέλεσμα είναι πολύ σημαντική μείωση των ροών του πετρελαίου, που οδηγεί και σε μια παγκόσμια αύξηση των τιμών. Τώρα, σε αυτή την κατάσταση, το Ιράν είναι ένας πάρα πολύ σκληρός διαπραγματευτής. Είχα την ευκαιρία, κατά τη διάρκεια της παραμονής μου, να έχω μια εκτενή συνομιλία και κατ' ιδίαν με τον Υπουργό Εξωτερικών του Ιράν. Αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι η Ελλάδα έχει ένα πρόσθετο ενδιαφέρον λόγω του εμπορικού της στόλου. Και εκείνο το οποίο διαπίστωσα είναι ότι το Ιράν αυτή τη στιγμή έχει κατανοήσει ότι το πραγματικά μεγάλο, το ισχυρό, το πυρηνικό, αν θέλετε, όπλο του είναι ο έλεγχος του Στενού του Ορμούζ, ενός Στενού από το οποίο περνάει η μεγαλύτερη ποσότητα πετρελαίου στην υφήλιο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αυτόν που άνοιξε με τον πόλεμο, τον οποίο διεξήγαγε ο πρόεδρος Trump σε συνεργασία με τον πρωθυπουργό Netanyahu του Ισραήλ.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Αισθάνομαι αυτή τη στιγμή ότι η μεγάλη αρνητική συνέπεια είναι ακριβώς η συνειδητοποίηση, εκ μέρους του Ιράν, πρώτον, ότι ο έλεγχος του Στενού είναι πολύ καθοριστικός και για την ευρύτερη γεωπολιτική τους ασφάλεια, κυρίως, όμως, ως μέσο γεωπολιτικής πίεσης. Και το δεύτερο είναι ότι δεν πρόκειται για έναν πόλεμο Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν εστίες πολέμου παντού στην ευρύτερη Μέση Ανατολή. Υπάρχουν στον Λίβανο, στην Παλαιστίνη, υπάρχει το Κατάρ, τα Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία που δέχονται επιθέσεις. Άρα, αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στα πρόθυρα μιας ευρύτερης ανάφλεξης και η κατάσταση δεν εμφανίζει ιδιαίτερα αισιόδοξα χαρακτηριστικά.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ομαλοποίηση δεν βλέπετε σε…
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Δεν βλέπω άμεσα ομαλοποίηση. Οι όροι που έχουν τεθεί εκ μέρους του Ιράν περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, το ξεπάγωμα των πόρων του Ιράν που αυτή τη στιγμή βρίσκονται κατασχεμένοι ανά τον κόσμο. Περιλαμβάνει το απόλυτο πάγωμα των εχθροπραξιών σε όλη την ευρύτερη Μέση Ανατολή. Περιλαμβάνει την επιβολή τελών ή οποιουδήποτε άλλου κόστους μετακίνησης μέσα από τον Περσικό Κόλπο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Άρα, υπέστη ήττα ο δυτικός κόσμος έναντι του “άξονα του κακού”. Σε αυτή τη φάση τουλάχιστον.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Δυστυχώς, έχω την αίσθηση ότι αυτή τη στιγμή έχουμε ένα πάρα πολύ σκληρό παιχνίδι, το οποίο, εκτός από την ουσιαστική διαπραγμάτευση, περιλαμβάνει και την ανάγκη μιας ευπρεπούς εξόδου για όλες τις πλευρές, και εκεί βρίσκεται το δύσκολο της ιστορίας. Δηλαδή, να μπορέσουμε να έχουμε μια συνθήκη ειρήνευσης, η οποία δεν θα ταπεινώνει προφανώς καμία πλευρά, αλλά από την άλλη θα είναι και λειτουργική, έτσι ώστε το κάθε μέρος να μπορεί να εμφανίσει σε αυτήν την ειρήνη ότι είναι μια έστω μερική νίκη.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι. Φαντάζομαι, δηλαδή, να κρατήσουν και το πυρηνικό τους πρόγραμμα οι Ιρανοί, να απελευθερώσουν τις ροές πετρελαίου, αλλά έχοντας υποστεί και αυτοί ήττα. Δηλαδή, δεν μπορεί να μην υφίστανται οικονομικές συνέπειες από τον αποκλεισμό τους.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Είναι αυτονόητο ότι δεν θα μπορούσε να είναι και διαφορετικά. Διότι, όπως όλοι καταλαβαίνουμε, το να αφήσεις αυτή τη στιγμή τον απόλυτο έλεγχο του Στενού, να αφήσεις τον έλεγχο της διαμόρφωσης πυρηνικού όπλου, το να αφήσεις στην πραγματικότητα τους διαμορφωτές τρομοκρατικής νοοτροπίας στην περιοχή, τους Χούθι, τη Χεζμπολάχ, την Χαμάς, να ελέγχουν στην πραγματικότητα και να δημιουργούν ένα ενιαίο μέτωπο και κατά του δυτικού κόσμου, είναι κάτι το οποίο θα έχει τεράστιες συνέπειες. Άρα, η Δύση θα πρέπει να σταθεί αυτή τη στιγμή ομόθυμη. Θα πρέπει να κατανοήσει ότι αυτή τη στιγμή είναι προτεραιότητα να μπορέσει να απελευθερωθεί η ναυσιπλοΐα, που αποτελεί τον πιο κρίσιμο παράγοντα. Και από την άλλη πλευρά, το Ιράν να έχει την κατανόηση ότι δεν είναι δυνατόν αυτή τη στιγμή να εκβιάζει συνολικά τον δυτικό κόσμο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Λοιπόν, συνεπώς, άντε να τους πείσεις τώρα. Την ίδια ώρα, η κυρία Kallas θέλει μεγαλύτερη ενεργή συμμετοχή των κρατών για τη ναυσιπλοΐα. Δηλαδή, εννοώ, πολεμικών μέσων από τα μέλη κράτη της Ένωσης για την προστασία της μεταφοράς, της ναυσιπλοΐας. Η Ελλάδα, πώς απαντά σε αυτό; Είμαστε σύμφωνοι; Θα ανταποκριθούμε;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η Ελλάδα είναι το μεγαλύτερο ναυτικό έθνος. Έχουμε τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο. Η ελληνική πλευρά είναι πάρα πολύ καθοριστική για την ενεργειακή ασφάλεια. Αρκεί να σας πω ότι η Ελλάδα διαθέτει μεγαλύτερο από το 60% του ευρωπαϊκού στόλου και το 20% του παγκόσμιου στόλου. Άρα, καταλαβαίνετε ότι χωρίς ελληνική ναυσιπλοΐα δεν μπορεί να υπάρξει επάρκεια και ασφάλεια σε ό,τι αφορά την ενέργεια. Σε αυτό το επίπεδο, εμείς έχουμε πάρει τη στρατηγική μας απόφαση να στεκόμαστε απέναντι σε οποιαδήποτε κίνηση, η οποία δημιουργεί αποκλεισμούς στην ενεργειακή κίνηση, να στηρίζουμε την ελευθερία και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Στο πλαίσιο αυτό, ήδη η Ελλάδα συμμετέχει και ηγείται της συνολικής προσπάθειας για τη συνοδεία πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα. Είναι επιχείρηση ευρωπαϊκή, η επιχείρηση EUNAVFOR ASPIDES. Η Ελλάδα ήδη παρέχει ασφάλεια σε υποδομές στη Σαουδική Αραβία, οι οποίες είναι πάρα πολύ κρίσιμες και για τη δική μας ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και συνολικά για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια. Και βεβαίως θα συζητούσαμε να συμμετέχουμε και σε μια ευρωπαϊκή αποστολή, μια αποστολή η οποία θα βρίσκεται υπό τη σκέπη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο. Βεβαίως, όμως, αυτό δεν μπορεί να γίνει υπό συνθήκες πολέμου, διότι δεν υπάρχουν τα εχέγγυα ασφάλειας.
Η Ελλάδα ηγείται στην προσπάθεια για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Ήδη αποτελεί τη νούμερο ένα προτεραιότητα της προεδρίας μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας που ξεκινάει την επόμενη Πέμπτη, την 1η Οκτωβρίου, και καθ' όλη τη διάρκεια του Οκτωβρίου, οπότε θα υπάρχει σειρά πρωτοβουλιών προς την κατεύθυνση αυτή.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Άρα, τι απαντά η Ελλάδα στην κυρία Kallas; Δεν το έχω καταλάβει. Δηλαδή συμμετέχουμε τώρα, αλλά μια καινούργια φρεγάτα υπό συνθήκες πολέμου, λέτε όχι, δεν θα τη στέλναμε.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Υπό συνθήκες πολέμου δεν μπορεί να υπάρξει.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σήμερα είναι συνθήκες πολέμου πάντως, για να ξέρουμε πού είμαστε σήμερα.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Υπό συνθήκες πολέμου στον Περσικό Κόλπο, όπου βρισκόμαστε σήμερα, δεν μπορεί να υπάρξει οποιαδήποτε αποστολή. Αντιθέτως, στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου υπήρξε μια μερική ησυχία και δεν υπήρχαν, έως πρότινος, τρομοκρατικά χτυπήματα, η Ελλάδα συμμετείχε μαζί με άλλες ευρωπαϊκές χώρες και κατ' εξοχήν την Ιταλία. Αλλά η απάντηση είναι σαφής: όσο διαρκεί ο πόλεμος, δεν μπορεί να υπάρξει και μια ειρηνευτική αποστολή.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι. Τώρα όμως στην Ερυθρά, καταλαμβάνουν οι Χούθι νησιά, τα οποία είναι στην είσοδο αυτής της θαλάσσιας περιοχής. Άρα, αυτό συνιστά συνθήκη πολέμου, κατάσταση πολέμου;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Αυτή τη στιγμή υπάρχει αποκλεισμός και υπάρχει ένα ναρκοθετημένο πεδίο στην διέλευση. Υπάρχει μια προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν, έτσι ώστε να υπάρχουν χωροθετημένοι διάδρομοι, τόσο για την είσοδο όσο και για την έξοδο. Αυτοί οι διάδρομοι αποτελούν μια πρώτη συμφωνία για να υπάρξει μια τακτοποιημένη είσοδος και έξοδος. Όμως, από τη στιγμή που υπάρχει καθεστώς αποκλεισμού, είναι μια εμπόλεμη κατάσταση. Δεν μπορεί να υπάρξει διακινδύνευση.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αναφέρεστε στον Περσικό Κόλπο. Εγώ τώρα σας πάω στην Ερυθρά Θάλασσα. Και εκεί, στην είσοδο, οι Χούθι καταλαμβάνουν κάποια νησιά που είναι στην είσοδο, και ενδεχομένως να φράξουν και εκεί το πέρασμα.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Πράγματι έχετε δίκιο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Είναι κατάσταση πολέμου αυτό που επικρατεί τώρα στην είσοδο της Ερυθράς;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Αυτή τη στιγμή υπάρχουν απειλές πολέμου εκ μέρους των Χούθι. Υπάρχουν μεμονωμένα χτυπήματα. Δεν υπάρχει διευρυμένη σύρραξη. Αυτό θα είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να προστατευθεί. Εμείς το παρακολουθούμε. Υπάρχει ελληνική φρεγάτα, η οποία κινείται πέριξ για να διασφαλίσει τα πλοία, ιδίως τα ελληνικά πλοία, τα οποία κινούνται. Εάν υπάρχει η οποιαδήποτε…
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Άρα, έχουμε φρεγάτα και στην Ερυθρά και στον Περσικό Κόλπο;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Μόνο στην Ερυθρά.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Μόνο στην Ερυθρά Θάλασσα. Στον Περσικό Κόλπο, με τις συνθήκες που υφίστανται αυτή τη στιγμή και στο στενό του Ορμούζ, με αποκλεισμό και ουσιαστικά ναρκοθετημένη την περιοχή, δεν είναι δυνατή οποιαδήποτε αποστολή.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τούτων δοθέντων, βλέπετε ότι η κρίση στην ροή των καυσίμων να συνεχίζεται.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Απολύτως, ναι. Και δυστυχώς δεν υπάρχει κάποιος άμεσος τρόπος για να μπορέσει να θεραπευτεί αυτό. Οπότε καταλαβαίνουμε ότι υπάρχει σοβαρότατο ενδεχόμενο να έχουμε ακόμα περαιτέρω κλιμάκωση τιμών στο πετρέλαιο και στα προϊόντα πετρελαίου. Γι' αυτόν τον λόγο κινούμαστε σε δύο επίπεδα. Κινούμαστε στο ευρωπαϊκό επίπεδο, έτσι ώστε να υπάρχει μια συνολική αντιμετώπιση εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ελλάδα, όπως γνωρίζετε, αναλαμβάνει πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση αυτή, όχι μόνο για την ενίσχυση των καταναλωτών, αλλά και για οποιοδήποτε άλλο μέσο θα μπορούσε ενδεχομένως να βοηθήσει προς την κατεύθυνση αυτή, όπως έχει συμβεί και στο παρελθόν με συνολικές προμήθειες εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλα μέσα, αλλά βεβαίως και στο επίπεδο των μεμονωμένων διαπραγματεύσεων που γίνονται και με άλλα κράτη. Η Ελλάδα έχει και άλλους ενεργειακούς προμηθευτές. Έχουμε και την Αλγερία. Είχα την ευκαιρία να συναντήσω τον Υπουργό Εξωτερικών της Αλγερίας κατά τη διάρκεια της παραμονής μου στη Νέα Υόρκη. Ο Πρόεδρος της Βουλής, ο κύριος Κακλαμάνης, επισκέφθηκε την Αλγερία και είχε συναντήσεις πολύ υψηλού επιπέδου. Η Ελλάδα φροντίζει για την ενεργειακή της διαφοροποίηση. Αυτό το οποίο μας έχει διδάξει τόσο η Ουκρανία όσο και η Μέση Ανατολή είναι ότι η υπερεξάρτηση είναι υπαρξιακός κίνδυνος για την οποιαδήποτε χώρα.
Για τον λόγο αυτό, εμείς φροντίζουμε, πρώτον, για την αυτάρκεια μας, έτσι ώστε τουλάχιστον οι ενεργειακές μας υποδομές να μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες της Ελλάδας, και δεύτερον, να έχουμε μια διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας, έτσι ώστε να μην έχουμε εξάρτηση που θα οδηγούσε και σε ματαίωση των προμηθειών μας συνολικά.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι. Τώρα, από την άλλη πλευρά, έχουμε και δύο διυλιστήρια τα οποία μας δίνουν τη δυνατότητα να μπαίνουν, γιατί το λέω συγκριτικά με άλλες χώρες στις οποίες κλείνουν - έχουν κλείσει διυλιστήρια στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης. Εμείς τουλάχιστον έχουμε δύο διυλιστήρια στα οποία μπαίνει ποσότητα η οποία διυλίζεται, παράγεται προϊόν από το αργό πετρέλαιο, και αυτό εξάγεται σε πολύ μεγάλες ποσότητες. Άρα, τουλάχιστον έχουμε επάρκεια, που είναι πολύ καθοριστική ως προς την προσφορά και τη ζήτηση σε τοπικό επίπεδο, εννοώ στην ελλαδική επικράτεια. Λέτε ότι και από το φυσικό αέριο είμαστε εξασφαλισμένοι σε ό,τι αφορά στην επάρκεια; Επάρκεια που είναι το ειδικό θέμα μέσα στο γενικό πρόβλημα.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η Ελλάδα έκανε τη στρατηγική επιλογή την τελευταία επταετία να επενδύσει πάνω στην ενεργειακή αυτάρκεια και στις βασικές υποδομές. Και αυτό σε όλα τα επίπεδα των ενεργειακών προϊόντων. Αυτή τη στιγμή η Ελλάδα έχει καταστεί ένας κόμβος ενεργειακός, ο οποίος όχι μόνον διασφαλίζει την αυτάρκεια στην ελληνική επικράτεια, αλλά ουσιαστικά μας καθιστά και εξαγωγείς ενέργειας στις γειτονικές χώρες. Και μάλιστα σε όλα τα επίπεδα. Θέλω να τονίσω πόσο σημαντικό είναι - και νομίζω ότι τώρα μπορεί ο καθένας να το αντιληφθεί - η Ελλάδα να λαμβάνει στο ενεργειακό της μείγμα το μεγαλύτερο ποσοστό από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αυτή τη στιγμή είμαστε σε θέση, επειδή αξιοποιούμε τον ήλιο και τη θάλασσα, αγαθά τα οποία βρίσκονται σε αφθονία στην Ελλάδα, να μπορούμε να έχουμε ένα μείγμα το οποίο δημιουργεί αυτάρκεια, διότι ο ήλιος και η θάλασσα βρίσκονται σε απεριόριστες, προφανώς, ποσότητες. Επιπλέον, έχουμε τον σταθμό, δύο σταθμούς επανυγροποιημένου φυσικού αερίου, FSRU δηλαδή, σταθμούς οι οποίοι έχουν ουσιαστικά το φυσικό αέριο της χώρας. Έχουμε τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις τις οποίες αναπτύσσουμε. Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή δεν έχει κανένα απολύτως ζήτημα επάρκειας. Βεβαίως, υπάρχει ένα ζήτημα παγκόσμιας αύξησης των τιμών. Η κυβέρνηση θα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα έτσι ώστε να υπάρξει όσο το δυνατόν μικρότερη πίεση στους καταναλωτές.
Είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο. Το βασικό όμως σήμερα είναι ότι, χάρη στην ενεργειακή πολιτική της χώρας, υπάρχει απόλυτη αυτάρκεια και δεν υπάρχει κίνδυνος να βρεθούμε με μειωμένες ποσότητες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σας το ρωτώ, κύριε Γεραπετρίτη, διότι προσπαθώ να φανταστώ τι θα συνέβαινε αν μέσα σε αυτήν την παγκόσμια κρίση δεν είχαμε και επάρκεια. Με αυτήν την έννοια, απαντήθηκε, προχωρήσαμε. Υπάρχουν πολλά θέματα.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Υπάρχουν χώρες, όμως, που αυτή τη στιγμή έχουν ζήτημα ενεργειακής έλλειψης. Και τούτο διότι δεν έχουν επενδύσει εγκαίρως.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Και στρέφονται προς τη Ρωσία.
Γ.ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Και στρέφονται τώρα προς τη Ρωσία. Βλέπετε ότι σταδιακώς υπάρχουν χώρες, οι οποίες αποκαθιστούν τις σχέσεις με τη Ρωσία. Βεβαίως, δεν ομιλώ για τις χώρες εκείνες που ποτέ δεν διέκοψαν τους διαύλους με τη Ρωσία. Θα πρέπει όμως να καταλάβουμε ότι, εάν έχεις υπερεξάρτηση από μια χώρα, το βέβαιον είναι ότι κάποια στιγμή στην ιστορική σου πορεία θα έχεις εκβιασμό από τη χώρα αυτή, και ο εκβιασμός αυτός θα οδηγήσει σε ματαίωση των εθνικών στόχων.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σας ευχαριστώ, γιατί τώρα μου στέλνετε το πεδίο να κάνω την ερώτηση, την αντιμέτωπη. Από τη μια, θα ήθελα, παρακαλώ, να ακούσω τη θέση της κυβέρνησης για αυτόν τον περίφημο Κάθετο Άξονα, για το αν θα αγκιστρωθούμε εντελώς στον αμερικανικό παράγοντα και στην αμερικανική αγορά, σε συνδυασμό, από ό,τι καταλαβαίνω, με τις επιθέσεις, όχι απλώς πιέσεις, αλλά με τις επιθέσεις που δέχεται η κυβέρνηση και προσωπικά ο Πρωθυπουργός από ενεργούς εν Ελλάδι επιχειρηματίες, οι οποίοι και αυτοί θα ήθελαν να προσδεθούμε, να επιστρέψουμε ξανά στο άρμα της Ρωσίας, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα σε προγενέστερα χρόνια, όπως γράφει σήμερα ο εκδότης Θανάσης Μαυρίδης στο liberal.gr, η Ελλάδα πλήρωνε ακριβότερα αυτό το περίφημο ρωσικό φυσικό αέριο σε σχέση με άλλα ευρωπαϊκά κράτη που ήταν συνδεδεμένα πιο άμεσα με την πούτινικη Ρωσία.
Γ.ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Είναι πολλά.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τι απαντάτε; Σας έβαλα πολλά. Τώρα, έχω ένα λεπτό στη διάθεσή σας.
Γ.ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Μιλώ τηλεγραφικά. Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή έχει από τις φθηνότερες τιμές ενέργειας που υπάρχουν, ακριβώς διότι έχει διασφαλίσει την ενεργειακή της αυτάρκεια, κυρίως μέσω των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Δεύτερον, η Ρωσία πάντοτε είχε ακριβό πετρέλαιο. Πρέπει να το καταλάβουμε αυτό. Αλλά πέρα από το ακριβό πετρέλαιο, η θέση της Ελλάδας είναι θέση αρχής.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Το ίδιο ισχύει και για το φυσικό αέριο, κύριε Γεραπετρίτη;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Το ίδιο ισχύει και για το φυσικό αέριο. Θα πρέπει να καταλάβουμε ότι αυτήν τη στιγμή η στάση αρχής, την οποία τηρεί η Ελλάδα θα πρέπει να συνεχιστεί, διότι δημιουργούνται προηγούμενα για το μέλλον. Δεν μπορούμε να στεκόμαστε με τον επιτιθέμενο υπό οποιαδήποτε εκδοχή, και γι' αυτό τον λόγο έχει αξία η ενεργειακή αυτάρκεια. Και τρίτον, δεν έχουμε υπερεξάρτηση από καμία χώρα. Βεβαίως, προμηθευόμαστε από εναλλακτικούς πόρους, μεταξύ των οποίων και από τις Ηνωμένες Πολιτείες, που είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG, αλλά από την άλλη πλευρά φροντίζουμε έτσι ώστε οι πόροι, τους οποίους λαμβάνουμε, οι ενεργειακοί, να προέρχονται και από άλλες χώρες. Υπερεξάρτηση στην Ελλάδα ενεργειακή δεν πρόκειται να διαμορφωθεί, και γι' αυτό τον λόγο δημιουργούνται αυτές οι υποδομές, οι τεράστιες υποδομές, οι οποίες έχουν αναπτυχθεί την τελευταία επταετία, για να διασφαλίσουν ότι η Ελλάδα θα είναι αυτάρκης και αυτόνομη στην ενέργεια.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Υπουργέ Εξωτερικών, ευχαριστώ πάρα πολύ για την ταχύτητα με την οποία απαντάτε. Συνεχίζουμε τη συζήτησή μας και πιάνω το νήμα από αυτό που κυκλοφορεί το τελευταίο 24ωρο: για ένα δείπνο στο οποίο έγινε τον περασμένο Μάρτιο και στο οποίο δείπνο παραβρέθηκε ή αμφιτρύων ενδεχομένως ήταν η κυρία Αμερικανίδα πρέσβειρα, η κυρία Guilfoyle, η Πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα. Στο οποίο δείπνο παρευρέθηκε και ο Υπουργός Ενέργειας, ο κύριος Παπασταύρου, και, απ' ό,τι μαθαίνω, και ο κύριος Κυρανάκης. Και στο οποίο ειπώθηκε, λέγεται, ότι χρησιμοποιώντας την τεχνογνωσία των Ηνωμένων Πολιτειών ως προς τη Ρουμανία, η κυρία Guilfoyle φέρεται να είπε ότι «μπορούμε να ρίξουμε την κυβέρνηση όπου δει», και της Ελλάδος συμπεριλαμβανομένης.
Γ.ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Καμία απολύτως απειλή δεν υπήρξε σε κανένα δείπνο, σε καμία συνάντηση, σε κανένα συνέδριο. Η Ελλάδα δεν ανέχεται απειλές, ούτε θα μπορούσε να ισχύει αυτό. Άρα είναι κάτι το οποίο είναι μόνο στη φαντασία ορισμένων.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Λοιπόν, οι εντυπώσεις σας από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και πώς ερμηνεύετε την ηπιότητα του Τούρκου Προέδρου, κυρίου Erdoğan.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Καταρχάς, να επισημάνουμε ότι η Γενική Συνέλευση είχε πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά φέτος. Η Ελλάδα διανύει τον δεύτερο χρόνο της ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, σχεδόν ομόφωνα εκλεγμένο μέλος από τις 195 χώρες του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Άρα είχαμε έναν πολύ πρόσθετο, σημαντικό ρόλο να εκτελέσουμε. Υπήρχε όμως μια διάχυτη ανησυχία, μια διάχυτη αμφισβήτηση της δυνατότητας του Οργανισμού να μπορέσει να ανταπεξέλθει στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αυτό πια είναι εμπεδωμένο. Δεν είναι εμπεδωμένο στη συνείδηση και των ηγετών που, εν πάση περιπτώσει, προσπαθούν να στηρίξουν τα μεγάλα κράτη των ΟΗΕ; Αλλά υπάρχει θέμα με τον ΟΗΕ.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Όπως το λέτε, και όχι μόνο με τον ΟΗΕ. Υπάρχει ένα συνολικό ζήτημα σε ό,τι αφορά τη διεθνή πολυμέρεια. Όλοι οι διεθνείς οργανισμοί υφίστανται μια σοβαρή κρίση, διότι φαίνεται ότι από την πολυμέρεια μεταφερόμαστε προς την μονομέρεια, δηλαδή από το Διεθνές Δίκαιο προς τη δύναμη της ισχύος.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Συμβάλλουν και οι διεθνείς μεγάλοι παίκτες. Δηλαδή, όσο αναδύονται αυταρχικού χαρακτήρα ηγέτες, αυτό θα αποδυναμώνεται, δυστυχώς.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Είναι αληθές ότι αυτή τη στιγμή έχουμε πολλές εστίες επιβολής και λιγότερες εστίες κανόνων. Πρέπει να επανέλθουμε στους κανόνες. Τον επόμενο μήνα, κατά τη διάρκεια της προεδρίας μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας, θα έχουμε και την εκλογή του νέου Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Η Ελλάδα προφανώς θα έχει έναν πολύ καθοριστικό ρόλο και σε αυτό. Αλλά εκείνο το οποίο χρειαζόμαστε, είναι να ξαναβρούμε τα βασικά. Και τα βασικά είναι να μπορούμε να εφαρμόζουμε τους κανόνες και να συζητούμε. Να συζητούμε με καθαρό μυαλό, έτσι ώστε να μπορούμε να λαμβάνουμε αποφάσεις. Ξέρετε, η διαπραγμάτευση, η οποία γίνεται αυτή τη στιγμή μεταξύ Ιράν-Ηνωμένων Πολιτειών ή Ρωσίας-Ουκρανίας ή στο Σουδάν ή στην Αϊτή ή στη Δυτική Σαχάρα, παντού έχει ένα βασικό χαρακτηριστικό: ότι υποχωρεί ο διαβουλευτικός χαρακτήρας. Δηλαδή, διατηρούν πάρα πολύ σκληρές θέσεις όλα τα μέλη. Έχουν μια πολύ μεγάλη δυσκολία να μπορέσουν να αντιληφθούν τις θέσεις των συνομιλητών τους, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να βρεθεί εύκολα η οδός εκείνη.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πάμε να δούμε τα ζητήματά μας. Στην Ανατολική Μεσόγειο υπάρχει αυτή η ιδέα της διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Θα ξεκινήσω από το ζήτημα το οποίο αναφέρατε. Να επισημάνουμε ότι με την Τουρκία ουδέποτε διακόπηκαν οι δίαυλοι επικοινωνίας, και κατά τη γνώμη μου ορθώς. Εκείνο το οποίο διατείνω ...
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Εγώ ακούω αντιθέτως, συγγνώμη που σας διακόπτω, το ότι ηττάται η κυβέρνηση, εσείς και ο Πρωθυπουργός πρωτίστως, με αυτήν την πολιτική των «ήρεμων νερών», ότι είστε ενδοτικοί και ότι τα έχετε όλα στον Recep Tayyip Erdoğan, ο οποίος κερδίζει κατά κράτος.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Πού το έχουμε δει αυτό στην πραγματικότητα; Διότι εγώ αυτό το οποίο αντιλαμβάνομαι είναι ότι η διεθνής θέση της Ελλάδας έχει εκτοξευτεί. Αυτή τη στιγμή οι διεθνείς συμμαχίες μας είναι εκεί που δεν ήταν ποτέ. Όχι μόνο με το Ισραήλ, με όλο τον αραβικό κόσμο, με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σκληρός πυρήνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο Συμβούλιο Ασφαλείας, στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Και από την άλλη, έχουμε κερδίσει τέτοιο χρόνο έτσι ώστε να μπορούμε να έχουμε πλέον μια πολύ ισχυρή οικονομία και μια ανθεκτική άμυνα. Άρα, αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε απείρως καλύτερη θέση από εκείνη που βρισκόμασταν πριν από τρία χρόνια.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Και βάλτε το σύστημα, την ασπίδα του Αχιλλέα, πάνω στα νησιά σας και σε συνεργασία με το Ισραήλ, διότι θα έχουμε άσχημα ξεμπερδέματα.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Κοιτάξτε, η Τουρκία έχει πολύ βασικές θέσεις τις, οποίες έχει αναπτύξει επί δεκαετίες. Είναι η θεωρία της «γαλάζιας πατρίδας», είναι η θεωρία των «γκρίζων ζωνών» και της αποστρατικοποίησης. Δεν πρόκειται να αποστεί από τις βασικές αυτές θέσεις. Ούτε πιστεύαμε ότι θα μπορούσε να αποστεί. Θα ήμασταν απολύτως αιθεροβάμονες να θεωρούμε ότι, επειδή ξεκινήσαμε ένα δομημένο διάλογο, θα έχουν διαφορετική άποψη για τα ζητήματα αυτά. Εκείνο το οποίο όμως είπαμε είναι το ακόλουθο: σε μια εποχή γεωπολιτικής αστάθειας, πρέπει να είσαι πραγματικά παλαβός, και συγγνώμη για την έκφραση που χρησιμοποιώ, για να προσπαθείς να χτυπήσεις το χέρι πάνω στο τραπέζι, ενόσω μπορείς να βρεις μια λειτουργική σχέση, η οποία θα αποτρέψει τις περαιτέρω κρίσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι γίνονται εκπτώσεις σε σχέση με τις βασικές μας θέσεις. Δυστυχώς, στην Ελλάδα, υπάρχει μια θεμελιώδης έλλειψη αντίληψης στον τρόπο που διεξάγεται ένας διάλογος. Θεωρούμε ότι όταν συζητάς, εξ ορισμού κάνεις υποχωρήσεις. Είναι τεράστιο λάθος. Το αντίθετο ισχύει.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Οι ίδιοι οι ηγέτες που σας κάνουν τώρα κριτική - οι πρώην ηγέτες εννοώ που πήραν τη λαϊκή ψήφο και κυβέρνησαν ενώ έκαναν τα ίδια πράγματα - σας κάνουν τώρα κριτική γιατί δεν είναι στα πράγματα, είστε εσείς.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Υπάρχει ένας διαγωνισμός λαϊκισμού και πολιτικού μηδενισμού. Η ελληνική κυβέρνηση σήμερα δεν κάνει τίποτε περισσότερο από ό,τι έκαναν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις. Δηλαδή, συζητά με την Τουρκία και οφείλει να το πράξει, με δύο διαφορές. Η πρώτη διαφορά είναι ότι ο διάλογος αυτός είναι δομημένος, έχει όρια, έχει παραδοτέα, έχει χρόνους, έχει υπεύθυνους. Και το δεύτερο είναι ότι η ελληνική κυβέρνηση από αυτόν τον διάλογο βγαίνει απολύτως κερδισμένη. Και είναι μετρήσιμα αυτά. Ευτυχώς στην εξωτερική πολιτική τα αντικειμενικά δεδομένα είναι εκείνα τα οποία…
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τι παραδίδετε, συνεπώς; Τι παραδίδει στο τέλος της οκταετίας η διακυβέρνηση Μητσοτάκη; Σε ό,τι αφορά στα ελληνοτουρκικά.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Να σας πω: πρώτον, η Ελλάδα κατά τη διάρκεια της τελευταίας οκταετίας μεγάλωσε. Και τούτο διότι αύξησε τα χωρικά της ύδατα, που σημαίνει μεγαλύτερη επικράτεια. Έκανε τις συμφωνίες για την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη με Ιταλία και Αίγυπτο. Μεγάλωσε.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αλλά δεν τολμήσατε να πάτε στην Κύπρο να πείτε «πάμε να κάνουμε τα 12 μίλια εκεί για να δείξουμε ότι το έχουμε αυτό και ότι μπορούμε να προχωρήσουμε»;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Πάντοτε έχουμε αυτή τη δυνατότητα και είναι στη φαρέτρα μας. Αλλά από την άλλη πλευρά, ποιος άλλος το έκανε; Μήπως να αναρωτηθούμε γιατί όλοι αυτοί, οι οποίοι σήμερα ξιφουλκούν δεν προέβησαν σε επέκταση έστω για ένα μέτρο θάλασσας; Αυτή η κυβέρνηση ήταν μετά από 50 χρόνια που έκανε την επέκταση και θα συνεχίσει με τις επεκτάσεις των χωρικών υδάτων, διότι αυτό είναι το δικαίωμα το οποίο απορρέει από το Δίκαιο της Θάλασσας. Αλλά με συγχωρείτε, να μας εγκαλούν εκείνοι, οι οποίοι ποτέ δεν τόλμησαν να υψώσουν το ανάστημά τους για να κάνουν επέκταση χωρικών υδάτων, αυτό δεν αντέχεται. Να σας πω επίσης το εξής: ποιος άλλος ήταν εκείνος που κατά τη διάρκεια της συζήτησης με την Τουρκία αύξησε το αμυντικό σθένος, όπως το έπραξε η παρούσα κυβέρνηση; Πριν από τρία χρόνια, είχαμε Belharra, είχαμε Rafale, είχαμε αναβαθμισμένα F-16, περιμέναμε τα F-35; Μας λένε σήμερα για τα ζητήματα του ότι ποιος κερδίζει και ποιος χάνει. Εγώ ξέρω τα απλά δεδομένα. Και τα δεδομένα είναι τα ακόλουθα: πριν από επτά χρόνια, η Τουρκία ήταν συμπαραγωγός των F-35. Προσέξτε, δεν ήταν απλώς πελάτης. Δεν θα προμηθευόταν απλώς. Παρήγαγε τα F-35 και είχε συμφωνία για αναβάθμιση των F-16. Η Ελλάδα δεν ήταν πουθενά. Δεν ήταν καν στον αμυντικό χάρτη.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Καλά, εκλήθη, όπως λένε οι πληροφορίες, αλλά δεν ανταποκρίθηκε, γιατί πήραμε τα Eurofighter. Αφήστε το αυτό. Μην ανοίξουμε άλλα.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Σήμερα όμως ξέρω ότι η Ελλάδα διαθέτει αυτή τη στιγμή τον πιο ενεργό και ισχυρό στόλο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ωραία. Μιλάτε με τον κύριο Fidan;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Βεβαίως και μιλάω με τον κύριο Fidan.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σας διαμαρτυρήθηκε για την «ασπίδα του Αχιλλέα»; Σήκωσε το τηλέφωνο να σας πει «Γιώργο, γιατί το κάνατε αυτό;»
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Είναι πάγια η θέση της Τουρκίας ότι η σχέση μας με το Ισραήλ είναι αντιπαραγωγική. Και τούτο διότι, κατά την αντίληψη της Τουρκίας, δημιουργείται ένα τόξο, το οποίο απειλεί την Τουρκία. Εγώ θέλω να είμαι σαφής.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Δεν απειλεί, λέει, μας περικυκλώνετε. Δεν θέλουμε να το ακούσουμε αυτό; Το «περικύκλωση», πρέπει να το ακούσουμε ή όχι; Ή είναι λάθος και να το ακούσουμε ακόμη;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Κοιτάξτε, εμείς δεν ετεροκαθοριζόμαστε. Το λέω και μερικές φορές νομίζω περνάει στα ψιλά. Η αλλαγή που γίνεται στην εξωτερική πολιτική της χώρας είναι ότι πλέον δεν ετεροκαθοριζόμαστε. Υπήρχε μια βασική αρχή στην ελληνική διπλωματία ότι τα πάντα κινούνται πέριξ του τι πράττει η Τουρκία. Όχι πλέον. Η Ελλάδα έχει μεγαλώσει έτσι ώστε να μην χρειάζεται πια να παρακολουθεί κάθε μέρα τι κάνει η Τουρκία για να απαντά.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τώρα, τα δεδομένα της παρακολούθησης του ελλαδικού χώρου θα αντανακλώνται στα κεντρικά του Ισραήλ, συνιστά για τους Τούρκους αίσθημα περικύκλωσης;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ναι. Η Τουρκία θεωρεί ότι οι ενέργειες, οι οποίες γίνονται ουσιαστικά στρέφονται κατά της Τουρκίας. Η απάντηση, όμως, είναι πάρα πολύ σαφής. Πρώτον, εμείς δεν παζαρεύουμε με ποιον θα κάνουμε συμφωνίες. Ο τρόπος με τον οποίο εμείς κάνουμε τις αμυντικές μας προμήθειες είναι κάτι το οποίο δεν αφορά καμία άλλη χώρα παρά μόνο την Ελλάδα. Και το δεύτερο είναι ότι ο τρόπος με τον οποίο αναπτύσσουμε την αμυντική δομή δυνάμεων στην Ελλάδα είναι ζήτημα κυριαρχίας και δεν μπαίνει σε συζήτηση.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η πόντιση του καλωδίου που θα πάει στην Κύπρο, κ. Γεραπετρίτη, περνάει από χώρο που συνιστά κυριαρχικό δικαίωμα της Τουρκίας;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Περνάει μέσα από θαλάσσιες ζώνες, οι οποίες είναι μη οριοθετημένες. Εκεί όπου η Τουρκία θεωρεί ότι έχει κυριαρχικά δικαιώματα, εμείς θεωρούμε - και αυτό είναι το ορθό κατά το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, γιατί γνωρίζετε ότι η Ελλάδα έχει υπογράψει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και την έχει κυρώσει, ενώ η Τουρκία δεν την έχει κυρώσει, άρα εδώ υπάρχει ήδη μια ανισοβαρία - το ορθό, λοιπόν, κατά το Διεθνές Δίκαιο είναι ότι περνάει μόνο από ελληνική υφαλοκρηπίδα και κατά τούτο θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μιλάμε για τη χάραξη νοτιότερα, σε ακόμη πιο απομακρυσμένο σημείο από το αρχικό, κ. Γεραπετρίτη, για να μην δυσαρεστήσουμε την Τουρκία;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Με μεγάλη λύπη διάβασα ζητήματα τα οποία είναι παντελώς εκτός πραγματικότητας. Θέλω να πω τα ακόλουθα για την αποκατάσταση της αλήθειας. Η χάραξη, η οποία γίνεται ούτως ή άλλως από την ανάδοχο εταιρεία, ουδέποτε περνούσε και ούτε περνάει σήμερα μέσα από τα «τουρκικά θαλάσσια πάρκα». Άρα, δεν θα ήταν εκ των πραγμάτων δυνατόν να γίνει οποιαδήποτε αλλαγή. Κάτι το οποίο δεν τέμνεται, γιατί να το αλλάξεις; Δυστυχώς, οποιοσδήποτε το θέτει αυτό θα μπορούσε με μια απλή παρακολούθηση του χάρτη - δεν χρειάζεται να έχεις κάποια ιδιαίτερη γνώση των θεμάτων - ότι το καλώδιο περνάει, η χάραξη του περνάει ούτως ή άλλως πολύ νοτιότερα, δεκάδες μίλια νοτιότερα από τα «τουρκικά πάρκα». Άρα δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να γίνει επαναχάραξη. Και επιπλέον, η Ελλάδα δεν προσδιορίζει τον ενεργειακό της χάρτη με βάση τις όποιες φιλοδοξίες ή ματαιοδοξίες ή παραισθήσεις, τις οποίες μπορεί να έχει ο καθένας. Εμείς κάνουμε ένα ενεργειακό πλάνο το οποίο στηρίζεται στην ενεργειακή διαφοροποίηση της χώρας. Θα γίνει η έρευνα και η πόντιση του καλωδίου με τον τρόπο, τον οποίο η ίδια η ανάδοχος εταιρεία έχει σχεδιάσει.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ακόμη και αν έρθουν πλοία της Τουρκίας, πολεμικά πλοία, να σταθούν μπροστά στο γαλλικό σκάφος, κύριε Υπουργέ;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η έρευνα και η πόντιση θα γίνει. Το έχω πει επανειλημμένως.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σε τι βαθμό εκθέτει ή θα εκθέσει την κυβέρνηση και προσωπικώς τον κ. Μητσοτάκη και εσάς, αν θέλετε - αντιλαμβάνεστε - μια οπισθοχώρηση έτσι όπως είναι τα πράγματα τώρα; Ένα. Δεύτερον, θα υποβάλει η γαλλική εταιρεία σχέδια στην Τουρκία και σε ποιο επίπεδο; Σε επίπεδο Προέδρου, τεχνοκρατών; Τι ακριβώς θα γίνει; Επειδή διαβάζω ότι η Τουρκία θέλει να ξέρει το πώς θα εξελιχθεί η πόντιση.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η απάντηση είναι σαφής. Η Ελλάδα είναι η χώρα εκείνη, η οποία θα αδειοδοτήσει το έργο. Άρα η γαλλική εταιρεία, η γαλλική κυβέρνηση, καθώς αυτή τη στιγμή είναι πρωτίστως γαλλικών συμφερόντων κατά το πλειοψηφικό πακέτο το έργο αυτό, θα υποβάλει αίτημα αδείας προς την ελληνική κυβέρνηση και μόνον. Και η ελληνική πλευρά θα αδειοδοτήσει το έργο σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από το Διεθνές Δίκαιο. Η Τουρκία αυτή τη στιγμή μπορεί να ενημερωθεί. Υπάρχουν κανόνες οι οποίοι προβλέπονται. Ούτως ή άλλως, η έκδοση της NAVTEX, γίνεται ακριβώς με σκοπό την ενημέρωση όλων των παρακείμενων κρατών και των ναυτιλομένων για την ασφάλεια των πλόων. Άρα υπάρχουν οι τρόποι επικοινωνίας. Άδεια όμως θα δοθεί μόνον από την Ελλάδα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τελευταία ερώτηση. Αυτή η διάσκεψη στην Ανατολική Μεσόγειο και η θέση της Ελλάδος;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Εκείνο το οποίο ισχύει είναι ότι η Ελλάδα ήταν εκείνη, η οποία έχει προτείνει να υπάρξει μια πολυμερής διάσκεψη, η οποία θα ασχοληθεί με τα φλέγοντα κοινά ζητήματα, τα οποία αφορούν τη Μεσόγειο. Ήταν μια πρόταση την οποία είχαμε απευθύνει. Πράγματι, η Τουρκία και ο Πρόεδρος Erdoğan είχε θέσει στον δημόσιο διάλογο μια ανάλογη σκέψη, έτσι ώστε τα παράκτια κράτη να βρεθούν. Ξέρετε, δεν είναι μόνο τα ζητήματα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών. Είναι επίσης τα ζητήματα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Είναι ζητήματα, τα οποία έχουν να κάνουν με τη ναυσιπλοΐα. Άρα είναι καλό να βρίσκονται οι παράκτιες γειτονικές χώρες. Από την άλλη πλευρά, απαράβατος όρος για την οποιαδήποτε πολυμερή συνεδρίαση, σύμβαση, συνέλευση είναι η συμμετοχή της Κύπρου, που στην πραγματικότητα διασφαλίζει και το γεγονός ότι όλα τα παράκτια κράτη θα βρίσκονται εντός της συζήτησης αυτής. Στο μέτρο που η Τουρκία δεν αποδέχεται ή δεν μπορεί να αποδεχθεί τη συμμετοχή της Κύπρου, είναι προφανές ότι τέτοιου τύπου συνάντηση δεν μπορεί να υπάρξει.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Δεν μπόρεσα να σας θέσω θέματα αποτουρκοποίησης της εξωτερικής μας πολιτικής.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Αλλά αυτό είναι το αγαπημένο μου.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι, αλλά πρέπει να φύγετε.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Να πω μια κουβέντα τότε, η οποία έχει να κάνει με το γεγονός ότι κάποια στιγμή στην Ελλάδα…
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: …και ότι η Ελλάδα -και αυτό διαβάζω σε αγαπημένους μου αρθρογράφους- ότι πρέπει να αυτονομηθούμε, να απεξαρτοποιηθούμε από τον τουρκικό προσανατολισμό και να πάρουμε πρωτοβουλίες στην ευρύτερη περιοχή μας, στη Μέση Ανατολή.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή έχει την πιο εξωστρεφή εξωτερική πολιτική την οποία είχε ποτέ. Έχει ισχυρό αποτύπωμα στα Δυτικά Βαλκάνια, ισχυρό αποτύπωμα στη Βόρεια Αφρική, ισχυρό αποτύπωμα στη Μέση Ανατολή. Και αυτό είναι επέκεινα μιας πολύ βασικής αρχής, ότι εμείς δεν θα καθορίζουμε την εξωτερική μας πολιτική επί τη βάση του τι πράττει η Τουρκία. Είχαμε μια απολύτως τουρκοστρεφή εξωτερική πολιτική, η οποία μας οδηγούσε σε σημαντικά λάθη στη χάραξη της εξωτερικής πολιτικής. Και ταυτοχρόνως, η αδράνεια στην εξωτερική πολιτική είναι οπισθοδρόμηση. Δεν υπάρχει αδράνεια, η οποία να δημιουργεί εμπροσθοβαρή κίνηση. Τελεία. Σε όλους εκείνους οι οποίοι λένε ότι θα πρέπει να έχουμε μια αμυντική πολιτική, να μην ταράζουμε τα πράγματα, εγώ απαντώ: θα συνεχίσουμε με τα θαλάσσια πάρκα, με τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, με τις εξορύξεις, με τις μεγάλες διεθνείς συμμαχίες, με την ενίσχυση της άμυνάς μας. Η Ελλάδα είναι ισχυρή, θα καταστεί ακόμη πιο ισχυρή και τούτο ανεξάρτητα από το τι επιθυμεί ο οποιοσδήποτε γείτονάς μας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ευχαριστώ πολύ, κύριε Υπουργέ. Καλημέρα σας.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Σας ευχαριστώ για την τιμή.
29 Σεπτεμβρίου, 2026