Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Αγαπητέ Υπουργέ, αγαπητέ Marko,
Είναι μεγάλη μου χαρά να βρίσκομαι σήμερα εδώ, σε αυτή την πόλη που νιώθω σαν δεύτερο σπίτι μου, καθώς και να έχω την ευκαιρία να συνομιλώ μαζί σου. Η αλήθεια είναι ότι συναντιόμαστε πολύ τακτικά, με διάφορες ευκαιρίες, εντούτοις, είναι τελείως διαφορετικό να βρισκόμαστε εδώ, στην έδρα του Υπουργείου Εξωτερικών της Σερβίας, για να ανταλλάξουμε απόψεις.
Ο Marko είναι ένας εξαιρετικός Υπουργός Εξωτερικών. Έχει συμβάλει σημαντικά στην ενίσχυση της εικόνας της Σερβίας στην Ευρώπη και διεθνώς και θα ήθελα να τον συγχαρώ για αυτό.
Η σημερινή μου επίσκεψη μας δίνει την ευκαιρία να συνεχίσουμε τον ειλικρινή και διαρκή μας διάλογο, ο οποίος καταδεικνύει το πολύ καλό επίπεδο των διμερών μας σχέσεων. Η συνάντησή μας σηματοδοτεί, επίσης, ένα σημαντικό ορόσημο στις προσπάθειές μας για εμβάθυνση των σχέσεών μας, οι οποίες εδράζονται σε μακροχρόνιους ιστορικούς, πολιτιστικούς και θρησκευτικούς δεσμούς. Και βεβαίως, δεν θα μπορούσα να παραλείψω να αναφερθώ στην εμπιστοσύνη που δείχνουμε στη Σερβία στο κομμάτι του αθλητισμού. Ο προπονητής της εθνικής μας ομάδας ποδοσφαίρου είναι Σέρβος - ο Ivan Jovanović - και έχουμε απόλυτη εμπιστοσύνη στις ικανότητές του.
Από την αναβάθμιση της συνεργασίας Ελλάδας-Σερβίας σε στρατηγική εταιρική σχέση το 2019, οι σχέσεις μας ενισχύονται διαρκώς και η σημερινή συνάντηση θέτει τις βάσεις για το επόμενο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, που προγραμματίζεται να διεξαχθεί στο Βελιγράδι. Ευελπιστούμε ότι πολύ σύντομα θα έχουμε την ευκαιρία να πραγματοποιήσουμε το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας. Αυτό θα αποτελέσει ένα ιδιαίτερα σημαντικό ορόσημο για την αναβάθμιση των ήδη εξαιρετικών σχέσεών μας.
Κεντρικό θέμα των συζητήσεών μας, ήταν η ευρωπαϊκή προοπτική της Σερβίας, την οποία η Ελλάδα θεωρεί γεωπολιτικής σημασίας για τη σταθερότητα και την ευημερία της Ευρώπης συνολικά.
Αναγνωρίζουμε την πρόοδο που έχει επιτύχει η Σερβία και θα θέλαμε να εξάρουμε τις συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις, οι οποίες είναι σημαντικό να επιταχυνθούν. Εναποθέτουμε μεγάλες ελπίδες στη Σερβία για ένα μέλλον ειρήνης και ευημερίας στην περιοχή μας.
Η Ελλάδα, όπως γνωρίζετε, αποτελεί ένθερμο υποστηρικτή της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων, στη βάση των αρχών της αιρεσιμότητας και των ιδίων επιδόσεων, χωρίς καμία παρέκκλιση από την υποχρέωση όλων των μερών ως προς τον σεβασμό του ευρωπαϊκού κεκτημένου, των αρχών του κράτους δικαίου, του Διεθνούς Δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας.
Έχοντας πρωτοστατήσει στην υιοθέτηση της Ατζέντας της Θεσσαλονίκης το 2003, η Ελλάδα συνεχίζει να ηγείται των προσπαθειών για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, με τη σταθερή πεποίθηση ότι η διεύρυνση προς τα Δυτικά Βαλκάνια συνιστά στρατηγική επένδυση στην ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Σε αυτό το πλαίσιο, η υπογραφή της Διακήρυξης των Δελφών τον περασμένο Απρίλιο κατέστησε απολύτως σαφές ότι η πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι μη αναστρέψιμη.
Η διεύρυνση της ΕΕ πρέπει να ανακτήσει τη δυναμική της και μαζί με αυτήν, την αξιοπιστία της. Ενόψει της ανάληψης από την Ελλάδα της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, δεσμευόμαστε να θέσουμε την ευρωπαϊκή ενσωμάτωση της περιοχής ψηλά στις προτεραιότητές μας και να εργαστούμε για την επίτευξη απτής προόδου.
Αγαπητέ Υπουργέ, αγαπητέ Marko,
Η οικονομική συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Σερβίας εξακολουθεί να επιδεικνύει αξιοσημείωτο δυναμισμό. Το διμερές εμπόριο έχει φθάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και, παρότι οι προοπτικές για περαιτέρω ανάπτυξη παραμένουν ιδιαίτερα ενθαρρυντικές, είναι σημαντικό να αξιοποιήσουμε αυτές τις δυνατότητες το συντομότερο δυνατό.
Παράλληλα, αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία στα έργα διασυνδεσιμότητας, τα οποία θα ενισχύσουν περαιτέρω τους δεσμούς μεταξύ των οικονομιών και των λαών μας. Η ανάπτυξη του σιδηροδρομικού άξονα Θεσσαλονίκης – Σκοπίων – Βελιγραδίου παραμένει στρατηγική προτεραιότητα, με δυνατότητα να μετατρέψει την περιοχή σε σημαντική πύλη μεταφορών προς την Κεντρική Ευρώπη.
Στον τομέα της ενέργειας, πρωτοβουλίες όπως ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου και οι αγωγοί φυσικού αερίου που συνδέουν την Ελλάδα, τη Βουλγαρία και τη Σερβία συμβάλλουν σημαντικά στην ενεργειακή ασφάλεια, διαφοροποίηση και ανθεκτικότητα, ενισχύοντας παράλληλα τη συλλογική μας ικανότητα να αντιμετωπίζουμε επιτυχώς εξωτερικές απειλές.
Θα ήθελα, επίσης, να αναφερθώ στη Διεθνή Έκθεση που θα φιλοξενήσει το Βελιγράδι το ερχόμενο έτος. Η Ελλάδα στήριξε εξαρχής την υποψηφιότητα του Βελιγραδίου και, πριν από τρεις μήνες, υπεγράφη η επίσημη συμφωνία συμμετοχής της Ελλάδας στην Έκθεση. Θεωρούμε ότι η έκθεση αυτή θα αποτελέσει ένα σημαντικό σημείο αναφοράς που αντανακλά την προσήλωση της Σερβίας και του σερβικού λαού στην ευρωπαϊκή τους πορεία.
Σας ευχόμαστε, αγαπητέ Marko, κάθε επιτυχία στη φιλοξενία αυτής της εμβληματικής διεθνούς διοργάνωσης.
Όσον αφορά τα περιφερειακά ζητήματα, επαναβεβαίωσα στον Marko ότι η θέση της Ελλάδας ως προς το καθεστώς του Κοσόβου παραμένει αμετάβλητη.
Στηρίζουμε διαχρονικά τον Διάλογο Βελιγραδίου – Πρίστινας που διεξάγεται με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χαιρετίζουμε την εποικοδομητική σας στάση.
Η ελληνική εξωτερική πολιτική παραμένει σταθερά προσηλωμένη στο Διεθνές Δίκαιο - τις αρχές του οποίου θα συνεχίσουμε να προασπιζόμαστε, μεταξύ άλλων, και με την ιδιότητά μας ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Σήμερα, είχαμε την ευκαιρία να ανταλλάξουμε απόψεις σχετικά με τις τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις και την κατάσταση στον κόσμο, στην Ουκρανία, στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, στον Λίβανο και το Ιράν.
Με την ευκαιρία αυτή, θα ήθελα να εκφράσω τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια για τον Σέρβο, μέλος της ειρηνευτικής αποστολής UNIFIL, ο οποίος έχασε τραγικά τη ζωή του στον νότιο Λίβανο την περασμένη εβδομάδα.
Τέλος, η Ελλάδα καλεί όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να σέβονται το Διεθνές Δίκαιο σε όλες του τις πτυχές, συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου, και υπογραμμίζει ότι οι προσπάθειες εξεύρεσης διπλωματικών λύσεων πρέπει να συνεχιστούν με αμείωτο ρυθμό.
Κλείνοντας, θα ήθελα να τονίσω ότι οι λαοί των Βαλκανίων κατανοούν καλύτερα από τους περισσότερους την αξία της ειρήνης, του διαλόγου και της συνεργασίας. Συνεχίζουμε να αντλούμε έμπνευση από το διαχρονικό όραμα του Ρήγα Φεραίου για συνεργασία μεταξύ των λαών των Βαλκανίων και εργαζόμαστε από κοινού για μια περιοχή σταθερότητας, ευημερίας και προόδου για όλους.
Για μια ακόμη φορά, σε ευχαριστώ θερμά, αγαπητέ Marko, για την εξαιρετική φιλοξενία. Είσαι πάντοτε ευπρόσδεκτος στην Ελλάδα, είτε υπό την επίσημη ιδιότητά σου είτε ως επισκέπτης, όπως τόσα εκατομμύρια ανθρώπων που έρχονται από τη Σερβία, και να θεωρείς πάντοτε την Αθήνα και την Ελλάδα ως δεύτερο σπίτι σου.
Ευχαριστώ.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Γιατί πιστεύετε ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να επιταχυνθεί η διαδικασία διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τα Δυτικά Βαλκάνια; Τι έχει αλλάξει σε σύγκριση με το πρόσφατο παρελθόν; Ευχαριστώ.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Θα ήθελα να αναφερθώ σε τρεις λόγους για τους οποίους θεωρώ σημαντικό να επιταχύνουμε την ευρωπαϊκή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων, ιδιαίτερα αυτή τη στιγμή. Ο πρώτος λόγος είναι ότι η περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων είναι, εκ φύσεως και ιστορικά, μια περιοχή με έντονη αστάθεια. Όλοι αντιλαμβανόμαστε τα ιστορικά βάρη και τους εθνικισμούς που έχουν κατά καιρούς κυριαρχήσει στην περιοχή. Γι’ αυτό, θεωρώ σημαντικό, τώρα που αντιμετωπίζουμε ξανά αυτές τις παθογένειες, να είμαστε σε εγρήγορση προκειμένου να κατευθύνουμε την πορεία της περιοχής προς τις ευρωπαϊκές αξίες.
Ο δεύτερος λόγος είναι ότι ο κόσμος αντιμετωπίζει σήμερα μια σειρά από σημαντικές απειλές και κινδύνους. Υπάρχουν πολλαπλές πολεμικές συγκρούσεις στον περίγυρο της Ευρώπης. Εξακολουθεί να υπάρχει το μέτωπο στην Ουκρανία, με τη ρωσική επιθετικότητα εναντίον της Ουκρανίας. Υπάρχει η κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Υπάρχει, επίσης, μια τρομακτική και δραματική ανθρωπιστική κατάσταση στην Αφρική. Υπό αυτές τις συνθήκες, θεωρώ σημαντικό να παραμείνουμε ενωμένοι και να προσπαθήσουμε να ενισχύσουμε τις δυνατότητές μας.
Ο τρίτος λόγος είναι ότι η Ευρώπη χρειάζεται τα Δυτικά Βαλκάνια. Δεν είναι μόνο το γεγονός ότι τα Δυτικά Βαλκάνια θα ωφεληθούν από τη συμμετοχή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι εξίσου σημαντικό να κατανοήσουμε ότι, σε αυτές τις ιδιαίτερα απαιτητικές εποχές και υπό το πρίσμα του θεμελιώδους στόχου της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι υψίστης σημασίας να ενσωματώσουμε μια νέα γεωγραφική περιοχή. Ιδιαίτερα μια περιοχή που ιστορικά βρίσκεται στο κέντρο, στην καρδιά της Ευρώπης. Πράγματι, δεν μπορούμε να φανταστούμε την Ευρώπη χωρίς τα Δυτικά Βαλκάνια.
Η Ελλάδα υπήρξε η χώρα που πρωτοστάτησε στην ιδέα της ευρωπαϊκής πορείας των Δυτικών Βαλκανίων ήδη από τη Σύνοδο της Θεσσαλονίκης το 2003. Ανανεώσαμε αυτή την πρωτοβουλία μέσω της Διακήρυξης των Δελφών μόλις τον περασμένο Απρίλιο. Έχουμε ήδη αναλάβει μια σειρά πρωτοβουλιών για την επιτάχυνση της ενταξιακής διαδικασίας. Ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, έχει ήδη ζητήσει επισήμως να ανοίξει το συντομότερο δυνατόν το τρίτο Διαπραγματευτικό Κεφάλαιο της ενταξιακής διαδικασίας για τη Σερβία. Θεωρούμε ότι πρέπει να αξιοποιήσουμε αυτό το ιστορικό παράθυρο ευκαιρίας προκειμένου να ασκήσουμε την ηγεσία που απαιτείται συλλογικά στην Ευρώπη για να καλωσορίσουμε τα Δυτικά Βαλκάνια στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Αυτό είναι απολύτως απαραίτητο για τα Δυτικά Βαλκάνια, αλλά αποτελεί επίσης ζήτημα αξιοπιστίας για την Ευρώπη.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ερώτηση σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά το σύστημα εισόδου-εξόδου και τους Σέρβους πολίτες που ταξιδεύουν στην Ελλάδα
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Δεν υπάρχει περιθώριο απόκλισης από τις βασικές αρχές του ευρωπαϊκού Κανονισμού. Πρέπει να σας πω ότι, πράγματι, έχουν προκύψει ορισμένα ζητήματα σχετικά με το σύστημα εισόδου-εξόδου. Υπάρχουν κάποια γραφειοκρατικά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε.
Ωστόσο, δεν μπορεί να υπάρξει πλήρης εξαίρεση από την εφαρμογή του συστήματος εισόδου-εξόδου. Ένας από τους τρόπους με τους οποίους εργαζόμαστε για την επίλυση του ζητήματος είναι η δημιουργία ενός μηχανισμού που θα διευκολύνει την κατάσταση.
Πρόκειται να εκδοθεί στο άμεσο μέλλον κοινή υπουργική απόφαση, με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών εισόδου και εξόδου των Σέρβων πολιτών προς και από την Ελλάδα μέσω εθνικών θεωρήσεων. Αυτό θα διευκολύνει σημαντικά τους επισκέπτες μας από τη Σερβία. Ελπίζω ότι θα έχουμε καλά νέα στο προσεχές μέλλον.
12 Ιουνίου, 2026