ΠΡΩΤΟΛΟΓΙΑ
Γ.ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Σας ευχαριστώ πολύ, κυρία Πρόεδρε, και ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε, για την ερώτηση. Είναι γνωστή η ευαισθησία σας για τα θέματα που αφορούν την οργάνωση, λειτουργία και αποτελεσματικότητα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Επί της αρχής, θα ήθελα να τοποθετηθώ ότι η Ελλάδα στηρίζει απαρέγκλιτα την αμεροληψία του Δικαστηρίου, στηρίζει απολύτως την αποτελεσματικότητά του, την πιστή εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και το ωφέλιμο αποτέλεσμα των αποφάσεών του.
Σε σχέση με το περιεχόμενο της επίκαιρης ερώτησής σας, να είμαι σαφής ότι το ζήτημα αυτό δεν αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης μεταξύ εμού και του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών, δεν ετέθη ούτε ακροθιγώς, και κατά τούτο δεν μπορώ να έχω οποιονδήποτε άλλο σχολιασμό.
Θέλω όμως να τοποθετηθώ για το ζήτημα των αντιδράσεων, ιδιαιτέρως σε ό,τι αφορά τη στάση της Ελλάδας. Αμέσως μετά τις δηλώσεις από πλευράς Ηνωμένων Πολιτειών και ιδίως το ζήτημα της επιβολής κυρώσεων, αντιλαμβανόμαστε, με μεταγενέστερο χρόνο έναρξης ισχύος, υπήρξε συντονισμός μεταξύ Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, διά του Υπουργού Εξωτερικών. Η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική και την Ασφάλεια, κυρία Kaja Kallas, εξέδωσε ανακοίνωση, επαναλαμβάνω, εκ μέρους των Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία αναφέρει τα ακόλουθα, τα οποία εκφράζουν τη θέση της ελληνικής κυβέρνησης. Εξάλλου, η ίδια η ελληνική κυβέρνηση, διά του Υπουργού Εξωτερικών, έδωσε τη συγκατάθεσή της για την έκδοση της δήλωσης αυτής.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαιώνει την αταλάντευτη προσήλωσή της στη βασισμένη σε κανόνες διεθνή τάξη, αναπόσπαστο μέρος της οποίας είναι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, με θεμέλιο τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Η διεθνής ποινική δικαιοσύνη διαδραματίζει καίριο ρόλο στη λογοδοσία όσων παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, διαπράττοντας τα σοβαρότερα εγκλήματα διεθνούς ενδιαφέροντος.
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο δεν στοχεύει κυρίαρχα κράτη. Σύμφωνα με τη θεμελιώδη αρχή της συμπληρωματικότητας, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ενεργεί μόνο εάν το κράτος δεν επιθυμεί ή δεν είναι πραγματικά σε θέση να διενεργήσει έρευνες ή να ασκήσει δίωξη κατά ατόμων που ευθύνονται για τα σοβαρότερα εγκλήματα.
Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει βαθιά απογοήτευση για την ανακοίνωση των Ηνωμένων Πολιτειών περί επιβολής κυρώσεων κατά του θεσμού του Δικαστηρίου. Καλούμε τις Ηνωμένες Πολιτείες να πάρουν πίσω αυτά τα τελευταία μέτρα και, παράλληλα, εκφράζουμε την ικανοποίηση για την προθυμία να συζητηθούν οι ανησυχίες με τα συμβαλλόμενα κράτη του καταστατικού της Ρώμης.
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο πρέπει να είναι σε θέση να λειτουργεί ανεξάρτητα, απαλλαγμένο από πιέσεις ή εξωτερικές παρεμβάσεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να παρέχει την πλήρη στήριξή της και να συμβάλλει στη διασφάλιση της προστασίας του Δικαστηρίου, του προσωπικού του και όσων συνεργάζονται μαζί του. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει ότι το Δικαστήριο εξακολουθεί να λειτουργεί αποτελεσματικά και να εκπληρώνει την απολύτως απαραίτητη εντολή του.
Πρόκειται, κυρία Πρόεδρε, για μια ανακοίνωση η οποία εκδόθηκε την επαύριο των ανακοινώσεων εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών και η οποία εκφράζει απολύτως τη θέση της ελληνικής κυβέρνησης.
Σήμερα, όπως γνωρίζετε, διεξάγεται από χθες ήδη το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στο οποίο συμμετέχει και ο Πρωθυπουργός, στα Συμπεράσματα του οποίου ήδη προβλέπεται να υπάρχει ρητή αναφορά εκ μέρους των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την οποία, στην πραγματικότητα, θα τίθεται η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά οποιασδήποτε απειλής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.
ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε, και σας ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε, που μου δώσατε την ευκαιρία να άρω την οποιαδήποτε αμφισβήτηση υπήρχε. Η Ελλάδα τάσσεται αναφανδόν υπέρ της διεθνούς δικαιοταξίας, και αυτό δεν θα μπορούσε να μην περιλαμβάνει και την διεθνή δικαιοδοσία όπως τίθεται. Επαναλαμβάνω, ότι μέσω των διεθνών οργανισμών η Ελλάδα έχει λάβει και θα λάβει ακόμα πιο σαφή θέση. Στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τα οποία αναμένονται αργότερα σήμερα, θα υπάρχει, κατά πάσαν βεβαιότητα, εφόσον εγκριθούν και κατά τη λογική φορά των πραγμάτων θα εγκριθούν, συγκεκριμένες αναφορές, οι οποίες θα εκφράζουν τη βαθιά λύπη για τις κυρώσεις, τις οποίες επιβάλλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Θα καλούνται οι Ηνωμένες Πολιτείες να επαναξιολογήσουν, στο πλαίσιο της μεταβατικής περιόδου έως την έναρξη ισχύος, θα γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην απαγόρευση διενέργειας χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και, βεβαίως, θα διασφαλίζεται απολύτως ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα παραμένει σαφώς στο πλευρό της διεθνούς δικαιοταξίας. Αναφερθήκατε όμως και στο ζήτημα του Συμβουλίου Ασφαλείας και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Γνωρίζετε, κυρία Πρόεδρε, είστε διακεκριμένη νομικός, το πώς οργανώνεται και λειτουργεί το σύστημα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών σε σχέση με την αρνησικυρία και των μονίμων μελών και, βεβαίως, σε σχέση με τη διαδικασία οργάνωσης συζητήσεων και λήψεων αποφάσεων.
Η ελληνική όμως πλευρά, κυρία Πρόεδρε, έχει επιμόνως αναφερθεί στο ζήτημα ειδικώς του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και, γενικά, στο ζήτημα των διεθνών δικαστηρίων, τα οποία αποτελούν τον βασικό βραχίονα για την επιβολή της διεθνούς δικαιοταξίας. Ενδεικτικώς θα σας αναφέρω μόνο τις δηλώσεις οι οποίες έχουν γίνει από την ελληνική Αντιπροσωπεία και οι οποίες είναι καταγεγραμμένες στα πρακτικά του Συμβουλίου Ασφαλείας σε σχέση με το ζήτημα αυτό:
- 16 Μαΐου του 2025: «Υπογραμμίζουμε τη δέσμευσή μας να τηρούμε και να υπερασπιζόμαστε το καταστατικό της Ρώμης, διαφυλάσσοντας την ακεραιότητά του έναντι απειλών και ενεργειών που στρέφονται κατά του δικαστηρίου ή των αξιωματούχων του».
- 29 Ιουλίου του 2025: «Η Ελλάδα επιθυμεί να εκφράσει τη στήριξή της στο έργο του Γραφείου του Εισαγγελέα υπό τις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες ασφαλείας που επικρατούν στο Σουδάν» — ήταν η συζήτηση για τον Νταρφούρ — «αλλά και την ανησυχία της για τις απειλές και τα μέτρα που στρέφονται κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου».
- 23 Ιανουαρίου του 2026: «Επαναλαμβάνουμε τη σταθερή μας δέσμευση να τηρούμε και να υπερασπιζόμαστε το Καταστατικό της Ρώμης, καθώς και να διαφυλάσσουμε την ακεραιότητα έναντι απειλών και ενεργειών που στρέφονται κατά του δικαστηρίου ή αξιωματούχων του».
- 28 Μαΐου του 2026 σε συζήτηση για τη Λιβύη: «Υπογραμμίζουμε τη δέσμευσή μας να τηρούμε και να υπερασπιζόμαστε το Καταστατικό της Ρώμης, διαφυλάσσοντας το δικαστήριο από τυχόν απειλές».
- Και πιο πρόσφατα, στα τέλη Ιουλίου (2026): «Επαναβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας να τηρούμε και να υπερασπιζόμαστε το Καταστατικό της Ρώμης». Είναι ορισμένες από τις δηλώσεις που εκφράζουν την Ελληνική Πολιτεία, νομίζω συνολικά, και οι οποίες τάσσονται καθ' ολοκληρίαν υπέρ του διεθνούς δικαίου και της διεθνούς δικαιοταξίας. Δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, διότι, όπως γνωρίζετε, το Διεθνές Δίκαιο ή εφαρμόζεται συνολικά ή δεν είναι Διεθνές Δίκαιο.
16 Οκτωβρίου, 2026