ΠΡΩΤΟΛΟΓΙΑ
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε και σας ευχαριστώ, κύριε Βουλευτά, για την επίκαιρη ερώτησή σας, που μου δίνει την ευκαιρία να διευκρινίσω τα ζητήματα, τα οποία έχει πολλάκις θέσει η ελληνική Κυβέρνηση και η ελληνική Πολιτεία τα έχει απαντήσει με σαφή τρόπο. Το πρώτο και βασικό, στο οποίο και εσείς αναφερθήκατε και χαίρομαι για τη δήλωσή σας, είναι ότι η Ελλάδα δεν μπορεί παρά να είναι η επισπεύδουσα δύναμη σε ό,τι αφορά τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Δυτικά Βαλκάνια. Είναι ιστορικό χρέος, αλλά είναι και μία πράξη ισχύος, να έχουμε εμείς τη δυνατότητα να είμαστε οι επισπεύδοντες σε ό,τι αφορά την ευρύτερη περιοχή μας. Και για τον λόγο αυτό, νομίζω ότι θα συμφωνήσετε ότι είναι προς τη σωστή κατεύθυνση η πρωτοβουλία, την οποία έχει αναλάβει το Υπουργείο Εξωτερικών και εγώ προσωπικά, έτσι ώστε να είναι η Ελλάδα η χώρα εκείνη, η οποία ουσιαστικά θα έχει τον μείζονα λόγο στη διαδικασία αυτή. Άλλωστε, ήταν η Ελλάδα ήδη από το 2003 και από τη Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης, όταν ρητά είχε αναφερθεί ότι η Ελλάδα αποτελεί στην πραγματικότητα τον φυσικό γείτονα και την επισπεύδουσα δύναμη για το μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων.
Και ιδιαιτέρως σήμερα, κύριε Βουλευτά, όπου βλέπουμε την αύξηση των εθνικισμών, την αναβάθμιση των εντάσεων στην ευρύτερη περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων, αλλά βεβαίως και τις έξωθεν παρεμβάσεις, οι οποίες πολλές φορές αλλοιώνουν τα ίδια τα χαρακτηριστικά των εσωτερικών πολιτικών. Θα ήθελα ιδιαιτέρως να επισημάνω ότι η ελληνική Πολιτεία από την πρώτη στιγμή ήταν πάρα πολύ σαφής. Βεβαίως και ενισχύουμε τα Δυτικά Βαλκάνια στην ευρωπαϊκή τους πορεία, που αποτελεί έναν μονόδρομο για την ειρήνη και την ευημερία στην περιοχή. Αυτό όμως δεν αναιρεί το γεγονός ότι θα πρέπει η πρόοδος αυτή των ενταξιακών διαδικασιών να συναρτάται προς τις ίδιες επιδόσεις, αλλά επίσης θα πρέπει να πληρούν και τις προϋποθέσεις, τις οποίες θέτει το ενωσιακό κεκτημένο σε ό,τι αφορά τη διαδικασία για την προσχώρηση.
Ιδιαιτέρως να αναφερθώ στο γεγονός ότι για την ένταξη, για την έναρξη των διαπραγματεύσεων με την Αλβανία και το άνοιγμα του πρώτου κεφαλαίου που αφορά τα θεμελιώδη, όπου είναι και η συμμόρφωση καθολικώς απέναντι στο κράτος δικαίου, ήταν η ελληνική πλευρά, η οποία στην πραγματικότητα επέβαλε τη ρητή αναφορά ως σημείο συμμόρφωσης, τον σεβασμό της ελληνικής εθνικής μειονότητας και ιδίως σε ό,τι αφορά το περιουσιακό.
Άρα, στο μέτρο που πράγματι υπήρξε άνοιγμα του κεφαλαίου, ήταν το ορθό και ενεργήσαμε προληπτικά και ουσιαστικά να υπάρξει ρητή αναφορά στον σεβασμό για την πρόοδο της διαδικασίας. Και πράγματι, για το άνοιγμα της πρώτης δέσμης κεφαλαίων υπήρξε πλήρης συμμόρφωση της Αλβανίας σε σχέση με την εφαρμογή όλων των εφαρμοστικών διατάξεων σε σχέση με τα περιουσιακά δικαιώματα που αφορούν ειδικώς την προστασία των μειονοτήτων. Όπως επίσης, η εισαγωγή των ρυθμίσεων που αφορούν την απαγόρευση κάθε είδους διακρίσεων λόγω καταγωγής ή θρησκείας, την αποποινικοποίηση της δυσφήμησης και βέβαια την κατάργηση του νόμου για τους στρατηγικούς επενδυτές. Άρα η πλήρωση ήδη βρίσκεται μέσα καταγεγραμμένη ρητά στο άνοιγμα των κεφαλαίων.
Όπως γνωρίζετε, για το κλείσιμο των κεφαλαίων απαιτείται ομοφωνία, οπότε ο λόγος περνάει και πάλι μέσα από την Ελλάδα. Εμείς παρακολουθούμε, κύριε Βουλευτά, πάρα πολύ στενά το ζήτημα των περιουσιακών δικαιωμάτων και είχα την ευκαιρία ο ίδιος να θέσω στον Υπουργό Εξωτερικών της Αλβανίας ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρξει πρόοδος της διαδικασίας, ει μη μόνον εάν υπάρξει πλήρης σεβασμός των περιουσιακών δικαιωμάτων της μειονότητας. Και προς τούτο θα πρέπει να υπάρξουν απτά αποτελέσματα, έτσι ώστε και η διαδικασία να προχωρήσει και τα σχετικά κεφάλαια να κλείσουν.
ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ
Ευχαριστώ ιδιαιτέρως τον κύριο Χουρδάκη, τον κύριο καθηγητή, για τις τοποθετήσεις του. Θα ήθελα να επισημάνω τα ακόλουθα, πάρα πολύ συγκεκριμένα. Πρώτον, σε ό,τι αφορά το κομμάτι των περιουσιακών δικαιωμάτων, υπάρχει η ξεκάθαρη θέση την οποία σας διατύπωσα. Αυτή τη στιγμή, μεριμνούμε ώστε να αυξηθεί η απόδοση των τίτλων, όχι μόνο οι ψηφιακές εγγραφές στο Κτηματολόγιο, αλλά να υπάρξει και πλήρης απόδοση τίτλων. Αυτό συνιστά προϋπόθεση.
Δεύτερον, σε ό,τι αφορά τις οριοθετήσεις, όπως γνωρίζετε, υπήρξε μία σημαντική ανάσχεση εκ του γεγονότος ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αλβανίας δεν επέτρεψε την κύρωση της συμφωνίας σε ό,τι αφορά την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών. Στη συνέχεια, υπάρχει μία συζήτηση, η οποία αναπτύσσεται. Είναι προφανές, και είναι καταγεγραμμένο ήδη στις προϋποθέσεις, στα benchmarks, τα οποία έχουν αναπτυχθεί, ότι η συμφωνία προς το Διεθνές Δίκαιο, και ιδίως προς το Δίκαιο της Θάλασσας, αποτελεί πλήρη προϋπόθεση για την πρόοδο της ενταξιακής διαδικασίας.
Τρίτον, είναι ιδιαιτέρως κρίσιμο να επισημάνω ότι δεν πρόκειται για μία ανάγκη ρυθμιστικής συμμόρφωσης. Η ρυθμιστική συμμόρφωση είναι αναγκαία μεν, όχι επαρκής δε. Θα πρέπει να υπάρχει συμμόρφωση εν τοις πράγμασι. Και το αναφέρω αυτό διότι, πράγματι υπάρχει σημαντική επιφύλαξη σε ό,τι αφορά την ουσιαστική προστασία και των περιουσιακών δικαιωμάτων της εθνικής μειονότητας και, βεβαίως, συνολικώς της προστασίας των μειονοτικών δικαιωμάτων, ιδίως δεδομένων των γεγονότων τα οποία είχαμε δυστυχώς την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε τις τελευταίες εβδομάδες και για τις οποίες υπήρξε άμεση αντίδραση του Υπουργείου Εξωτερικών. Στην πράξη λοιπόν, υπάρχει πλήρης παρακολούθηση για την ουσιαστική συμμόρφωση. Είμαστε σε πλήρη επαγρύπνηση.
Τέταρτον, θα ήθελα να επισημάνω ότι, με βάση τη νεότερη διαδικασία για την ενταξιακή διαδικασία, όπως γνωρίζετε, πλέον η πρώτη δέσμη κεφαλαίων που περιλαμβάνει τα Θεμελιώδη, δηλαδή τα κεφάλαια 23 και 24, δηλαδή δημοκρατία, κράτος δικαίου και σεβασμός των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, αποτελεί την πρώτη δέσμη που ανοίγει. Τα πρώτα κεφάλαια και τα τελευταία, τα οποία κλείνουν. Αυτό έχει μια ιδιαίτερη σημασία, διότι πράγματι αποτελεί το βασικό σημείο αναφοράς για να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος. Κατά την αντίληψη της Ελλάδας, τα Θεμελιώδη - κράτος δικαίου, προστασία μειονοτικών δικαιωμάτων - αποτελούν κλειδί και δεν υπάρχει προφανώς περίπτωση, ει μη μόνον εάν υπάρξει πλήρης συμμόρφωση.
Και θέλω να θυμίσω ότι η Ελλάδα είναι σαφής σε ό,τι αφορά και τη συζήτηση που αναπτύσσεται σε σχέση με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων που αφορούν την κοινή εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ελλάδα τάσσεται, αναφανδόν και χωρίς καμία παραχώρηση, στη διατήρηση του υφιστάμενου συστήματος διαδικασίας λήψης απόφασης που απαιτεί την ομοφωνία όλων των κρατών μελών. Άρα, σε κάθε περίπτωση, για να είμαι σαφής, πλήρης συμμόρφωση προς το Διεθνές Δίκαιο και ιδίως το Δίκαιο της Θάλασσας, και, επιπλέον, πλήρης συμμόρφωση σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, με έμφαση στο κομμάτι που αφορά την προστασία των περιουσιών.
Είναι σαφές, κύριε Βουλευτά, ότι η Ελλάδα έχει κάθε λόγο, ιστορικό και εθνικό, αλλά σήμερα, υπό τις συνθήκες, και γεωπολιτικό, να είναι η χώρα εκείνη, η οποία έχει το κλειδί. Είναι η επισπεύδουσα χώρα σε ό,τι αφορά τη διαδικασία για την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Όμως, για να είμαι σαφής, αυτό δεν σημαίνει ότι θα υπάρξει αναίρεση των ουσιαστικών εθνικών συμφερόντων, τα οποία θα τεθούν και έχουν ήδη καταγραφεί ρητά ως benchmarks, για την ένταξη, όχι μόνο της Αλβανίας, αλλά και όλων των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων.
17 Ιουνίου, 2026