ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Καλημερίζουμε εδώ τον Υπουργό Εξωτερικών, τον κύριο Γεραπετρίτη. Καλώς ήρθατε κύριε Υπουργέ.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Να είστε καλά, καλή σεζόν να έχετε.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Θα το πάμε και λίγο πιο χαλαρά, γιατί τα πράγματα εδώ φτάνουν - όπως τα ζούμε εμείς καθημερινά και τα αναλύουμε κύριε Υπουργέ, εδώ με τον Μανώλη - σε ένα επικίνδυνο σημείο. Αυτό καταλαβαίνουμε, στη σχέση μας με την Τουρκία. Οι Τούρκοι πια καθημερινά ανεβάζουν τους τόνους. Μιλάνε με πολύ μεγάλη ευκολία για τα πλοία που μπορούν να βγάλουν στο Αιγαίο, για το Καστελόριζο, για τον πόλεμο, για το casus belli, με πολύ μεγάλη ευκολία. Και αναρωτιέται κανείς, εδώ υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας; Υπάρχει κάποιο φρένο σε όλο αυτό; Τι θα γίνει; Τι βλέπετε;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Καταρχάς να επισημάνουμε ότι ανιστόρητοι και πολεμοχαρείς υπάρχουν πολλοί, οι οποίοι θα βγουν και θα επιχειρήσουν να δημιουργήσουν έναν τόνο εχθροπάθειας και ματαιοδοξίας, η οποία είναι πραγματικά επικίνδυνη για την ασφάλεια και την ευημερία στην περιοχή. Βεβαίως, για να είμαστε δίκαιοι, δεν υπάρχουν μόνο στην Τουρκία, υπάρχουν και στην Ελλάδα, υπάρχουν και παντού. Εκείνο το οποίο θα πρέπει να κάνουμε ως υπεύθυνη κυβέρνηση, ως υπεύθυνη πολιτεία, είναι να δημιουργούμε τις συνθήκες εκείνες ώστε να αποτρέπουμε τις κρίσεις. Η πραγματικότητα είναι ότι το τελευταίο διάστημα έχει υπάρξει μία περαιτέρω ένταση, η οποία έχει προκληθεί για διάφορους λόγους, κυρίως λόγω των θέσεων που έχει αναπτύξει η Ελλάδα και των διεθνών συμμαχιών. Από την άλλη πλευρά, η πραγματικότητα είναι ότι όσο κλιμακώνεται η κατάσταση, δημιουργεί πάντοτε κινδύνους. Εκείνο το οποίο θέλω να τονίσω είναι ότι από τη δική μας πλευρά επιδιώκουμε την ειρήνη, την καλή γειτονία. Θα συνεχίσουμε να το πράττουμε.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μπορεί να μεταφερθεί και στο πεδίο αυτό, κύριε Υπουργέ; Τι βλέπετε; Αν συνεχιστεί αυτή η τεταμένη ατμόσφαιρα.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η αίσθησή μας είναι ότι δεν υπάρχει κίνδυνος επί του πεδίου. Πάντοτε βεβαίως αγρυπνούμε. Εμείς έχουμε έτοιμα όλα τα σενάρια για την οποιαδήποτε ένταση, για την οποιαδήποτε αύξηση της πίεσης ούτως ή άλλως.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Εσείς είπατε ότι θα απαντήσετε παντού. Η Ελλάδα είναι έτοιμη να απαντήσει και στο πεδίο, αυτό δηλώσατε.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Προφανώς και είμαστε έτοιμοι να απαντήσουμε στο πεδίο. Εξάλλου, η πραγματική ισχύς, δεν είναι στα λόγια. Η πραγματική ισχύς είναι στη διεύρυνση του διπλωματικού αποτυπώματος, στην αμυντική ανθεκτικότητα, στην ισχυρή οικονομία. Και την τελευταία τριετία, η Ελλάδα έχει αναπτύξει όλα αυτά τα πεδία. Εξάλλου, αντιλαμβανόμαστε ότι αυτού του τύπου η υπερένταση που πολλές φορές βλέπουμε από κύκλους από τη γειτονική Τουρκία, οφείλεται και στο γεγονός ότι η Ελλάδα έχει αποκτήσει μια πραγματική ισχύ, μια φωνή, η οποία ακούγεται περισσότερο από ποτέ. Απλώς θα ήθελα να επισημάνω ότι όποιος φωνάζει δεν είναι πάντοτε εκείνος ο οποίος είναι ο πιο ισχυρός. Μάλλον ο αδύναμος είναι.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι, απλά κάνει φασαρία. Δείξαμε δύο σενάρια, και με τον Μανώλη και στο δελτίο μας χθες, και τα παρουσιάσαμε στην εκπομπή. Δύο χάρτες με την πιθανή επέκταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Είναι αυτός ο χάρτης που βλέπετε, νοτίως και δυτικώς της Κρήτης, το ένα σενάριο, και μετά ανατολικότερα Ρόδο, Κάρπαθο, Κάσο και Καστελόριζο. Αυτό είναι κάτι που εξετάζετε;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Έχουμε πει επανειλημμένως ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί προνόμιο της ελληνικής Πολιτείας που απορρέει από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Ουδέποτε το έχουμε απεμπολήσει. Θα το ασκήσει η Ελληνική Πολιτεία στον χρόνο και με τον τρόπο που κρίνει σκόπιμο, όπως το πράξαμε για το Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο. Έτσι, θα γίνει πραγματικότητα και όταν κριθεί από την ελληνική πολιτεία. Δεν μπορώ προφανώς να σας δώσω χρονοδιάγραμμα για το ζήτημα αυτό. Είναι όμως ένα μονομερές δικαίωμα και θέλω να τονίσω ότι η Ελλάδα είναι η χώρα εκείνη, η οποία σέβεται απολύτως το Διεθνές Δίκαιο. Ξέρετε, γινόταν μία συζήτηση, όλο αυτό το τελευταίο διάστημα, για το κατά πόσον θα έπρεπε να εμμένουμε στο Διεθνές Δίκαιο ή θα πρέπει να αποκτήσουμε και εμείς μια μεγαλύτερη τάση να κάνουμε πράγματα τα οποία αφορούν μόνο την παράσταση ισχύος. Θέλω να σας πω ότι, από τη δική μου εμπειρία, το μεγαλύτερο προσόν που μπορεί να έχει στη διεθνή αρένα μία χώρα της τάξεως της Ελλάδας, που δεν είναι υπερδύναμη, είναι ακριβώς η συνέπεια και η αξιοπιστία της. Ό,τι πράττουμε, το πράττουμε με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Και η επέκταση των χωρικών υδάτων, και τα θαλάσσια πάρκα, και το θαλάσσιο χωροταξικό, και οι εξορύξεις τις οποίες κάνουμε, τα πάντα γίνονται με γνώμονα το Διεθνές Δίκαιο. Διότι όταν θέλεις να επικαλείσαι τη διεθνή δικαιοταξία, πρώτα πρέπει να την εφαρμόζεις ο ίδιος. Και όταν προκύπτει μία αντίστιξη, όταν μία χώρα είναι απολύτως συμβατή με το Διεθνές Δίκαιο και το επικαλείται διαρκώς, ενώ μία άλλη απλώς το αγνοεί και το παραβιάζει, καταλαβαίνετε ότι, αν έρθει μία κρίσιμη ώρα, εκείνος που είναι με το Διεθνές Δίκαιο θα έχει πολύ μεγαλύτερο έρεισμα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μέσα σε αυτό το κλίμα, κ. Υπουργέ, υπάρχουν επαφές; Είδαμε την επίσκεψη του κ. Kalin εδώ. Οι πληροφορίες λένε, λέει ότι είδε και τον Έλληνα Πρωθυπουργό. Δεν ξέρουμε τι συζητήθηκε. Γίνονται κάποιες εικασίες. Αυτή τη στιγμή λοιπόν υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία; Έχει νόημα κάποια, ενδεχομένως μεθαύριο στο πλαίσιο του ΟΗΕ, επαφή του Πρωθυπουργού με τον πρόεδρο Erdoğan; Τι λέτε;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Βεβαίως και υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας. Είναι ακριβώς αυτό το οποίο εγκαταστήσαμε πριν από τρία χρόνια μέσω του δομημένου διαλόγου, του ελληνοτουρκικού διαλόγου και της Διακήρυξης των Αθηνών. Από την άλλη πλευρά, οι συναντήσεις, οι οποίες γίνονται περιοδικά, δεν εξαρτώνται μόνο από τη συγκυρία, εξαρτώνται και από τον προγραμματισμό. Η δική μας πεποίθηση είναι ότι ο διάλογος αυτός θα πρέπει να συνεχιστεί. Νομίζω ότι το να συζητάς με τον γείτονά σου, ιδίως με το γείτονά σου με τον οποίο έχεις ιστορικές διαφορές, είναι μια αναγκαιότητα. Δεν μπορούμε ταυτοχρόνως να ερχόμαστε και να λέμε ότι η Ελλάδα επιδιώκει την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή και από την άλλη να κλείνουμε την πόρτα. Όσοι θεωρούν ότι με το να κλείνουμε την πόρτα του διαλόγου, να μην καθόμαστε να συζητήσουμε, κερδίζουμε κάτι, είναι απλά, νομίζω, βαθιά νυχτωμένοι. Και τούτο, διότι εκείνο το οποίο αποδίδει πρόσθετη αξία είναι, βεβαίως, να προσθέτουμε στο διπλωματικό και γεωπολιτικό πεδίο, όμως ποτέ να μην κλείνουμε την πόρτα του διαλόγου. Το να κλείνεις την πόρτα του διαλόγου ουσιαστικά αποτελεί μια παρακαταθήκη πολέμου και όχι ειρήνης.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Έχουμε δύο εκκρεμότητες. Θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο και ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο. Αυτά μπορείτε να διαβεβαιώσετε τον κόσμο που μας βλέπει ότι θα υλοποιηθούν στο ακέραιο, χωρίς εκπτώσεις και παρά τις απειλές της Τουρκίας; Γιατί έχετε δει τις αναλύσεις που κάνουν, τις απειλές, λένε θα βγάλουμε τα πλοία, θα τα ακυρώσουμε…
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ευτυχώς έχουμε μια καλή έξωθεν μαρτυρία. Ό,τι έχουμε πει, το έχουμε κάνει. Δεν φοβηθήκαμε να κάνουμε τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό. Δεν φοβηθήκαμε να κάνουμε τα θαλάσσια πάρκα. Δεν φοβηθήκαμε να δημιουργήσουμε δομή δυνάμεων, η οποία ενισχύει τα νησιά μας, παρά τα όσα λέγονταν. Δεν φοβηθήκαμε να επεκτείνουμε τα χωρικά ύδατα. Δεν φοβηθήκαμε να κάνουμε συμφωνίες οριοθέτησης με γειτονικές χώρες. Σας διαβεβαιώ, λοιπόν, ότι η παρούσα κυβέρνηση δεν διακατέχεται από κανένα φοβικό σύνδρομο. Βεβαίως και θα υπάρξουν τα εφαρμοστικά διατάγματα για τα θαλάσσια πάρκα. Και βεβαίως θα υπάρξει και η πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου. Είναι κάτι το οποίο αποτελεί και ευρωπαϊκή μας υποχρέωση και θα γίνει με βάση και τον προγραμματισμό της εταιρείας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τώρα, η Ελλάδα, σε περίπτωση που έχουμε μια ένταση με την Τουρκία, έχει τις συμμαχίες εκείνες που θα χρειάζονται, κ. Υπουργέ;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Βεβαίως και τις έχει. Νομίζω ότι οι διεθνείς συμμαχίες της χώρας δεν έχουν προηγούμενο. Δείτε απλώς τον χάρτη. Έχουμε τις Ηνωμένες Πολιτείες. Να θυμίσω όσα λέγονταν, ότι η Ελλάδα δεν έχει ερείσματα στη νέα αμερικανική διοίκηση. Έχουμε βεβαίως τη σχέση, την οποία έχουμε, με το Ισραήλ και η οποία, αν θέλετε, προκαλεί και ένα μεγάλο κομμάτι αυτής της έντασης. Έχουμε τις σχέσεις με τον αραβικό κόσμο. Μόλις χθες είδαμε τις εικόνες και το κοινό ανακοινωθέν από την Αίγυπτο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Θα μας πείτε και κάτι παραπάνω για αυτό;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Βεβαίως. Έχουμε τις σχέσεις - που είναι καλύτερες από ποτέ - με τις χώρες του Κόλπου, έχουμε τις σχέσεις με την Ινδία και πάνω από όλα, έχουμε τη διεθνή συμμαχία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θέλω να πω ότι η Ελλάδα βεβαίως και έχει ερείσματα στη διεθνή σκηνή. Από την άλλη πλευρά, θέλω να σας πω ότι «συν Αθηνά και χείρα κίνει». Δεν υπάρχει περίπτωση να στηριχθούμε σε διεθνείς συμμαχίες μόνον. Εκείνο το οποίο πρέπει να φροντίζουμε είναι να δυναμώνουμε τα του οίκου μας, να γινόμαστε διαρκώς πιο ισχυροί, να αποκτούμε αμυντική ανθεκτικότητα. Και θέλω να σας πω ότι, την τελευταία τριετία, η άμυνά μας έχει εξοπλιστεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να έχει αποκτήσει μία ισχύ, η οποία δεν είναι μόνο πραγματική. Έχει να κάνει και με την παράσταση της ισχύος. Γιατί μία χώρα βεβαίως και πρέπει να έχει ισχυρή άμυνα για να μπορεί να αντεπεξέρχεται στους κινδύνους. Και η αλήθεια είναι ότι είναι πάρα πολλοί οι παγκόσμιοι κίνδυνοι, οι οποίοι ενσκήπτουν. Από την άλλη πλευρά, έχει μεγάλη σημασία και η παράσταση της ισχύος. Πώς εμφανίζεις την ισχύ σου αυτή. Ας θυμηθούμε λοιπόν το τελευταίο εξάμηνο ποια ήταν η παράσταση ισχύος της Ελλάδας στις χώρες του Κόλπου, όπου παρείχαμε αμυντική ασφάλεια. Στην Κύπρο, πάνω από όλα - η παράσταση ισχύος στην Κύπρο με την φρεγάτα και τα αναβαθμισμένα F-16 ήταν απλά μία κουβέντα, η οποία θα έπρεπε να είναι η καθημερινή δική μας κουβέντα. Το πώς η Ελλάδα αποτελεί αυτή τη στιγμή ουσιαστικά εξαγωγέα ασφαλείας. Και βεβαίως έχουμε την αμυντική συνεργασία με το Ισραήλ, η οποία, όπως γνωρίζετε, έχει αναπτυχθεί πολύ. Το Ισραήλ έχει μια πολύ υψηλή αμυντική τεχνογνωσία.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αυτή η σχέση θα συνεχιστεί, κ. Υπουργέ, η στρατηγική σχέση; Θα συνεχίσει να εμβαθύνει με το Ισραήλ και η αμυντική μας συνεργασία; Έχει αφηνιάσει η Τουρκία με το Ισραήλ.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν θα καθορίσουμε τις διεθνείς συμμαχίες με βάση τις επιθυμίες άλλων χωρών. Αυτό, ας το ξεχάσουμε. Η πραγματικότητα είναι ότι, και με βάση τους νόμους της Φυσικής, η αδράνεια δεν παράγει ισχύ. Η ισχύς παράγεται από τις ισχυρές συμμαχίες, παράγεται από την ισχυρή οικονομία και την ισχυρή άμυνα και, πάνω από όλα, παράγεται από μια κυβέρνηση η οποία έχει την αξιοπιστία και την ισχύ να πράττει εκείνα για τα οποία δεσμεύεται. Η απάντηση λοιπόν είναι σαφής: Βεβαίως και η Ελλάδα θα αναπτύξει τη συνεργασία της με το Ισραήλ. Έχει αποφέρει σημαντική πρόσθετη αξία, ιδίως στα επίπεδα της άμυνας και της τεχνολογίας. Όμως, την ίδια στιγμή, έχει το προνόμιο η Ελλάδα να συνομιλεί με όρους πραγματικά στρατηγικούς με όλον τον αραβικό κόσμο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Βλέπετε όμως ότι η Άγκυρα έχει κάνει μια συνειδητή αλλαγή στάσης, αλλαγή πλεύσης. Και στο πεδίο πια, δεν είναι μόνο θέμα αφηγήματος. Οπλισμένα μαχητικά αερομαχίες. Χθες πάλι, προχθές, είχαμε περιστατικά, παραβιάσεις, παραβάσεις. Γιατί δεν ζητάτε κυρώσεις εναντίον της Άγκυρας; Είναι ένα αίτημα της αντιπολίτευσης. Θα το έχετε ακούσει κιόλας.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ξέρετε, η πλειοδοσία της αντιπολίτευσης αναδεικνύει μόνον το έλλειμμα πραγματικού σχεδίου και αξιοπιστίας. Εκείνο το οποίο οφείλει να πράττει μία υπεύθυνη κυβέρνηση είναι να λαμβάνει τα μέτρα της και ενώπιον των συμμάχων της. Από την πρώτη στιγμή που διαπιστώσαμε μία σημαντική κλιμάκωση στις θέσεις της Τουρκίας, ενημερώθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενημερώθηκαν όλες οι αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εγώ ο ίδιος είχα την ευκαιρία να ενημερώσω τους Υπουργούς Εξωτερικών των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ζητήματα αυτά. Είναι προφανές ότι εφόσον υπάρξει κλιμάκωση, η οποία θα διαπιστωθεί, τότε υπάρχουν οι δυνατότητες εκείνες να αναζητηθεί από τους συμμάχους μας και η έμπρακτη αλληλεγγύη. Αυτό όμως, είναι κάτι το οποίο θα αξιολογηθεί. Εμείς επιμένουμε, θα το τονίσω για μία ακόμη φορά. Όλες οι συνεργασίες τις οποίες πράττει η Ελλάδα στο διεθνές προσκήνιο έχουν να κάνουν με αμυντικό χαρακτήρα. Δεν επιβουλεύεται καμία χώρα και πάνω απ’ όλα φροντίζει για τη δική μας ισχύ. Η ισχύς της Ελλάδας σήμερα εγγυάται την ευημερία και την ειρήνη των πολιτών. Είμαστε προετοιμασμένοι για κάθε σενάριο. Από την άλλη πλευρά, όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι εκείνο στο οποίο στοχεύουμε είναι μία πραγματικά ειρηνική γειτονιά.
Η γειτονιά μας είναι αυτή τη στιγμή στην πιο δύσκολη κατάσταση που υπήρξε ποτέ μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, με εντάσεις παντού. Αρκεί κάποιος να δει το χάρτη των ένοπλων συρράξεων στην Αφρική και στη Μέση Ανατολή, με τον πόλεμο ο οποίος μαίνεται για πέντε χρόνια στην Ουκρανία και δημιουργεί συνθήκες, όχι μόνο ανασφάλειας αλλά, επιπλέον, και επισιτιστικής ασφάλειας. Είναι πολύ σημαντικό να μπορέσει η Ελλάδα να αποτελέσει τον πυλώνα ασφαλείας και για τον λόγο, αυτό εμείς χτίζουμε ασφάλεια. Αυτό είναι το έργο μας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Δεχτήκατε πάντως επικρίσεις, κύριε Υπουργέ, και από την αντιπολίτευση, όπως είπε ο Γιάννης πριν, αλλά και από τον πρώην πρωθυπουργό, τον κύριο Σαμαρά. Και για εσάς με βολές και εναντίον υμών προσωπικά, τι έχετε να απαντήσετε σε αυτό;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Δεν θα μιλήσω επί προσωπικού. Ούτε θα μιλήσω για τους χαρακτηρισμούς…
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Για την εξωτερική πολιτική λέω…
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Για την εξωτερική πολιτική, εγώ σέβομαι την άποψη του καθενός. Βεβαίως, υπάρχουν δύο δεδομένα. Το πρώτο είναι ότι όταν επιθυμείς να κάνεις κριτική, το πρώτο που οφείλεις να κάνεις είναι να κάνεις αυτοκριτική. Διαφορετικά, ο λόγος σου γίνεται υποκριτικός. Και ο κ. Σαμαράς ήταν εκείνος ο οποίος υποστήριξε τον ελληνοτουρκικό διάλογο υπό συνθήκες απείρως χειρότερες σε σχέση με τις σημερινές, όταν οι παραβιάσεις ήταν καθημερινές. Από την άλλη πλευρά, εκείνο το οποίο ισχύει - το είπα και στην αρχή - ότι το να έχεις μια προκαταρκτική θέση, ότι κλεινόμαστε στο καβούκι μας και το μόνο το οποίο κάνουμε είναι να περιμένουμε μοιρολατρικά το τι θα φέρει το μέλλον, είναι πραγματικά μια καταστροφική πολιτική. Εμείς έχουμε μια πολυδιάστατη πολιτική, η οποία έχει έναν χαρακτήρα, την ενέργεια, τη δράση. Εμείς φέραμε επιχειρήματα τα οποία δεν υπήρξαν ποτέ στα 50 χρόνια της μεταπολίτευσης. Αν με ρωτάτε βεβαίως περίμενα την αντίδραση της Τουρκίας. Δεν περίμενε κανείς ότι από τη μια μέρα στην άλλη η Τουρκία θα απεμπολούσε επιχειρήματα τα οποία έχει χτίσει δεκαετίες.
Τα ζητήματα που έχουν να κάνουν με τη «γαλάζια πατρίδα», ή με την αποστρατικοποίηση, ή με τις γκρίζες ζώνες δεν είναι κάτι σημερινό. Ανατρέχουν δεκαετίες. Υπό αυτές τις συνθήκες, όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις συζητούσαν. Οι Πρωθυπουργοί πήγαιναν στην Τουρκία. Τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που συζητούσαν, περί οριοθετήσεων των θαλασσίων ζωνών, ήταν διαρκή. Έχουμε 62 κύκλους διερευνητικών επαφών. Άρα, αυτό το οποίο σήμερα πράττουμε είναι να φροντίζουμε να διαμορφώνουμε μια λειτουργική σχέση με την Τουρκία, με τα πάνω και με τα κάτω. Και από την άλλη πλευρά, να ενισχύουμε τη θέση της Ελλάδας. Ανέξοδες φωνασκίες είναι στην πραγματικότητα παρακαταθήκη καταστροφής.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ:Λέτε όμως ότι περιμένετε την αντίδραση της Τουρκίας. Θερμό επεισόδιο φοβάστε;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Είμαστε έτοιμοι για κάθε ενδεχόμενο. Δε φοβάμαι για θερμό επεισόδιο. Και τούτο διότι εξακολουθούν να υπάρχουν οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία στο πλαίσιο του δομημένου διαλόγου. Από την άλλη πλευρά, τίποτε διαφορετικό δεν θα μπορούσε να κάνει μια κυβέρνηση από το να έχει έτοιμα όλα τα σενάρια. Και αυτή τη στιγμή, έχουμε την ισχύ να ανταπεξέλθουμε σε οτιδήποτε. Δεν το επιθυμούμε και δεν αναμένουμε κάποιο θερμό επεισόδιο. Από την άλλη πλευρά, είναι προφανές ότι έχουμε ετοιμότητα για τα πάντα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Προοπτική στη σχέση μας υπάρχει, κύριε Υπουργέ; Αυτό αναρωτιέται ένας χρόνος, δεκαετίες ολόκληρες, από τότε που θυμόμαστε τον εαυτό μας και εσείς το δικό σας. Έχουμε την ίδια κατάσταση με την Τουρκία. Μια τεταμένη κατάσταση με το casus belli να είναι πάνω από το κεφάλι μας, με ένα θερμό επεισόδιο που γίνεται, έχει γίνει στο παρελθόν με γκρίζες ζώνες, με συζητήσεις συνεχώς στο κόκκινο. Αυτό μπορεί κάποια στιγμή να τελειώσει, να φτάσουμε σε ένα άλλο επίπεδο με την Τουρκία, να κάτσουμε σε ένα τραπέζι να μπορέσουμε να συζητήσουμε;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Κατ’ αρχάς να επισημάνουμε ότι δεν είναι όλες οι εποχές ίδιες. Σήμερα δεν είμαστε ούτε καν κοντά στην ένταση και την κρίση που έχει υπάρξει στις ελληνοτουρκικές σχέσεις στο παρελθόν. Διότι, ξέρετε, υπάρχει μια πλειοδοσία από τον πολιτικό κόσμο και από αναλυτές, την οποία βλέπουμε δυστυχώς καθημερινά. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει και μια πραγματικότητα. Αν θυμηθείτε πώς ήμασταν πριν από μερικά χρόνια, να θυμηθούμε τους 40.000 μετανάστες, την υβριδική απειλή την οποία είχαμε στον Έβρο. Τις καθημερινές παραβιάσεις και τις συγκρούσεις στον αέρα. Σήμερα η κατάσταση είναι εντελώς διαφορετική. Αντί για τη μεταναστευτική κατάσταση στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, έχουμε 1,5 εκατομμύριο τουρισμό από την Τουρκία στο πλαίσιο της γρήγορης θεώρησης στην οποία έχουμε δώσει, η οποία έχει συμβάλει και σε μια καλύτερη κατανόηση. Έχουμε πράγματι μια μικρή αναβάθμιση σε ότι αφορά τις παραβιάσεις, αλλά δεν φτάνει ούτε καν εκεί όπου υπήρχαν οι παραβιάσεις στο παρελθόν.
Εάν με ρωτάτε, βεβαίως δεν έχουμε αποστεί από τα βασικά επιχειρήματα της Τουρκίας, τα οποία δημιουργούν αυτές τις εντάσεις, διότι οι υποκείμενες κρίσεις παράγονται από ένα και μόνο γεγονός, το οποίο είναι ότι δεν έχει υπάρξει οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και υφαλοκρηπίδας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Εμείς συζητάμε κάτι άλλο με την Τουρκία, κύριε Υπουργέ; Γιατί λένε κάποιοι μήπως κάπου πρέπει να υποχωρήσει η Ελλάδα, κάτι να κάνει, κάτι να αλλάξει το διάλογο μεταξύ μας. Η Ελλάδα έχει αυτό το μοναδικό θέμα, αυτή που είναι η εθνική μας γραμμή έτσι κι αλλιώς ή συζητάμε γενικότερα;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η απάντηση είναι κατηγορηματική Η Ελλάδα θέματα κυριαρχίας της δεν πρόκειται να συζητήσει. Άρα κατά τούτο δεν πρόκειται να ζητήσει να συζητήσει, πρώτον, τα ζητήματα που έχουν να κάνουν με τις φερόμενες γκρίζες ζώνες, δηλαδή ζητήματα κυριαρχίας και δεύτερον, δεν πρόκειται να συζητήσει ποτέ ζητήματα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, διότι η δομή δυνάμεων μιας χώρας ανάγεται στον σκληρό πυρήνα της δικής της κυριαρχίας.
Άρα τέτοια θέματα η Ελλάδα δεν πρόκειται να τα θέσει σε συζήτηση. Από την άλλη πλευρά, αντιλαμβανόμαστε ότι όλα τα ζητήματα που θέτει η Τουρκία, με πρώτο και μεγαλύτερο το ζήτημα της ανιστόρητης και επεκτατικής θεωρίας της «γαλάζιας πατρίδας», ουσιαστικά εμπίπτουν στο ζήτημα που έχει να κάνει με την οριοθέτηση. Όσο δεν υπάρχει οριοθέτηση, τα ζητήματα αυτά δεν πρόκειται να βγουν από το τραπέζι της Τουρκίας, ούτε περιμέναμε ότι θα βγουν. Κατατείνουμε σε μια λειτουργική σχέση, χωρίς όμως να έχουμε αυτή την αιθεροβάμονα αντίληψη ότι η Τουρκία θα αποστεί από αυτές τις θέσεις. Πώς λύεται το ζήτημα αυτό; Λύεται όπως το επιβάλλει το Διεθνές Δίκαιο, δηλαδή με συζητήσεις σε σχέση με την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας και εν τέλει αν υπάρχει η οποιαδήποτε διαφοροποίηση πάνω σε αυτό, με παραπομπή σε διεθνή δικαιοδοσία μέσω συνυποσχετικού.
Βεβαίως, όπως σωστά λέτε, υπάρχει μια δομική διαφορά στην προσέγγιση που έχει η Ελλάδα και η Τουρκία. Η Ελλάδα θεωρεί ότι υπάρχει μία και μόνο διαφορά, η οποία μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, ενώ η Τουρκία θεωρεί ότι υπάρχουν και παράπλευρα ζητήματα σε αυτό. Μέση οδός δεν υπάρχει. Θα πρέπει η Τουρκία να κατανοήσει ότι το ζήτημα, το οποίο μπορούμε να συζητήσουμε, είναι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας και να λύσουμε το θέμα αυτό επί μακρόν. Όσο υπάρχει στο τραπέζι η εκκρεμότητα της οριοθέτησης, τα γεγονότα αυτά δυστυχώς θα υπάρχουν. Θα υπάρχουν και οι παραβιάσεις, διότι υπάρχει δεδομένη εκ μέρους της Τουρκίας η θέση σε σχέση με τα χωρικά μας ύδατα και τον εναέριο χώρο. Θα υπάρχουν οι επεκτατικές πολιτικές, τις οποίες αναπτύσσει και προάγει.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Το νομοσχέδιο της γαλάζιας πατρίδας, κύριε Υπουργέ, σας προβληματίζει; Θα το αντιμετωπίσει κάπως η Ελλάδα, γιατί αυτό το περιμένουμε όπου να ναι σε αυτό το διάστημα.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Θα περιμένουμε, βεβαίως, να δούμε το τι περιέχει. Ήδη έχουν γίνει προκαταρκτικές ενέργειες και συζητήσεις, Έχουν ενημερωθεί οι σύμμαχοί μας. Γνωρίζουν το περιβάλλον αυτής της πραγματικότητας. Όταν θα έρθει, θα αντιμετωπιστεί με ανάλογο τρόπο. Πράγμα το οποίο σημαίνει ότι θα δούμε το περιεχόμενο και θα αξιολογήσουμε αντίστοιχα. Θέλω να σας πω ότι υπάρχει μία κλιμάκωση και σε αυτό, η Τουρκία έχει διατυπώσει θέσεις στο παρελθόν. Εάν κωδικοποιήσει τις θέσεις αυτές, είναι διαφορετικό σε σχέση με το να έρθει και να φέρει ακόμα μεγαλύτερη πλειοδοσία, η οποία θα δημιουργήσει ένταση. Για όλα τα σενάρια, υπάρχει μια απάντηση. Η εποχή της παθητικής αντιμετώπισης των τουρκικών αξιώσεων έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Επιδιώκουμε τον διάλογο. Το αποδείξαμε στην πράξη, ότι εμείς μπορούμε να καθίσουμε στο τραπέζι, μπορούμε να συζητήσουμε, μπορούμε να απορροφούμε εντάσεις. Όποιος όμως περιμένει παραχωρήσεις εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης, για μία ακόμα φορά θα διαψευστεί παταγωδώς. Διότι όλα όσα έχουμε ακούσει, στην πραγματικότητα, διαψεύστηκαν και με έναν πάρα πολύ ηχηρό τρόπο. Ακούγαμε τα όσα ακούγαμε, για παράδειγμα για τη συμμετοχή της Τουρκίας στην αμυντική θωράκιση της Ευρώπης. Βλέπουμε πού είμαστε σήμερα. Αντιστοίχως, για τη συμμετοχή στα προγράμματα τα αμερικανικά, όταν η Τουρκία ήταν συμπαραγωγός χώρα των F-35, βλέπουμε που βρισκόμαστε σήμερα. Η Ελλάδα σήμερα έχει επιχειρήματα που δεν είχε ποτέ. Και τα επιχειρήματα αυτά είναι και πολιτικά, είναι και νομικά.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Υπουργέ, η επίσκεψη του Πρωθυπουργού στο Καστελόριζο τι μήνυμα στέλνει;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ο Έλληνας Πρωθυπουργός μπορεί να ταξιδεύει οπουδήποτε στην ελληνική επικράτεια. Μπορούμε να το αντιληφθούμε αυτό.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Εννοώ μέσα στη συγκυρία αυτή. Προφανώς το αυτονόητο.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Δεν είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να γίνεται είδηση. Ούτε γίνεται για αναψυχή. Γίνεται με την ευκαιρία μιας ιστορικής επετείου. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός και η ελληνική κυβέρνηση είναι πάντοτε παρούσα, ιδίως στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και της Δωδεκανήσου, για να δείξουμε έμπρακτα ότι η Ελλάδα στέκεται δίπλα στους ακρίτες. Η Ελλάδα δεν πρόκειται ποτέ να απεμπολήσει οποιοδήποτε δικαίωμα. Να έχουμε υπόψη μας ότι η επιδίωξη της ειρήνης δεν σημαίνει με κανέναν τρόπο υποχώρηση. Αντιθέτως, εκείνος ο οποίος έχει μία συγκροτημένη, ισχυρή πολιτική, εκείνος που μεριμνά για το παρόν και το μέλλον της πατρίδας μας, είναι εκείνος που με ψυχραιμία, με σύνεση, με πίστη στο Διεθνές Δίκαιο και με μεγάλο γεωπολιτικό αποτύπωμα, φροντίζει για τη θέση της Ελλάδας στον κόσμο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μία απάντηση για την επίσκεψη στην Ελλάδα του Kalın, του επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών. Ανέφερε κάτι καινούργιο; Αν ήρθε να μας καθησυχάσει;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Αντιλαμβάνεστε ότι δεν μπορώ να μιλήσω για θέματα τα οποία έχουν να κάνουν με υψηλή ευαισθησία σε ό, τι αφορά τις διπλωματικές σχέσεις. Υπάρχουν περιοδικές συναντήσεις μεταξύ των επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών και αυτό είναι το σωστό. Γίνονται επισκέψεις ένθεν και ένθεν. Δεν έχει προκύψει, εξ όσων γνωρίζω κάτι νεότερο. Ούτως ή άλλως, είπαμε εξ αρχής ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας υπάρχουν και θα συνεχίσουν να υπάρχουν. Θέλω καταλήγοντας να πω, και νομίζω ότι είναι σημαντικό να το μεταφέρω προς τους Έλληνες πολίτες, ότι θέλω να αισθάνονται ασφαλείς και με αυτοπεποίθηση. Η αυτοπεποίθηση της πατρίδας μας σήμερα είναι κάτι το οποίο είναι πια εγγενές χαρακτηριστικό. Η Ελλάδα της παθητικής αντίδρασης δεν υπάρχει πια. Υπάρχει μία Ελλάδα, η οποία ακούγεται στον κόσμο. Τον άλλο μήνα, η χώρα μας προεδρεύει στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Θα είναι στο επίκεντρο του κόσμου σε μία στιγμή πάρα πολύ κρίσιμη, όπου θα συζητηθούν τα φλέγοντα ζητήματα, τα περιφερειακά και τα διεθνή. Θα εκλεγεί νέος Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, διαδικασία εντός της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η Ελλάδα σε λιγότερο από έναν χρόνο αναλαμβάνει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα έχει τη δυνατότητα να θέσει θέματα της δικής της ατζέντας. Η Ελλάδα είναι πιο δυνατή από ποτέ, να το αισθάνονται και να το πιστεύουν οι Έλληνες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Υπουργέ, σας ευχαριστούμε πολύ που ήσασταν κοντά μας.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ήταν μεγάλη μου τιμή σας ευχαριστώ.
9 Σεπτεμβρίου, 2026