Είναι ιδιαίτερη τιμή να υποδέχομαι σήμερα, στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, την Υπουργό Εξωτερικών της Φινλανδίας, Elina Valtonen.
Πρόκειται για μία εξαιρετική Υπουργό Εξωτερικών, με πολύτιμη εμπειρία, ευρείες γνώσεις και σταθερή άποψη για την Ευρώπη και τη στρατηγική της αυτονομία. Μία από τις πιο επιδραστικές Υπουργούς Εξωτερικών στην Ευρώπη.
Ελλάδα και Φινλανδία, εταίροι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ έχουμε κοινές προτεραιότητες σχετικά με τις σύνθετες προκλήσεις που εμφανίζονται στη γειτονιά μας, στην Ευρώπη, στην παρούσα γεωπολιτική συγκυρία.
Συγκλίνουμε στις απόψεις μας για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μιας ισχυρής, διευρυμένης, αλλά και στρατηγικά αυτόνομης Ευρωπαϊκής Ένωσης στο μέλλον.
Ως προς τη Διεύρυνση, αποτελεί κοινή μας επιδίωξη η ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια και η ενίσχυσή τους προς την πορεία αυτή. Η Ελλάδα, ως το αρχαιότερο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην περιοχή, παραμένει σταθερός υποστηρικτής της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων, στη βάση των αρχών της αιρεσιμότητας και των ιδίων επιδόσεων, με πλήρη σεβασμό στα Θεμελιώδη, το Διεθνές Δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας που πρέπει να διέπουν τα κράτη.
Ως προς την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, συμφωνούμε με την κα Υπουργό ότι απαιτείται η οικοδόμηση ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού στην ανάπτυξη, τις επενδύσεις, την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα και τη βιομηχανία εν μέσω αυξημένων γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων.
Σε ό,τι αφορά στη γεωπολιτική Ένωση, οι τρεις παρατεταμένες κρίσεις στην ευρύτερη γειτονιά μας, στην Ουκρανία, τη Γάζα, την ευρύτερη Μέση Ανατολή και το Ιράν, ανέδειξαν ότι η εξάρτηση σε στρατηγικούς τομείς, όπως στην αμυντική παραγωγή, την ενέργεια και τις αλυσίδες εφοδιασμού, μπορεί να μας καταστήσει ευάλωτους.
Ως εκ τούτου, η μετάβαση στη στρατηγική αυτονομία, με παράλληλη διατήρηση του ισχυρού γεωπολιτικού ρόλου της Ευρώπης στον κόσμο αποτελεί μία αναγκαία συνθήκη και είναι επίσης αναγκαίο να μπορέσουμε να διασφαλίσουμε μία ουσιαστική διαφοροποίηση για να μην υπάρχει υπερεξάρτηση σε κανέναν τομέα από εκείνους που συνιστούν κρίσιμες υποδομές για το μέλλον της Ευρώπης και του κόσμου.
Τα θέματα αυτά που συνδέονται με τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης θα μας απασχολήσουν επίσης στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, το οποίο θα λάβει χώρα ήδη απόψε και αύριο, στην Κύπρο.
Φινλανδία και Ελλάδα, κράτη του ευρωπαϊκού Βορρά και μεσογειακού Νότου αντίστοιχα, συμμεριζόμαστε την πεποίθηση ότι η γεωγραφία εξακολουθεί να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Θεωρούμε απολύτως αναγκαίο να υπάρξει ένας ουσιαστικός διάλογος και μεταξύ των Περιφερειών στην Ευρώπη και για τον λόγο αυτό θα αναπτύξουμε τις συνέργειές μας με την αξιότιμη κυρία Υπουργό, έτσι ώστε πράγματι να υπάρξει ουσιαστικό σημείο επαφής, να υπάρξει ένας εποικοδομητικός, ουσιαστικός διάλογος για τα κρίσιμα θέματα, τα οποία αφορούν την Ευρώπη, τη γειτονιά μας και το μέλλον της.
Καθίσταται σαφές ότι από την Αρκτική έως τη Μεσόγειο, η κλιματική κρίση, μία από τις μεγάλες κρίσεις που διατρέχουν τον κόσμο, δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά, επιπλέον, και ένα κρίσιμο παράγοντα ασφάλειας και σταθερότητας για την Ευρώπη και τον κόσμο. Χωρίς περιβαλλοντική ισορροπία, είναι δύσκολο να μπορέσεις να αναζητήσεις ουσιαστική βιωσιμότητα στον κόσμο.
Ταυτόχρονα, ως κράτη της βόρειας και νότιας γειτονίας της ΕΕ και του ΝΑΤΟ αντιμετωπίζουμε κοινές προκλήσεις, ασύμμετρες και υβριδικές απειλές που υπενθυμίζουν ότι η ασφάλεια της Ευρώπης είναι αδιαίρετη. Διότι πλέον οι απειλές δεν προέρχονται αναγκαστικά από συμβατικά μέσα, αλλά από μέσα, τα οποία είναι δύσκολο να μπορέσει να τα αντιμετωπίσει ένα κράτος μόνο του. Για τον λόγο αυτό, η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών, η αλληλεγγύη μεταξύ των συμμετεχόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι απολύτως αναγκαία.
Γι’ αυτό και στους δύο οργανισμούς, στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ, η υιοθέτηση μιας πολιτικής 360 μοιρών, μίας ολιστικής πολιτικής, που κατανέμει ισότιμα την προσοχή και την έμφαση σε όλες τις γεωγραφικές περιφέρειες είναι αναγκαία συνθήκη μιας ουσιαστικής και ωφέλιμης γεωπολιτικής στρατηγικής.
Ως έθνος με μακρά ναυτική παράδοση, η Ελλάδα αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη θαλάσσια ασφάλεια και στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Ως εκ τούτου, τασσόμαστε κατά της ύπαρξης του σκιώδους στόλου, ο οποίος παραβιάζει ευθέως τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου και της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και βεβαίως, αποτελεί έναν ουσιαστικό περιβαλλοντικό κίνδυνο. Η Ελλάδα προβαίνει σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες για την καταπολέμηση του φαινομένου αυτού.
Ομοίως, επιβεβαιώνουμε εκ νέου την ετοιμότητά μας να συμβάλλουμε σε κατάλληλες προσπάθειες υπέρ της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ όταν το περιβάλλον το επιτρέψει, σε πλήρη συνεργασία με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.
Είναι απολύτως αναγκαίο, θέλω να τονίσω, να υπάρξει ασφάλεια σε όλες τις θαλάσσιες περιοχές, ιδίως εκεί όπου υπάρχει πολύ μεγάλη κίνηση μεταξύ των ηπειρωτικών περιοχών, των νησιωτικών περιοχών, καμία ενέργεια δεν πρέπει να θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των πολιτών, των ναυτικών και της ναυσιπλοΐας.
Αξιότιμη κα Υπουργέ, αγαπητή Elina,
Τον περασμένο Οκτώβριο, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μου στο Ελσίνκι, δεσμευτήκαμε να εργαστούμε πιο εντατικά για την ενίσχυση της διμερούς μας συνεργασίας. Η οικονομία, οι επενδύσεις στις νέες τεχνολογίες και την τεχνητή νοημοσύνη, τη μεγάλη διακύβευση της εποχής, και βεβαίως, ο τουρισμός αποτελούν ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος για τις δύο χώρες μας.
Είχαμε σήμερα μία εξαιρετικά εποικοδομητική ανταλλαγή απόψεων για όλα αυτά τα θέματα και θα ήθελα ιδιαιτέρως να ευχαριστήσω την κα Υπουργό για το γεγονός ότι, ήδη, στο εξαιρετικά περιορισμένο πρόγραμμα που διαθέτει, είχε την ευκαιρία να συζητήσει, και με φορείς, τα θέματα εκείνα, τα οποία αφορούν την ενίσχυση των διμερών μας σχέσεων και του διμερούς μας εμπορίου.
Κοινή μας, εξάλλου, βούληση είναι η διατήρηση στενού συντονισμού στους διεθνείς οργανισμούς, όπως στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΙΜΟ), με στόχο την προώθηση της διεθνούς νομιμότητας και της πολυμέρειας, στην οποία και οι δύο πιστεύουμε πολύ.
Θεωρούμε ότι η πιστή εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου, αλλά και η ενίσχυση των πολυμερών διεθνών οργανισμών, αποτελεί πραγματική συνθήκη ευημερίας και εργαζόμαστε προς την κατεύθυνση αυτή.
Οφείλουμε να ενώσουμε τις φωνές μας για την πολυμερή διπλωματία ως ένα απαραίτητο εργαλείο για την επίλυση σύνθετων ζητημάτων, τα οποία ξεπερνούν τις γεωγραφικές περιοχές και υπερβαίνουν κράτη και εθνότητες.
Με τις σκέψεις αυτές, αγαπητή μου Elina, θα ήθελα να σε καλωσορίσω στην Αθήνα και να σε ευχαριστήσω θερμά για την εξαιρετικά γόνιμη συζήτηση που είχαμε, την οποία θα συνεχίσουμε απόψε στην Κύπρο.
Σας ευχαριστώ πολύ.
27 Μαΐου, 2026